Danıştay danistay 2021/6482 E. 2025/2664 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/6482
Karar No : 2025/2664

DAVACILAR : 1- ... Derneği
2- ... Derneği
VEKİLLERİ : Av. ...

DAVALI : ... Kurumu / ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN_KONUSU : 26/02/2013 tarih ve 28571 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğin "Ek-2: Güzellik Uzmanı (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı" başlıklı ekinin, 20/08/2021 tarih ve 31574 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2021/10 Tebliğ Nolu Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 1. maddesiyle değişik;
a) "Terimler, Simgeler ve Kısaltmalar" başlıklı bölümünde yer alan “Foto epilasyon (IPL)” ve “Dermapen” tanımlarının,
b) "3. Meslek Profili" ana başlık altında "3.1.Görevler, İşlemler, Başarım Ölçütleri, Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri" adlı bölümün "F. Epilasyon/depilasyon yapmak" başlıklı kısmının "F1.Epilasyon/depilasyon yapılacak bölge ve tekniği belirlemek" satırının ve buna bağlı F.1.1. ve F.1.2. satırlarının, "F2. Epilasyon cihazını işleme hazır hale getirmek" satırının ve buna bağlı F.2.1. ve F.2.2. satırlarının, "F.4. Foto epilasyon yapmak" satırının ve buna bağlı F.4.1., F.4.2., F.4.3., F.4.4., F.4.5., F.4.6., F.4.7., F.4.8., F.4.9. satırlarının,
c) "3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipmanlar" başlıklı bölümün 12. sırasında yer alan "IPL cihazı", "dermapen" ve "ark kalemi" ibarelerinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

DAVACILARIN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, Anayasa’nın 17. maddesi ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun ile herhangi bir biçimde tedavi yetkisinin tıp fakültesi mezunu hekimlere ait olduğu, uzmanlık gerektiren işler için ise yöntemine uygun alınmış bir uzmanlık belgesine sahip olmanın zorunlu olduğu, buna göre tıbbi müdahale niteliğindeki işlemlerin hekimler tarafından yapılması gerektiği, dava konusu düzenlemelerde bilimsel gereklere ve yargı kararlarına aykırı biçimde güzellik uzmanlarının foto epilasyon (IPL) konusunda kişiye uygulama yapılıp yapılamayacağının sağlık açısından uygunluğunu değerlendirmelerine ve uygulanacak doz, girişim sıklığı gibi kararları tek başlarına alarak bu işlemleri uygulamalarına olanak sağlandığı, yine deri altına iğne ile girilen işlem olan dermapen işleminin kişi yönünden değerlendirilmesi ve uygulanmasına ilişkin de bütünüyle güzellik uzmanlarına yetki verildiği, bu yetkinin tıbbi gereklilikler göz ardı edilerek kullanılmasının birey ve toplum sağlığına yönelik ciddi sorunlara neden olabileceği, anılan düzenlemelerin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALININ_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, dava konusu meslek standardına yönelik ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerinin talep edildiği, belirlenen standartların Sağlık Bakanlığı, Türk Tabipler Birliği ve Türk Dermatoloji Derneğinin de yer aldığı 45 (kırkbeş) kurum ve kuruluşun görüşüne sunulduğu, ancak Güzellik Uzmanı (Seviye 4) (Rev. No: 00) kapsamında da yer alan foto epilasyon işlemine yönelik herhangi bir görüş ulaşmadığı ya da itirazda bulunulmadığı, akabinde, kuaförlük ve güzellik alanı uzmanlarının yer aldığı bir ekiple güncelleme çalışmalarının başlatıldığı ve ilgili tarafların görüşleri de dikkate alınarak güncellemelerin yapıldığı, güncellenen Güzellik Uzmanı (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardının 17/12/2020 tarihinde gerçekleştirilen Toplumsal ve Kişisel Hizmetler Sektör Komitesi toplantısında incelendiği ve güncel halinin (Rev. No:01) yayımlanarak yürürlüğe girdiği, Güzellik Uzmanı (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı kapsamında