Danıştay danistay 2021/7395 E. 2025/2074 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/7395
Karar No : 2025/2074

DAVACI : ... Sendikası
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri Av. ...

DAVANIN_KONUSU : 22/05/2014 tarih ve 29007 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliğin Ek-1/B'sinde yer alan "Tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri" başlıklı bölümünün 20/11/2021 tarih ve 31665 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesi ile yeniden düzenlenen (f) ve (g) bentlerinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ_İDDİALARI : Daha önce iptal kararı verilmesine rağmen tekrar tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikerlerine verilen “skopi cihazı kullanma ve buna bağlı olarak radyonüklid görüntüleme ve floroskopi ile radyoopak madde enjeksiyonu yapma” görevinin özel bilgi ve teknik gerektirdiği, söz konusu meslek mensuplarının bu konuda özel bir eğitiminin bulunmadığı, iptal edilen düzenlemelerin aynı anlama gelen ibareler kullanılarak yeniden ihdas edildiği, “uzman tabip gözetiminde” ve “tabip sorumluluğunda” ifadelerinin yer almasının dava konusu düzenlemenin kamu yararı amacına aykırı olduğu gerçeğini değiştirmeyeceği, söz konusu düzenlemenin uygulamada birtakım aksaklıkların meydana gelmesine, sağlık hizmetinin aksamasına neden olacağı ileri sürülmektedir.

DAVALININ_SAVUNMASI : Danıştay Onuncu Dairesinin iptal kararından önce de muhtelif taşra teşkilatı birimlerince Bakanlığa iletilen yazılarda, branş uzmanı hekimlerce ameliyathanede skopi eşliğinde yapılan ameliyat esnasında, hastanede görevli radyoloji teknisyenlerince skopi cihazı kullanımında ilgili branş hekimine eşlik etmek üzere yapılan görevlendirme işlemlerine karşı açılan davaların Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin 141. maddesi gerekçe gösterilerek idare aleyhine sonuçlandığı, bu nedenle teknisyenlerin skopi çekimlerinde görevlendirilemediği ve bunun da hizmetin aksamasına sebebiyet verdiğinin bildirildiği, Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği'nin 141. maddesi yürürlükten kaldırıldıktan sonra, uygulamada yaşanılan sıkıntıları bertaraf edebilmek ve sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliğini temin etmek amacıyla, sağlık hizmet sunumunun geliştirilmesine ve iyileştirilmesine esas olmak üzere dava konusu bentlerin yeniden düzenlendiği, dava konusu edilen bu düzenlemenin, 1219 sayılı Kanun'un ek 13. maddesinin (h) bendinde yer alan, “tıbbi görüntüleme yöntemleri ile görüntü elde eden ve kullanıma hazır hale getiren sağlık teknisyeni/teknikeridir” şeklindeki tanıma uygun olarak yapıldığı, dava konusu yönetmelik hazırlanırken tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikerlerinin aldıkları eğitim müfredatının da incelendiği ve Kanun'da yapılan tanıma uygun olarak tüm görüntüleme ve görüntülemeye yardımcı yöntemlerle ilgili eğitimi aldıklarının tespit edildiği, hazırlık aşamasında alınan görüşler neticesinde tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikerlerinin uzman gözetiminde radyonüklid görüntüleme ve floroskopi yapabilecekleri sonucuna varılarak (f) bendinin düzenlendiği, bu düzenlemeye göre tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikerlerinin orada bulunan uzman tabibin sorumluluğunda bu işlemleri yapabileceği, bu nedenle skopi işleminin, dava konusu düzenleme ile tek başına tıbbi görüntüleme teknisyenine verildiğini iddia etmenin eksik ve hatalı bir yorum olacağı, dava konusu düzenlemeyle verilen görevin kapsamının, örneğin, ameliyat sırasında ilgili branş uzmanı tarafından girişim yapılacak yerin belirlenmesi ve bu şekilde elde edilen bilginin operasyon sırasında kullanılması amacına yönelik olarak cihazın istenilen yere odaklanması ve şutlama yapılarak görüntünün elde edilmesi ile sınırlı olduğu, ayrıca sağlık meslek