Danıştay danistay 2022/1056 E. 2025/2001 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/1056
Karar No : 2025/2001

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, kardeşi ...'ın ... 1. Tnk. Tb. K'lığı emrinde Uzman Onbaşı rütbesinde görev yapmaktayken 09/02/2017 tarihinde Fırat Kalkanı Harekatı esnasında Suriye'de üs bölgesine yapılan saldırıda şehit olmasında davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek 300.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu olayda davalı idarenin "meslekî risk" ilkesi gereğince kusursuz sorumlu olduğu, manevî zararı doğuran olayın yaşam hakkını sona erdirmesi, oluş şekli itibarıyla toplumda yarattığı infial, olayın etkisi ve niteliği, zarar gören davacılar ile hayatını kaybeden kişi arasındaki yakınlık ilişkisi ve müteveffanın vücut bütünlüğü durumu dikkate alınarak takdiren 75.000,00 TL manevî tazminatın idareye başvuru tarihi olan 14/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu .. İdare Mahkemesi kararına ilişkin davacının istinaf talebinin reddine, davalı idarenin manevi tazminata ilişkin mahkeme kararının kaldırılmasına yönelik istinaf isteminin kısmen kabulüne ve kısmen reddine, davacı için 50.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 14/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI :
Davacı tarafından, dava konusu olayda kardeşinin şehit olduğu, şehidin cenazesinin DNA testi neticesinde belirlendiği, bir bütün halinde kendilerine teslim edilemediği, son kez yüzünü göremedikleri, tarifi mümkün olmayan acı ve elem duydukları, yaşanan olay karşısında hükmedilen tazminat tutarının yetersiz kaldığı, hükmedilen tazminat tutarına olay tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, dava konusu olayda idareye izafe edilebilecek herhangi bir hizmet kusurunun bulunmadığı, davacıların talep etiği manevi tazminat tutarının yüksek olduğu, ilk kez Mahkeme kararıyla belirlenen manevi tazminat tutarına idareye başvuru tarihinden itibaren faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kabulüyle Mahkeme kararının redde ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, kardeşi ...'ın ... 1. Tnk. Tb. K'lığı emrinde Uzman Onbaşı rütbesinde görev yapmaktayken 09/02/2017 tarihinde Fırat Kalkanı Harekatı esnasında Suriye'de üs bölgesine yapılan saldırıda şehit olmasında davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek 300.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.
Temyiz konusu kararda ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, ... İdare Mahkemesinin manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kararına yönelik davalı idarenin istinaf isteminin kısmen kabulüyle davacının manevi tazminat isteminin 50.000,00 TL'sinin kabulüne karar verilmişse de manevi tazminat, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu gözetildiğinde, dava konusu olay nedeniyle davacının kardeşini genç yaşta kaybetmesi, şehidin cenazesinin tamamen paralanmış olması, yapılan DNA testi ile kardeşinin cenazesinin belirlenip teslim edilmesi, göz önünde bulundurulduğunda davacının manevi varlığında meydana gelen zararın giderilebilmesi için Bölge İdare Mahkemesince hükmedilen 50.000,00 TL manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2\. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
3\. Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularından davacının istinaf başvurusunun reddi, davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
4\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 14/04/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.