ifade edilen IPL cihazının kullanımının epilasyon işlemi ile sınırlandırıldığı, söz konusu cihazın çeşitli cilt sorunlarına yönelik iş ve işlemlerde kullanımına yer verilmediği, dolayısıyla yapılan işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu düzenlemelerin kısmen iptali, kısmen davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : 26/02/2013 tarih ve 28571 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğ'in "Ek-2: Güzellik Uzmanı (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı" başlıklı ekinin, 20/08/2021 tarih ve 31574 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2021/10 Tebliğ Nolu Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 1. maddesiyle değişik "Terimler, Simgeler ve Kısaltmalar" başlıklı bölümünde yer alan “Foto epilasyon (IPL)” ve “Dermapen” tanımlarının, "3. Meslek Profili" bölümünde yer alan "3.1.Görevler, İşlemler, Başarım Ölçütleri, Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri" adlı bölümün "F. Epilasyon/depilasyon yapmak" başlıklı kısmının "F1.Epilasyon/depilasyon yapılacak bölge ve tekniği belirlemek" satırının ve buna bağlı F.1.1. ve F.1.2. satırlarının, "F2. Epilasyon cihazını işleme hazır hale getirmek" satırının ve buna bağlı F.2.1. ve F.2.2. satırlarının, "F.4. Foto epilasyon yapmak" satırının ve buna bağlı F.4.1., F.4.2., F.4.3., F.4.4., F.4.5., F.4.6., F.4.7., F.4.8., F.4.9. satırlarının, "3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipmanlar" başlıklı bölümün 12. sırasında yer alan "IPL cihazı", "dermapen" ve "ark kalemi" ibarelerinin iptali istenilmektedir.
14/04/1928 tarih ve 863 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarz-ı İcrasına Dair Kanun'un 1. maddesinde, "Türkiye Cumhuriyeti dâhilinde tababet icra ve her hangi surette olursa olsun hasta tedavi edebilmek için tıp fakültesinden diploma sahibi olmak şarttır." hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, 02/06/2021 tarih ve 31499 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliği'nin 3. maddesinde, tıbbi cihaz; "1) Amaçlanan asli fonksiyonunu, insan vücudu içerisinde veya üzerinde farmakolojik, immünolojik veya metabolik etkiler ile sağlamayan fakat fonksiyonunu yerine getirirken bu etkiler tarafından desteklenebilen ve spesifik olarak;
i) Hastalığın; tanısı, önlenmesi, izlenmesi, tahmini, prognozu, tedavisi veya hafifletilmesi,
ii)Yaralanma veya sakatlığın; tanısı, izlenmesi, tedavisi, hafifletilmesi veya kompanse edilmesi,
iii) Anatominin ya da bir fizyolojik yahut patolojik sürecin veya durumun; araştırılması, ikame edilmesi veya modifikasyonu,
iv) Organ, kan ve doku bağışları dâhil olmak üzere, insan vücudundan elde edilen örneklerin in vitro tetkiki vasıtasıyla bilgi sağlanması,
tıbbi amaçlarından biri veya daha fazlası için, imalatçı tarafından insan üzerinde tek başına veya birlikte kullanılmak üzere tasarlanan alet, aparat, teçhizat, yazılım, implant, reaktif, materyal veya diğer malzemeleri,
2) Gebeliğin önlenmesine veya desteklenmesine yönelik cihazları,
3) 1 inci maddenin ikinci fıkrasında atıfta bulunulan cihazların ve bu bendin (1) numaralı alt bendinde atıfta bulunulan cihazların temizliği, dezenfeksiyonu veya sterilizasyonu için özel olarak tasarlanan ürünleri" şeklinde tanımlanmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, tıbbi cihazların hastalığın tanı ve tedavisi için üretilen cihazlardan olduğu, yalnızca hekimlerce kullanılabileceği; tanı, tedavi hizmetlerinin de yalnızca hekimlerce verilebileceği anlaşılmaktadır.
Dava konusu düzenlemelerde ise, foto epilasyon ve dermapen uygulamalarının ve anılan uygulamalarda "IPL cihazı", "dermapen" ve "ark kalemi" cihazlarının kullanımının güzellik uzmanlarınca gerçekleştirilmesine izin verildiği görülmektedir.