liselerinin radyoloji teknisyenliği eğitim müfredatında kontrast madde uygulamaları dersinin bulunduğu, üniversitelerden gelen görüşlerde “hekim eşliğinde”, “bilgisi dahilinde veya onayı alınarak” veya “hekim sorumluluğunda” ibarelerinden birine yer verilmesinin uygun olacağı yönünde değerlendirmelere yer verildiği, bir eğitim öğretim yılı boyunca ilgili dersi alarak mezun olan kişinin bu uygulamayı yapamayacağının düşünülemeyeceği, (g) bendinde yer alan düzenlemede radyoopak madde enjeksiyonunun hekim kontrolünde ve sorumluluğunda yapılmasının belirtildiği, buna göre sorumluluğun hekimlere, uygulamanın ise teknisyen/teknikerlere verildiği, bu durumun sağlık alanındaki uygulamalı işlemlerin birlikte yapılarak kolaylaştırılması amacını taşıdığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliğin Ek-1/B'sinde yer alan "Tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri" başlıklı bölümünün (f) ve (g) bentlerinin iptali gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliğin Ek-1/B'sinde yer alan "Tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri" başlıklı bölümünün 20/11/2021 tarihli, 31665 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesi ile yeniden düzenlenen (f) ve (g) bentlerinin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava dilekçesinde; tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikerlerine verilen “skopi cihazı kullanma ve buna bağlı olarak radyonüklid görüntüleme ve floroskopi ile radyoopak madde enjeksiyonu yapma” görevinin özel bilgi ve teknik gerektirdiği, söz konusu meslek mensuplarının bu konuda özel bir eğitiminin bulunmadığı, “uzman tabip gözetiminde” ve “tabip sorumluluğunda” ifadelerinin yer almasının düzenlemenin kamu yararı amacına aykırı olduğu gerçeğini değiştirmeyeceği, sağlık hizmetinin aksamasına neden olacağı ileri sürülmektedir.
Davalı idarenin cevap dilekçesinde; uygulamada yaşanılan sıkıntıları bertaraf edebilmek ve sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliğini temin etmek amacıyla, sağlık hizmet sunumunun geliştirilmesine ve iyileştirilmesine esas olmak üzere dava konusu bentlerin yeniden düzenlendiği, dava konusu edilen bu düzenlemenin, kanundaki tanıma uygun olarak yapıldığı, tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikerlerinin aldıkları eğitim müfredatının incelendiği ve Kanun'da yapılan tanıma uygun olarak tüm görüntüleme ve görüntülemeye yardımcı yöntemlerle ilgili eğitimi aldıklarının tespit edildiği, hazırlık aşamasında alınan görüşler neticesinde tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikerlerinin uzman gözetiminde radyonüklid görüntüleme ve floroskopi yapabilecekleri sonucuna varılarak (f) bendinin düzenlendiği, sağlık meslek liselerinin radyoloji teknisyenliği eğitim müfredatında kontrast madde uygulamaları dersinin bulunduğu, üniversitelerden gelen görüşlerde “hekim eşliğinde”, “bilgisi dahilinde veya onayı alınarak” veya “hekim sorumluluğunda” ibarelerinden birine yer verilmesinin uygun olacağı yönünde değerlendirmelere yer verildiği, (g) bendinde yer alan düzenlemede radyoopak madde enjeksiyonunun hekim kontrolünde ve sorumluluğunda yapılmasının belirtildiği, buna göre sorumluluğun hekimlere, uygulamanın ise teknisyen/teknikerlere verildiği, bu durumun sağlık alanındaki uygulamalı işlemlerin birlikte yapılarak kolaylaştırılması amacını taşıdığı savunulmaktadır.
1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanuna 6225 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle eklenen Ek 13. maddesinin (h) bendinde tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri mesleğin ilişkin tanım getirilmiştir; buna göre: "sağlık meslek liselerinin ve ön lisans seviyesindeki tıbbi görüntüleme programlarından mezun; tıbbi görüntüleme yöntemleri ile görüntü elde eden ve kullanıma hazır hale getiren sağlık teknisyeni/teknikeridir."
