Danıştay danistay 2022/1406 E. 2025/3111 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/1406
Karar No : 2025/3111

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN
(DAVALI YANINDA MÜDAHİL) : ...
VEKİLİ : Av. ...

DİĞER MÜDAHİL : ... Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflar ile müdahil ... tarafından aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANINKONUSU : Davacılar vekili tarafından, müvekkili ...'ye sunulan sağlık hizmetinde teşhis konulamamasından dolayı sağ gözünün alınmasında davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık ... için 1.000,00 TL maddi (miktar artırımı ile birlikte 514.118,47 TL) ve 700.000,00 TL manevi, ..., ... ve ...'nin her biri için 100.000,00 TL (toplam 300.000,00 TL) manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerle Adli Tıp Kurumu raporunun incelenmesinden, ...'in Retinablastom hastalığının bulunduğu, bu hastalığın bir tür göz tümörü olduğu, 24/12/2014 tarihinde yapılan muayenesinde, muayene bulgularına tıbbi belgede yer verilmediği, göz tümörü teşhisinin göz hastalıkları uzmanlık eğitimi dışında özel ihtisas gerektiren bilgi gerektirse de her göz uzmanı hekimin gözde tümör şüphesini fark edebilmesi ve bu durumda hastayı ileri tetkik ve tedavi için bu konuda uzman hekim veya sağlık kuruluşuna sevk etmesi gerektiği, retinablastom tanısı için göz-görme muayenesi, kırmızı refle testi, şaşılık ve göz dibi muayenesi, skiyaskopik muayene birinci basamak göz muayenesi için yeterli olduğu, şaşılık ve gözde parlama şikayeti olan bir çocukta göz tümörü olasılığının mutlaka düşünülerek indirekt oftalmaskopla göz çökertilerek periferik fundus muayenesinin yapılması ve göz ultrasonografisinin çekilmesi gerektiği, ancak Dr....'ün göz muayenesinde ...'in rahatsızlığını tespit edememesinin hizmetin sunumundaki aksaklık, aykırılık, bozukluk, özensizlik, eksiklik ve sakatlık sonucu olduğu, dava konusu olayda hizmet kusurunun bulunduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, hükmolunan manevi tazminat miktarının çok düşük olduğu, reddolunan manevi tazminat mikarı üzerinden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği; davalı idare tarafından, ağır hizmet kusuru bulunmadığından uyuşmazlık bakımından tazmin koşullarının gerçekleşmediği, hükmolunan manevi tazminat miktarının fazla olduğu; davalı yanında müdahil ... tarafından, usul yönünden davanın süresi içerisinde açılmadığı, esasa gelince gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği, hizmet kusurunun bulunmadığı, raporlar arasında çelişkiler bulunmasına rağmen dosyanın Adli Tıp Üst Kuruluna gönderilmediği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup davacılar ile müdahiller tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
A) Temyize Konu Kararın Esasa İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın esasa ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ile usul ve hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararının, miktar artırılan kısım için hükmedilen 513.118,47 TL maddi tazminata işletilecek yasal faizin başlangıç tarihi yönünden incelenmesi:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay’ın içtihatlarıyla kabul edilmiştir.
Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrasına 30/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile, “Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.” cümlesi; aynı Kanun'un Geçici 7. maddesiyle de, “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dahil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır.” cümlesi eklenmiştir.
Aktarılan düzenlemeyle, nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek ve bir defaya mahsus olmak üzere, “süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin” dava dilekçesinde gösterilen tazminat miktarının artırılmasına imkan verilmektedir. Böylelikle, artırılan miktar açısından da dava dilekçesinin verildiği tarihteki hukuksal koşullar geçerli bulunmaktadır.
Yapılan bu açıklamalar karşısında, miktar artırımına ilişkin dilekçenin yeni bir dava niteliğinde olmayıp mevcut davada talep edilen tazminat miktarının miktar artırım suretiyle artırımına olanak sağlayan yasal bir hakkın kullanımına ilişkin olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, artırılan tazminat miktarı yönünden davanın kabul edilmesi halinde, yasal faizin başlangıcının bu miktar yönünden de, idarenin uyuşmazlığın esasında ihtilafa, bir başka anlatımla temerrüde düştüğü tarih olduğu; aksi bir durumun hakkaniyete aykırı olacağı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, artırılan maddi tazminat miktarı bakımından, idareye başvuru tarihi olan 02/06/2017 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiğinden, Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "istinaf başvurularının reddine" ibaresinin, "istinaf başvurularının reddine, İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan '514.118,47 TL maddi tazminatın 1.000,00 TL'lik kısmı ile 515.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 02.06.2017 tarihinden, 513.118,47 TL maddi tazminatın ise ıslah tarihi olan 14.07.2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacılara ödenmesine' ibaresinin '514.118,47 TL maddi tazminat ile 515.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 02/06/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacılara ödenmesine' şeklinde düzeltilmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarenin ve davalı yanında müdahillerin temyiz istemlerinin REDDİNE, davacıların esasa yönelik temyiz istemlerinin REDDİNE, maddi tazminata işletilecek yasal faizin başlangıç tarihi yönünden temyiz istemlerinin KABULÜNE,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3\. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu düzelterek onama kararının taraflara ve davalı yanında müdahillere tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 19/06/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.