Söz konusu cihazların tıbbi amaçlı epilasyon cihazı gibi üretilip üretilemediği, bu nitelikte üretilen bir cihazın Tıbbi Cihaz Yönetmeliği kapsamı dışında kalıp kalmayacağı, cihazların yoğunlaştırılmış ışık enerjisi vermesi nedeniyle konunun uzmanı doktor tarafından kullanılmasının zorunluluk arz edip etmeyeceği, bu cihazların uzman doktorlar dışındaki kişiler tarafından kullanılmasının sağlık açısından bir tehdit oluşturup oluşturmayacağı, bu cihazlarla yapılan işlemlerin tıbbi müdahale niteliğinde olup olmadığı hususlarının tıbben ve bilimsel olarak belirlenmediği ve hukuken geçerli, somut bilgi ve belgelere dayanan bilimsel bir çalışma yapılıp yapılmadığı, hangi tıbbi ve bilimsel gerekçelerin dikkate alındığı, konuya ilişkin komisyon kurulup kurulmadığı, belirleme yapılırken hangi ölçütlerin göz önüne alındığı gibi hususların objektif, net ve anlaşılır şekilde ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır.
02/06/2021 tarih ve 31499 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliği'nin 1. maddesi, 2. fıkrasında; bu Yönetmeliğin amacı doğrultusunda tıbbi cihazların, tıbbi cihaz aksesuarlarının ve bu Yönetmeliğin uygulandığı Ek XVI’da listelenen ürünlerin, bundan sonra “cihaz” olarak adlandırılacağı kuralına yer verilmiştir. Anılan Ek XVI listesinin 5. maddesinde ise "Cilt yenilemeye, dövme silme veya tüy almaya ya da diğer cilt uygulamalarına yönelik lazerler ve yoğun atımlı ışık (IPL) ekipmanı gibi, monokromatik ve geniş spektrumda, eş fazlı ve eş fazlı olmayan kaynaklar dâhil, insan vücudu üzerinde kullanılması amaçlanan yüksek yoğunluklu elektromanyetik radyasyon (örneğin, kızıl-ötesi/infrared, görünür ışık ve ultraviyole) yayan ekipman" cihazlarına yer verilerek, söz konusu cihazlar, bu Yönetmelik kapsamında sayılmış ve bu cihazlar için Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Böylece "IPL cihazı", "dermapen" ve "ark kalemi" gibi cihazların tıbbi cihaz olmasa bile risk profili açısından tıbbi cihazlara benzer olan ürün gruplarına dahil edilmiş olduğu görülmekle, anılan cihazların Tıbbi Cihaz Yönetmeliği kapsamında yer almadığından söz etmenin mümkün olmayacağı da açıktır.
Açıklanan nedenlerle, hukuka aykırı dava konusu düzenlemenin iptali gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 22/05/2025 tarihinde, davacı ... Derneği vekili Av. ...'un ve temsilcileri ... ile ...'un, davacı ... Derneği vekili Av. ...'un ve davalı idare Mesleki Yeterlilik Kurumu vekili Av. ...'ın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dosyanın incelenmesinden, ulusal meslek standartlarını belirlemek amacıyla sektörden gelen talepler doğrultusunda "Güzellik Uzmanı (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı"nın davalı idare tarafından görevlendirilen Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu tarafından hazırlandığı, sonrasında hazırlanan meslek standardı dokümanının sektör ile ilgili kurum ve kuruluşlara dağıtımının yapıldığı, gelen görüşler de dikkate alınarak düzenlendiği, davalı idare bünyesindeki Toplumsal ve Kişisel Hizmetler Sektör Komitesi tarafından doğrulandığı, ardından Yönetim Kurulu tarafından onaylandığı ve 26/02/2013 tarih ve 28571 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğin "Ek-2: Güzellik Uzmanı (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı" başlıklı ekinin, 20/08/2021 tarih ve 31574 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2021/10 Tebliğ Nolu Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 1. maddesiyle yapılan çalışma doğrultusunda değiştirildiği, anılan değişiklik üzerine Tebliğin "Ek-2: Güzellik Uzmanı (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı" ekinin "Terimler, Simgeler ve Kısaltmalar" başlıklı bölümünde yer alan “Foto epilasyon (IPL)” ve “Dermapen” tanımlarının; "3. Meslek Profili" ana başlık altında "3.1.Görevler, İşlemler, Başarım Ölçütleri, Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri" adlı bölümün "F. Epilasyon/depilasyon yapmak" başlıklı kısmının "F1.Epilasyon/depilasyon yapılacak bölge ve tekniği belirlemek" satırının ve buna bağlı F.1.1. ve F.1.2. satırlarının; "F2. Epilasyon cihazını işleme hazır hale getirmek" satırının ve buna bağlı F.2.1. ve F.2.2. satırlarının, "F.4. Foto epilasyon yapmak" satırının ve buna bağlı F.4.1., F.4.2., F.4.3., F.4.4., F.4.5., F.4.6., F.4.7., F.4.8., F.4.9. satırlarının; "3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipmanlar" başlıklı bölümün 12. sırasında yer alan "IPL cihazı", "dermapen" ve "ark kalemi" ibarelerinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Danıştay Onuncu Dairesinin 14/02/2022 tarihli ara kararı ile davalı idareden, dava konusu düzenlemelerden önce, somut bilgi ve belgelere dayanan bilimsel bir çalışma yapılıp yapılmadığı, hangi tıbbi ve hukuki gerekçelerin gözönünde bulundurulduğu hususlarının sorulmasına, ilgili kurum ve kuruluşlardan talep edilen görüşler ile anılan düzenlemelere ilişkin oluşturulduğu belirtilen komisyon çalışmalarının ve bu hususlara ilişkin bilgi ve belgeleri içeren işlem dosyasının onaylı örneğinin istenilmesine; Sağlık Bakanlığı ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumundan, dava konusu düzenlemeler için Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından Bakanlık görüşüne başvurulup başvurulmadığı hususunun sorulmasına ve buna ilişkin bilgi ve belgeleri içeren işlem dosyasının onaylı örneğinin istenilmesine; "Foto epilasyon" uygulamalarında kullanılan cihazların yoğunlaştırılmış ışık enerjisi vermesi nedeniyle bu cihazların konunun uzmanı hekim tarafından kullanılmasının zorunluluk arz edip etmediği, bu cihazların uzman hekimler dışındaki kişiler tarafından kullanılmasının sağlık açısından bir tehdit oluşturup oluşturmayacağı, bu cihazlarla yapılan işlemlerin tıbbi müdahale niteliğinde olup olmadığı hususlarında tıbbi ve bilimsel olarak objektif, net ve anlaşılır şekilde ortaya konulmak suretiyle açıklama yapılmasının istenilmesine; ayrıca "IPL cihazı", "dermapen" ve "ark kalemi" cihazlarının epilasyon cihazı gibi üretilip üretilemediği, bu nitelikte üretilen bir cihazın Tıbbi Cihaz Yönetmeliği kapsamında olup olmadığı, bu cihazların üretim amaçlarının ve sonuçlarının neler olabileceğinin açıklanmasının istenilmesine karar verilmiş; cevaben davalı idare tarafından, bahse konu güncelleme çalışmalarına girdi sağlamak üzere söz konusu meslek standardına yönelik ilgili tarafların varsa görüşlerini almak üzere ... tarihli ve ... sayılı yazı ile Kurum ve Kuruluşların görüşlerinin talep edildiği, Sağlık Bakanlığı, Türk Tabipler Birliği ve Türk Dermatoloji Derneğinin de yer aldığı 45 kurum ve kuruluşun görüşüne sunulduğu, ancak Güzellik Uzmanı (Seviye 4) kapsamında da yer alan foto epilasyon işlemine yönelik herhangi bir görüş ulaşmadığı ve itirazda bulunulmadığı, akabinde, MYK tarafından oluşturulan ve kuaförlük ve güzellik