1219 sayılı Kanun'un Ek:13. maddesine dayanılarak sağlık meslek mensupları ile sağlık hizmetlerinde çalışan diğer meslek mensuplarının iş ve görev tanımlarını düzenlemek amacıyla 22/05/2014 tarihli, 29007 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliği çıkarılmış; 4. maddesinde, sağlık meslek mensupları kavramının; tabip, diş tabibi, eczacı, hemşire, ebe ve optisyen ile 1219 sayılı Kanun'un ek 13. maddesinde tanımlanan diğer meslek mensuplarını ifade ettiği; "Temel ilkeler" başlıklı 5. maddesinde ise, söz konusu meslek mensuplarının; görevlerini, almış oldukları eğitim ve kazanmış oldukları bilgi ve beceriler doğrultusunda, verimlilik ve kalite gereklerine uygun, diğer çalışanlar ile birlikte ekip anlayışı içerisinde, multidisipliner yaklaşımla ve sağlık hizmeti sunumunun devamlılığı esasına bağlı olarak yapacakları belirtilmiştir.
Yönetmeliğin sağlık meslek mensuplarının unvanlara göre iş ve görev tanımlarının yapıldığı Ek-1'inde yer alan "Tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri" başlıklı bölümünün (f) bendinde değişiklik öncesinde: "Uzman eşliğinde radyonüklid görüntüleme ve floroskopi yapar."; (g) bendinin değişiklik öncesinde ise: "Hekim eşliğinde radyoopak madde enjeksiyonu yapar." düzenlemeleri yer almaktaydı.
Yönetmeliğin Ek-1/B'sinde yer alan “Tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri” başlıklı bölümünün (f) ve (g) bentlerinin de yer aldığı birden çok düzenlemenin iptali istemiyle Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 2015/87 esasına kayden açılan davada, davanın reddi yolunda verilen 23/02/2016 tarihli, E:2015/87, K:2016/1148 sayılı karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 22/10/2018 tarihli, E:2016/2646, K:2018/4385 sayılı kararıyla anılan (f) ve (g) bentlerine ilişkin kısmının bozulması üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 09/11/2020 tarihli, E:2020/1123, K:2020/4632 sayılı kararıyla, Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği'nin 141. maddesinde "her türlü radyografileri yapmak" röntgen teknisyenlerinin görevleri arasında sayılmasına karşılık, "uzman tarafından yapılması gereken özel bilgi ve tekniği icap ettiren grafiler, tüm skopiler ve skopi ile ilişkili grafiler"in, röntgen teknisyenlerinin görev ve yetkileri dışında tutulduğunun açıkça düzenlendiği, skopi cihazlarının kullanımının uzman tarafından gerçekleştirileceğinin hükme bağlandığı, bu itibarla, söz konusu Yönetmelik'te röntgen teknisyenlerinin görevleri arasında sayılmayan skopi cihazı kullanma ve buna bağlı olarak radyonüklid görüntüleme ve floroskopi ile radyoopak madde enjeksiyonu yapma görevinin, dava konusu Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1'in "Tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri" başlıklı bölümünün (f) ve (g) bentlerinde, röntgen teknisyenleri ile aynı görevi yapan tıbbi görüntüleme teknisyenlerinin iş ve görev tanımı içinde yer almasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle söz konusu düzenlemelerin iptal edilmiştir.
İptal kararından sonra, 24/03/2021 tarihli, 31433 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 3739 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle, Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’nin 141. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
Yargı kararı uyarınca yapılan mevzuat değişikliği sonrasında dava konusu edilen 20/11/2021 tarihli, 31665 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesi ile asıl Yönetmeliğin Ek-1/B'sindeki "Tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri" başlıklı bölümünde yer alan (f) bendi: "Uzman tabip gözetiminde radyonüklid görüntüleme ve floroskopi yapar."; (g) bendi ise: "Tabip sorumluluğunda radyoopak madde enjeksiyonu yapar." şeklinde değiştirilmiştir.
