Danıştay danistay 2021/976 E. 2025/1976 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/976
Karar No : 2025/1976

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd. V. ...
2- ... Valiliği / ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... ve ...'a velayeten ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, kabule ilişkin kısmının davalı idareler tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'ın 04/12/1992 tarihinde, Antalya ilinde terör olayı neticesinde öldürüldüğünden bahisle, uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık her biri için 6.000,00 TL maddi, 1.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 21.000,00 TL tazminatın idareye başvuru tarihi olan 23/05/2005 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; Anayasa Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Bireysel Başvuru numaralı kararı üzerine yeniden yapılan yargılama neticesinde, maddi tazminat istemi yönünden; hakkında herhangi bir soruşturma veya kovuşturma bulunmayan ve güvenlik güçleriyle girdiği çatışma neticesinde değil kendisine ait dükkânın önünde bir terör örgütünün silahlı saldırısı sonucu davacılar murisinin öldürülmesi nedeniyle davacıların uğradığı maddi zararın 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca karşılanması gerektiği gerekçesiyle, davacıların maddi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, 14.560,00 TL'nin miras payları oranında idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerden alınarak (Kararda sehven; idareye başvuru tarihinden itibaren davalı idarelerden alınarak denilmiş, işletilecek yasal faiziyle birlikte ibaresine yer verilmemiştir.) davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat istemlerinin reddine, manevi tazminat istemi yönünden; sosyal risk ilkesi gereğince, davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulüne, takdiren 3.000,00 TL'nin miras payları oranında idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından, dava konusu ölüm olayı iki terör örgütü arasındaki hesaplaşmadan kaynaklandığından sorumluluklarının bulunmadığı, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminata yer verilmediği, manevi tazminata faiz işletilemeyeceği iddialarıyla İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kısmen kabulü, kısmen reddi ile temyize konu kararın kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
04/12/1992 tarihinde, Antalya ilinde davacılar murisi ...'ın terör olayı neticesinde öldürüldüğünden bahisle, uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık her bir davacı için 6.000,00 TL maddi, 1.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 21.000,00 TL tazminatın idareye başvuru tarihi olan 23/05/2005 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
... İdare Mahkemesince, davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin olarak verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın Danıştay Onuncu Dairesinin 15/10/2008 tarih ve E:2006/4970, K:2008/6644 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, ... tarih ve E:...; K:... sayılı karar ile ölüm olayının 5233 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Anılan karar, Danıştay(Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 26/02/2015 tarih ve E:2011/9910, K:2015/1148 sayılı kararı ile onanmış ve davacıların karar düzeltme talebi de aynı Dairece reddedilerek karar 07/12/2015 tarihinde kesinleşmiştir.
Bunun üzerine davacılar tarafından, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulmuş, Anayasa Mahkemesi ... tarih ve ... Bireysel Başvuru numaralı kararı ile hakkında herhangi bir soruşturma veya kovuşturma bulunmayan ve güvenlik güçleriyle girdiği çatışma neticesinde değil kendisine ait dükkânın önünde bir terör örgütünün silahlı saldırısı sonucu öldürülen maktule yönelik Mahkeme yorumunun bariz takdir hatası içerdiği gerekçesiyle, başvurucuların hakkaniyete uygun yargılanma hakkı bağlamında adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine, ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın bir örneğinin ... İdare Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
Temyize konu karar ile, ... İdare Mahkemesi de, davacılar murisinin ölümü olayının 5233 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirterek davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar vermiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
Terör olayları nedeniyle meydana gelen ve sosyal risk ilkesi kapsamında bulunup 5233 sayılı Kanun uyarınca karşılanmayan ilgililerin ileri sürdükleri manevi zarara bağlı tazminat taleplerine ilişkin uyuşmazlıklarda, idare hukukunun tazminata ilişkin ilke ve kuralları çerçevesinde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun öngördüğü usullere tabi olarak manevi tazminat ödenip ödenmeyeceğine ilişkin yargısal incelemesinin yapılması gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize Konu Kararın Maddi Tazminata İlişkin Kısmının İncelenmesi:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın maddi tazminata ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize Konu Kararın Manevi Tazminata İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Uyuşmazlıkta, sosyal risk ilkesi gereğince genel hükümler kapsamında idarenin sorumluluğuna hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamakla birlikte, hükmedilen manevi tazminatın davacılara miras payları oranında ödenmesine hükmedilmesinde, genel hükümlerde tazminata hak kazanmada mirasçılık ilişkisi varlığı şartının aranmaması yönünden hukuki isabet görülmemiştir.
Bu itibarla, İdare Mahkemesince, işbu bozma kararı üzerine, davacıların dava dilekçesinde talep ettikleri manevi tazminat tutarları dikkate alınarak, manevi tazminat talepleri yönünden her bir davacı için ayrı ayrı hüküm kurulması gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2\. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının maddi tazminata ilişkin kısmının ONANMASINA, manevi tazminata ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3\. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4\. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 10/04/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.