alanı uzmanlarının yer aldığı bir ekiple güncelleme çalışmaları başlatıldığı ve ilgili tarafların görüşleri de dikkate alınarak güncellemeler yapıldığı, güncellenen Güzellik Uzmanı (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardının 17 Aralık 2020 tarihinde gerçekleştirilen Toplumsal ve Kişisel Hizmetler Sektör Komitesi toplantısında incelendiği ve güncel halinin (Rev. No:01) 20/08/2021 tarihli ve 31574 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, Güzellik Uzmanı (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı kapsamında ifade edilen IPL cihazının kullanımının epilasyon işlemi ile sınırlandırılmış olduğu, söz konusu cihazın çeşitli cilt sorunlarına yönelik iş ve işlemlerde kullanımına yer verilmediği, dolayısıyla yapılan işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; Sağlık Bakanlığı tarafından, MYK Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, sektör komitesi üyelerinin kendilerine iletilecek meslek standardı taslaklarını şekil, içerik ve iş gücü piyasası ile çalışanların beklentilerini karşılaması yönünden değerlendirmeleri ve görüş oluşturmaları gerektiği, Toplumsal ve Kişisel Hizmetler Sektöründe Bakanlığı temsilen bir temsilci görev almakta olduğu ve 20/08/2021 tarih ve 31574 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Güzellik Uzmanı (seviye 4) mestek standardı güncelleme çalışmalarına katılım sağlandığı, bahse konu meslek standandında güzellik uzmanı için belirlenen görevlerin 1219 sayılı Kanun'da, 6283 sayılı Kanun'da tanımlanan sağlık meslek mensuplarının görev alanlarına girip girmediği hususlarında değerlendirme yapıldığı, taslakta belirlenen görev tanımlarının Kanunlarda yer alan sağlık meslek mensuplarının iş ve görev tanımlarıyla örtüşmediği, Bakanlıkça Epilasyon ve Depilasyon Bilimsel ve Teknik Komisyonu kurulduğu, 02/03/2017 tarihli komisyon toplantısında güzellik salonlarında yapılabilecek epilasyon işlemleri, güzellik uzmanlarınca kullanılabilecek IPL cihazları ile ilgili alınan kararın İçişleri Bakanlığına gönderildiği, anılan raporda “IPL sisteminde çoklu dalga ışığın fan ya da koni şeklinde yayıldığı, lazer ışınının koherent yani aynı fazda yer aldığının belirtildiği, lazer ışınlarının bu sebeple derin ve yayılmacı atış yapıldığından yanık ve benzeri komplikasyonların nadirliğinden bahsedildiği”, yine aynı raporda “Güzellik uzmanlarınca kullanılabilecek olan IPL cihazları 400 nm ile 1200 nm dalga boyu aralığında geniş dalga boyu ve düşük yoğunluklu enerji kullanan cihazlar olması gerektiği, kozmetik amaçlı depilasyon işlemleri için sistem içerisinde yer aları filtre sistemi ile 600-1200 nm aralığı ile sınırlandırıldığı, tıbbi amaçlı üretilmeyen IPL cihazları belirli gerilim sınırları dahilinde kullanılmak üzere tasarlanmış elektrikli cihazlara dair 73/23/EEC direktifi kapsamına girdiği, bu cihazların tıbbi amaçlı olmayıp kozmetik amaçlı kullanılan cihazlar olduğu, Tıbbi Cihaz Yönetmeliklerine göre Üreticisi tarafından bir sağlık endikasyonu ile piyasaya arz edilen ve etkisini farmakolojik, metabolik veya immünalojik yolla göstermeyen ürünlerin tıbbi cihaz olarak değerlendirildiği, sadece epilasyon amaçlı üretilmiş olan IPL cihazlarının tıbbi cihaz olmayıp eğitimini almış güzellik uzmanları tarafından kullanılabileceğinin değerlendirildiği” görüşünün yer aldığı, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte 20/03/2017 tarihinde yapılan düzenleme ile "Lazer