Danıştay Onuncu Dairesinin 26/05/2022 tarihli, E:2021/7395 ara kararı ile, Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından, söz konusu sağlık meslek mensuplarının aldıkları eğitimin içeriğinin, "radyonüklid görüntüleme, floroskopi ve radyoopak madde enjeksiyonu" uygulamalarını gerçekleştirmeye elverişli ve yeterli olup olmadığı sorulmuş; Milli Eğitim Bakanlığı tarafından: “Bakanlığa bağlı mülga sağlık meslek liselerinde öğretimi yapılan 'Radyoloji Alanı'nın 2012 yılında uygulamaya konulan çerçeve öğretim programında 'Radyoloji Teknisyenliği Dalı'nda; radyonükleid görüntülemeye yönelik dal derslerinden 'İleri Tıbbi Görüntüleme II' dersinde radyonükleid görüntüleme cihazlarını kullanıma hazır hale getirmeye, solunum, dolaşım, sindirim, ürogenital, sinir, endokrin, iskelet sistemi ve tümör sintigrafileri çekmeye, kemik mineral dansitometre taraması yapmaya yönelik, ayrıca 'Kontrast Maddeler ve Uygulamaları' dersinde ilaçlar ve kontrast maddelerin özelliklerini ayırt etmeye, enfeksiyondan korunma önlemlerini almaya, kontrast madde uygulamalarında hayati bulguları takip etmeye, kontrast madde uygulamaya ve kontrast madde reaksiyonlarında önlem almaya yönelik yeterliliklerin yer aldığı, ayrıca söz konusu çerçeve öğretim programının yazı ekinde gönderildiği” şeklinde cevap verilirken Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından ise: "Konunun 26/12/2022 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında görüşüldüğü ve 2547 sayılı Kanun’un 2880 sayılı Kanun’la değişik 43. maddesinin (b) bendi uyarınca Üniversitelerarası Kurulun görüşü de dikkate alınarak, tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikerlerinin aldıkları eğitimin süresi ve içeriğinin invaziv bir işlemi tek başına gerçekleştirme beceri ve yetkinliğine sahip olmamaları nedenleriyle, “radyonüklid görüntüleme, floroskopi ve radyoopak madde enjeksiyonu" uygulamalarını gerçekleştirmeye elverişli ve yeterli olmadığına karar verildiği" bildirilmiştir.
1219 sayılı Kanun'un Ek 13. maddesinin (h) bendine göre, sağlık meslek liselerinin ve ön lisans seviyesindeki tıbbi görüntüleme programlarından mezun; tıbbi görüntüleme yöntemleri ile görüntü elde eden ve kullanıma hazır hale getiren sağlık teknisyeni/teknikeri olarak tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikerinin, Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun belirlemesine göre, dava konusu düzenlemeyle tanımlanan iş ve görevleri gerçekleştirmeye yönelik yeterli bir eğitim almadıkları, invaziv bir işlemi tek başına gerçekleştirme beceri ve yetkinliğine sahip olmamaları nedenleriyle radyonüklid görüntüleme, floroskopi ve radyoopak madde enjeksiyonu" uygulamalarını gerçekleştirmeye elverişli ve yeterli olmamaları karşısında, sınırlı iş ve görevi olan sağlık tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri olduğu, çerçevesi çizilen hukuki ve tıbbi gereklilikleri aşacak şekilde düzenleme yapıldığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu durumda, Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliğin Ek-1/B'sinde yer alan "Tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri" başlıklı bölümün yeniden düzenlenen (f) ve (g) bentlerinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu düzenlemelerin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 17/04/2025 tarihinde, davacı vekili Av. ...'in ve davalı idare vekili Hukuk Müşaviri Av. ...'in geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dava, 22/05/2014 tarih ve 29007 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliğin Ek-1/B'sinde yer alan "Tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri" başlıklı bölümünün 20/11/2021 tarih ve 31665 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesi ile yeniden düzenlenen (f) ve (g) bentlerinin iptali istemiyle açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un ek 13. maddesinin (h) bendinde, "Tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri; sağlık meslek liselerinin ve ön lisans seviyesindeki tıbbi görüntüleme programlarından mezun; tıbbi görüntüleme yöntemleri ile görüntü elde eden ve kullanıma hazır hale getiren sağlık teknisyeni/teknikeridir." şeklinde tanımlanmıştır.
