Danıştay danistay 2021/832 E. 2025/2143 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/832
Karar No : 2025/2143

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
2-...
3- ...
4- ...
5- ...
6- ...
7- ...
8- ...
VEKİLLERİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLLERİ : 1. Huk. Müşaviri Yrd. V. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'ın 19/02/2016 tarihinde Mardin İli, Nusaybin İlçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarında güvenlik güçlerine ait ... plaka sayılı zırhlı aracın silahının ateşleme mekanizmasının harekete geçmesi nedeniyle ateşli silah yaralanması sonucu hayatını kaybetmesinde idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek müteveffanın eşi ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 117.584,21 TL) maddi, 125.000,00 TL manevi, çocukları ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 39.374,10 TL) maddi, 75.000,00 TL manevi, ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 10.769,32 TL) maddi, 50.000,00 TL manevi, ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 2.420,97 TL) maddi, 50.000,00 TL manevi, ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 1.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu olayda idarenin hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle dosya üzerinden yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde davacılardan müteveffanın eşi ... için 117.584,21 TL, çocukları ... için 39.374,10 TL, ... için 10.769,32 TL, ... için 2.420,97 TL maddi zararın bulunduğu, diğer davacıların maddi zararlarının bulunmadığı belirlendiği, bilirkişi raporu hükme esas alınabilir nitelikte bulunarak ve davacılar tarafından verilen miktar artırım dilekçesi gözetilerek davacılardan eş ... için 117.584,21 TL, çocukları ... için 39.374,10 TL, ... için 10.769,32 TL, ... için 2.420,97 TL maddi tazminat istemlerinin kabulüyle toplam 170.148,60 TL maddi tazminatın 4.000,00 TL'sinin idareye başvuru tarihinden diğer kısmının miktar artırım dilekçesinin idareye tebliğ tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, diğer davacıların maddi tazminat istemlerinin reddine, dava konusu olay nedeniyle takdiren müteveffanın eşi ... için 50.000,00 TL, çocukları ... için 40.000,00 TL, ..., ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 20.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI :
Davacılar tarafından, maddi ve manevi tazminat istemlerine olay tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği, yaşanan olay karşısında hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, dava konusu olayın 5233 sayılı Kanun kapsamında kaldığını kabulüyle, davacıların maddi tazminat istemlerinin anılan Kanun hükümleri gözetilerek değerlendirilmesi, manevi tazminat istemlerinin de reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Taraflarca, karşılıklı olarak temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen reddine ilişkin davacıların istinaf başvurularının kısmen reddine ilişkin kısmının bozulması, diğer kısımlar yönünden onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacılar tarafından, yakınları ...'ın 19/02/2016 tarihinde Mardin İli, Nusaybin İlçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarında güvenlik güçlerine ait ... plaka sayılı zırhlı aracın silahının ateşleme mekanizmasının harekete geçmesi nedeniyle ateşli silah yaralanması sonucu hayatını kaybetmesinde idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek müteveffanın eşi ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 117.584,21 TL) maddi, 125.000,00 TL manevi, çocukları ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 39.374,10 TL) maddi, 75.000,00 TL manevi, ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 10.769,32 TL) maddi, 50.000,00 TL manevi, ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 2.420,97 TL) maddi, 50.000,00 TL manevi, ..., .... ... ve ... için ayrı ayrı 1.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A- Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, İdare Mahkemesi Kararının Davacıların Maddi Tazminat İstemlerinin Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine İlişkin Kısmına Yönelik İstinaf Başvurularının Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesinin davacıların maddi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmına yönelik olarak taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine ilişkin kısmı, usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B- Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, İdare Mahkemesinin Davacıların Manevi Tazminat İstemlerinin Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine İlişkin Kısmına Yönelik İstinaf Başvurularının Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, zenginleşmeye yol açmayacak şekilde belirlenmesi gerekmekte ise de, tam yargı davalarının niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla, ... İdare Mahkemesince, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabul, kısmen reddi ile müteveffanın eşi ... için 50.000,00 TL, çocukları ... için 40.000,00 TL, ..., ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı idare tarafından davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerini reddine ilişkin kararı hukuka uygun bulunarak davacıların istinaf başvurularının reddine karar verilmişse de, manevi tazminatın, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu gözetildiğinde, dava konusu olay nedeniyle davacılardan ...'ın eşini, diğer davacıların annelerini kaybettikleri dikkate alındığında, davacıların manevi varlıklarında meydana gelen zararın giderilebilmesi için hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı kanaatine varıldığından, temyize konu kararın belirtilen kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1) Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2) Davacıların temyiz istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
3) ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davacıların maddi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurularının reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurularının reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4) Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/04/2025 tarihindeoy birliğiyle kesin olarak karar verildi.