1219 sayılı Kanun'un ek 13. maddesi ile 11/10/2011 tarih ve 663 sayılı -dava konusu asıl Yönetmeliğin yayımı tarihi olan 22/05/2014 tarihindeki adıyla- Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin -yine aynı tarihte yürülükte olan- 40. maddesi hükümlerine dayanılarak çıkarılan "Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik" 22/05/2014 tarih ve 29007 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 1. maddesinde, Yönetmeliğin amacının, sağlık meslek mensupları ile sağlık hizmetlerinde çalışan diğer meslek mensuplarının iş ve görev tanımlarını düzenlemek olduğu; 4. maddesinde, sağlık meslek mensupları kavramının; tabip, diş tabibi, eczacı, hemşire, ebe ve optisyen ile 1219 sayılı Kanun'un ek 13. maddesinde tanımlanan diğer meslek mensuplarını ifade ettiği; "Temel ilkeler" başlıklı 5. maddesinde ise, söz konusu meslek mensuplarının; görevlerini, almış oldukları eğitim ve kazanmış oldukları bilgi ve beceriler doğrultusunda, verimlilik ve kalite gereklerine uygun, diğer çalışanlar ile birlikte ekip anlayışı içerisinde, multidisipliner yaklaşımla ve sağlık hizmeti sunumunun devamlılığı esasına bağlı olarak yapacakları belirtilmiştir.
Yönetmeliğin Ek-1/B'sinde "Tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri" başlıklı bölümünde yer alan ve 20/11/2021 tarih ve 31665 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 2. maddesi ile yeniden düzenlenen (f) ve (g) bentlerinde, "Uzman tabip gözetiminde radyonüklid görüntüleme ve floroskopi yapar.", "Tabip sorumluluğunda radyoopak madde enjeksiyonu yapar." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava Konusu Yönetmeliğin İncelenmesi:
Davaya konu Yönetmelik değişikliği yapılmadan önce; Yönetmeliğin sağlık meslek mensuplarının unvanlara göre iş ve görev tanımlarının yapıldığı Ek-1'inde yer alan "Tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri" başlıklı bölümünün (f) bendinde, "Uzman eşliğinde radyonüklid görüntüleme ve floroskopi yapar."; (g) bendinde ise, "Hekim eşliğinde radyoopak madde enjeksiyonu yapar." düzenlemelerine yer verilmiştir.
Yönetmeliğin Ek-1/B'sinde yer alan “Tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri” başlıklı bölümünün (f) ve (g) bentlerinin de yer aldığı birden çok düzenlemenin iptali istemiyle Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 2015/87 esasına kayden açılan davada, davanın reddi yolunda verilen 23/02/2016 tarih ve E:2015/87, K:2016/1148 sayılı kararın, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 22/10/2018 tarih ve E:2016/2646, K:2018/4385 sayılı kararıyla söz konusu (f) ve (g) bentlerine ilişkin kısmının bozulması üzerine bozma kararına uyularak, Dairemizin 09/11/2020 tarih ve E:2020/1123, K:2020/4632 sayılı kararıyla, Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği'nin 141. maddesinde "her türlü radyografileri yapmak" röntgen teknisyenlerinin görevleri arasında sayılmasına karşılık, "uzman tarafından yapılması gereken özel bilgi ve tekniği icap ettiren grafiler, tüm skopiler ve skopi ile ilişkili grafiler"in, röntgen teknisyenlerinin görev ve yetkileri dışında tutulduğunun açıkça düzenlendiği, skopi cihazlarının kullanımının uzman tarafından gerçekleştirileceğinin hükme bağlandığı, bu itibarla, söz konusu Yönetmelik'te röntgen teknisyenlerinin görevleri arasında sayılmayan skopi cihazı kullanma ve buna bağlı olarak radyonüklid görüntüleme ve floroskopi ile radyoopak madde enjeksiyonu yapma görevinin, dava konusu Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1'in "Tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri" başlıklı bölümünün (f) ve (g) bentlerinde, röntgen teknisyenleri ile aynı görevi yapan tıbbi görüntüleme teknisyenlerinin iş ve görev tanımı içinde yer almasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle söz konusu düzenlemelerin iptaline karar verilmiştir.
Anılan kararın ardından, 24/03/2021 tarih ve 31433 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 3739 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile, Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’nin 141. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
İptal kararı ve sonrasında yapılan mevzuat değişikliğinin ardından 20/11/2021 tarih ve 31665 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 2. maddesi ile asıl Yönetmeliğin Ek-1/B'sindeki "Tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri" başlıklı bölümünde yer alan (f) ve (g) bentleri sırasıyla, "Uzman tabip gözetiminde radyonüklid görüntüleme ve floroskopi yapar.", "Tabip sorumluluğunda radyoopak madde enjeksiyonu yapar." şeklinde yeniden düzenlenmiştir.
Davacı tarafından, söz konusu sağlık meslek mensuplarının dava konusu düzenlemede yer alan işlemleri gerçekleştirebilecek tıbbi eğitimi almadıkları, düzenlemede öngörülen şartların uygulamada gerçekleşmesinin zor olduğu, gerek hasta hakları gerek personelin sorumluluğu açısından söz konusu uygulamaların yeterli eğitimi almış olan uzman hekimler tarafından gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilerek hukuka aykırı olduğu ileri sürülen düzenlemelerin iptali istenilmiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin yukarıda yer verilen amacı, sağlık meslek mensuplarına yönelik olarak kabul edilen temel ilkeler, tıbbi görüntüleme teknisyeni ve teknikerlerinin 1219 sayılı Kanun'da yer alan iş ve görev tanımı ile davacının iddiaları bir bütün halinde değerlendirildiğinde; uyuşmazlığın çözümü için gerekli görüldüğünden Dairemizin 26/05/2022 tarihli ara kararı ile, Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından, söz konusu sağlık meslek mensuplarının aldıkları eğitimin içeriğinin, "radyonüklid görüntüleme, floroskopi ve radyoopak madde enjeksiyonu" uygulamalarını gerçekleştirmeye elverişli ve yeterli olup olmadığı sorulmuştur.
Milli Eğitim Bakanlığının ara kararı cevabında, “Bakanlığa bağlı mülga sağlık meslek liselerinde öğretimi yapılan 'Radyoloji Alanı'nın 2012 yılında uygulamaya konulan çerçeve öğretim programında 'Radyoloji Teknisyenliği Dalı'nda; radyonükleid görüntülemeye yönelik dal derslerinden 'İleri Tıbbi Görüntüleme II' dersinde radyonükleid görüntüleme cihazlarını kullanıma hazır hale getirmeye, solunum, dolaşım, sindirim, ürogenital, sinir, endokrin, iskelet sistemi ve tümör sintigrafileri çekmeye, kemik mineral dansitometre taraması yapmaya yönelik, ayrıca 'Kontrast Maddeler ve Uygulamaları' dersinde ilaçlar ve kontrast maddelerin özelliklerini ayırt etmeye, enfeksiyondan korunma önlemlerini almaya, kontrast madde uygulamalarında hayati bulguları takip etmeye, kontrast madde uygulamaya ve kontrast madde reaksiyonlarında önlem almaya yönelik yeterliliklerin yer aldığı, ayrıca söz konusu çerçeve öğretim programının yazı ekinde gönderildiği” şeklinde açıklamada bulunmuştur.
Bunun yanı sıra Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ara kararı cevabında ise; konunun 26/12/2022 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında görüşüldüğü ve 2547 sayılı Kanun’un 2880 sayılı Kanun’la değişik 43. maddesinin (b) bendi uyarınca Üniversitelerarası Kurulun görüşü de dikkate alınarak, tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikerlerinin aldıkları eğitimin süresi ve içeriğinin invaziv bir işlemi tek başına gerçekleştirme beceri ve yetkinliğine sahip olmamaları nedenleriyle, “radyonüklid görüntüleme, floroskopi ve radyoopak madde enjeksiyonu" uygulamalarını gerçekleştirmeye elverişli ve yeterli olmadığına karar verildiği bildirilmiştir.
Bu kapsamda yapılan değerlendirmede; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan cevaba göre, söz konusu meslek mensuplarının, dava konusu düzenlemeyle tanımlanan iş ve görevleri gerçekleştirmeye yönelik yeterli bir eğitim almadıkları anlaşılmakta olup, bu haliyle, dava konusu Yönetmelik hükümlerinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Nitekim, 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Radyoloji Hizmetleri Yönetmeliğinin 12. maddesinin 6. fıkrasında yer alan, "Radyoloji merkezlerinde, ünitelerde ve gözetimli radyoloji birimlerinde mobil röntgen veya skopi gibi hareketli cihazların kullanılacağı radyasyon uygulamaları, tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri tarafından yürütülür." yönündeki düzenlemenin iptali istemiyle Dairemizin E:2022/4245 sayılı dosyasında açılan davada verilen ara kararı ile, anılan düzenlemedeki yetkilendirmenin tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri müfredatı ile uyumlu olup olmadığının Yükseköğretim Kurulundan sorulması üzerine, Yükseköğretim Kurulu Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığınca verilen 22/08/2023 tarihinde kayıtlara giren cevapta, "Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 16/08/2023 tarihli toplantısında, 'dava konusu düzenlemede yer alan yetkinliklerin tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikerlerinin müfredatı ile uyumlu olduğu; tıbbi görüntülüme teknisyeni/teknikerlerinin mobil röntgen ve skopi cihazı gibi hareketli radyolojik işlemlerde görevlerinin; cihazları işlemlerin yapılacağı yere ulaştırmak, X-ışını üretimi için gereken enerjiyi sağlamak (şehir cereyanına bağlamak ve doluluğunu sağladığı sağladığı şarj ekipmanı ile enerjiyi sağlamak), hastaya gerekli pozisyonu vermek, mobil röntgen cihazı ile gerekli doz ile çekimi yapmak, elde olunan röntgen görüntüsünü film olarak basmak veya hastane PACS sistemine atmak; skopi işlemi için ise, cihazı hastaya uygun pozisyona getirerek cihazı çalıştırmak, skopi işlemine eşlik eden uzman doktorun uygun gördüğü pozisyonları hastaya ve floroskopi cihazına vermek, X-görüntüleri elde etmek, elde olunan röntgen görüntüsünü film olarak basmak veya hastane PACS sistemine atmak için yeterli bilgi ve uzmanlığa sahip olduğu' yönündeki Üniversitelerarası Kurul görüşünün uygun bulunduğu, buna göre ara kararına konu işlemlerin 1219 sayılı Kanun'da belirtilen görev tanımıyla uygun olduğu, tıbbi görüntüleme teknisyeni/tekniker'lerinin davaya konu hüküm kapsamındaki işin yürütümü noktasında yeterli bilgi ve uzmanlığa sahip olduğuna karar verildiği" yönünde açıklamada bulunulmuştur.
Buna göre, tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikerlerinin radyoloji merkezlerinde, ünitelerde ve gözetimli radyoloji birimlerinde mobil röntgen veya skopi gibi hareketli cihazların kullanılacağı radyasyon uygulamalarının, anılan Yükseköğretim Kurulu kararında belirtilen uygulamalar olduğu, röntgen teknikeri/teknisyenlerinin bu uygulamalardaki görevlerinin "radyonüklid görüntüleme ve floroskopi yapmak ya da radyopak madde enjeksiyonu yapmak" olmadığı anılan Yükseköğretim Kurulu kararı ile de ortaya konulmuştur.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 22/05/2014 tarih ve 29007 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliğin Ek-1/B'sinde yer alan "Tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri" başlıklı bölümünün 20/11/2021 tarih ve 31665 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesi ile yeniden düzenlenen (f) ve (g) bentlerinin İPTALİNE,
2\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3\. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4\. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5\. Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 17/04/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.