epilasyon yöntemleri hariç tibbi cihaz kapsamına girmeyen cihazları kullanarak tıbbi amaçlı olmayan epilasyon ve depilasyon işlemleri"nin güzellik uzmanlarınca yapılabilecek işlemler arasında sayıldığı ancak Danıştay Onuncu Dairesince düzenlemenin iptal edildiği; Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından, konu ile ilgili söz konusu Kurum tarafından yapılmış bir başvurunun yer almadığı, tıbbi cihaz alanında yetkili otorite olan Kurumun, 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa dayanılarak tıbbi cihazların piyasa arzı ve denetimi ile ilgili hususlardaki görevini yerine getirdiği, bir ürünün Tıbbi Cihaz Yönetmeliği kapsamında olup olmadığı noktasında tereddüt hâsıl olması halinde, nihai değerlendirme yapma yetki ve sorumluluğuna da sahip olduğu, tıbbi cihazların bir uygunluk değerlendirme süreci sonrasında uygun bulunmaları durumunda piyasaya arz edilebildiği ve bu süreçte cihazların risk değerlendirilmesinin ilgili standartlara uygun olarak yapılması ve bu bağlamda üründen kaynaklı riskler doğrultusunda teknik dokümantasyonun oluşturulması ve ilgili risklerin minimize edilmiş olması gerektiği, dolayısıyla kullanıcı klasifikasyonları da bu risk değerlendirmesinin bir parçası olup ürüne spesifik bir gereklilik olması halinde imalatçı firmanın bu riskleri ürün teknik dosyasında tanımlanması gerektiği, mezkûr Yönetmeliğin Ek XVI'sında yer verilen tıbbi amaçlı olmayan ürün gruplarına ilişkin olarak tıbbi cihaz yönetmeliklerinde, söz konusu ürünlerin kullanıcısı veya uygulayıcılarına yönelik tanımlayıcı ya da kısıtlayıcı bir hükme de yer verilmediği, imalatçısı tarafından tıbbi amaçlı kullanımı öngörülerek bir sağlık beyanı eşliğinde piyasaya arz edilen ve etkisini Tıbbi Cihaz Yönetmeliğindeki tıbbi cihaz tanımında ifade edilen etki mekanizması doğrultusunda gösteren ürünlerin, Tıbbi Cihaz Yönetmeliği kapsamında değerlendirilmekte iken imalatçısı tarafından herhangi bir tibbi amaç öngörülmeden genel kullanıma yönelik olarak piyasaya arz edilen ürünler ise Tıbbi Cihaz Yönetmeliği kapsamında değerlendirilmediği, 02/06/2021 tarih ve 31499 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliğin Ek XVI da ifade edilen “Cilt yenilemeye, dövme silme veya tüy almaya ya da diğer cilt uygulamalarına yönelik lazerler ve yoğun atımlı ışık (IPL) ekipmanı gibi, monokromatik ve geniş spektrumda, eş fazlı ve eş fazlı olmayan kaynaklar dâhil, insan vücudu üzerinde kullanılması amaçlanan yüksek yoğunluklu elektromanyetik radyasyon (örneğin, kızıl-ötesi/infrared, görünür ışık ve ultraviyole) yayan ekipman” ların tıbbi bir amaç için kullanımı öngörülmemesi durumunda tıbbi cihaz olarak değerlendirilmeyecek olmakla birlikte söz konusu ürünlerin yönetmelik kapsamında yayımlanacak ortak spesifikasyonları ise karşılamalarının zorunlu olduğu, dolayısıyla “IPL cihazı", "dermapen" ve "ark kalemi" gibi isimler üzerinden genele matuf bir değerlendirme yapılması mümkün olmamakla birlikte ilgili ürünlere özel bir değerlendirme yapılabilmesi için değerlendirilmesinin yapılması talep edilen ürünler için imalatçıları tarafından hazırlanmış ürün kullanım yeri, kullanım amacı, etki mekanizmalarını açıklayıcı bilgi ve belgelerin incelenmesi ile ürüne özel bir değerlendirme yapılabilmesinin mümkün olduğu, bu doğrultuda ilgili hususlarda imalatçıları tarafından hazırlanmış bilgi ve belgeler üzerinde ürüne spesifik bir değerlendirme yapılması gerektiği belirtilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesine göre, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak şeklindeki genel kriterlere göre düzenlenecek Yönetmeliği esas alacakları hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanun'a dayanılarak çıkarılan ve 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin dava konusu düzenlemelerin yürürlüğe girdiği tarihte Ek-1 sayılı ekinde yer alan "Sıhhî Müesseseler İçin Sınıflarına ve Özelliklerine Göre Aranacak Nitelikler" kısmının "J-Güzellik Salonları" bölümünde; "Güzellik salonları için ortak hükümlere ilave olarak aşağıdaki şartlar aranır: ... 11- Güzellik salonlarına alınan epilasyon ve depilasyon amaçlı cihazlar ile bu cihazların taşıdığı teknik özellikler yıllık olarak her yılın Aralık ayı sonu itibarıyla; yeni cihaz alınması durumunda ise on işgünü içinde, sorumlu müdür tarafından yetkili idareye ve valilik aracılığıyla il sağlık müdürlüğüne bildirilir. Güzellik salonlarında yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde il sağlık müdürlüğü temsilcisi de yer alır. Denetimlerde foto epilasyon cihazlarının nanometre aralığını tespit etmek için joulmetre ölçüm aleti veya benzeri aletler kullanılır. ... 13- Güzellik uzmanının yapabileceği işlemler şunlardır: 13.1- Cilt (yüz ve boyun) bakım biriminde: a. Kozmetik preparatlarla ve cihazlarla yapılan her türlü cilt temizliği uygulaması. b. Cildin her türlü bakımlarının yapılması. c. Cilde çeşitli ürünlerin yedirilmesi suretiyle yapılan iontoforez uygulamaları. d. Birimde gerçekleştirilen işlemlerin gerektirdiği masaj uygulamaları. e. Makyaj uygulamaları. f. Kozmetik amaçlı çizimle yapılan kaş şekillendirmeleri. g. Protez kirpik ile ilgili uygulamalar. h. Cilt tipine uygun ürün önerilmesi. ı. Myo lifting ve pasif jimnastik uygulaması. j. Vakum uygulamaları. k. Refleksofizyolojik uygulamalar. l. Sıcak ve soğuk uygulamalar. 13.2- Epilasyon/depilasyon biriminde: a. Lazer epilasyon yöntemleri hariç tıbbi cihaz kapsamına girmeyen cihazları kullanarak tıbbi amaçlı olmayan epilasyon ve depilasyon işlemleri (Epilasyon işlemini gerçekleştirecek güzellik uzmanlarının, kullanacağı epilasyon cihazıyla ilgili 3308 sayılı Kanun kapsamında alınan ustalık belgesi veya mesleki ve teknik okulların ilgili alanlarından mezun olduğunu gösterir diploma veya üniversitelerin ilgili lisans ve önlisans alan ve dalından mezun olduğunu gösterir diploma veya Meslekî Yeterlilik Kurumundan alınan meslekî yeterlilik belgesinden birisine sahip olması zorunludur. Bu diploma ve belgelerin yurtdışından alınmış olması halinde bunların ilgili mevzuata göre denkliğinin kabul edilmiş olması şarttır. Millî Eğitim Bakanlığının tanıdığı ve önceden alınmış diğer diplomalar ve kurs bitirme belgeleri müktesep hak kapsamında değerlendirilir.) b. Ağda uygulaması. 13.3- El ve ayak bakım biriminde: a. Kozmetik preparatlar ve cihazlarla el ve ayak cildinin her türlü bakımının yapılması. b. Manikür ve pedikür işlemleri. c. Protez tırnak uygulamaları. d. Tırnak süsleme. 13.4- Vücut bakım biriminde: a. Vücutta çeşitli cihazlarla yapılan selülit giderici uygulamalar. b. El ve alet ile lenf drenaj uygulaması. c. Lifting uygulaması. d. Elektrik akım sistemleri ile bakım. e. Oksijen ve ozon ile bakım. f. Vakum ve basınçla bakım. g. Isı veren cihazlarla bakım. h. SPA bakımları. ı. Birimde gerçekleştirilen işlemlerin gerektirdiği masaj uygulamaları. 13.5- Bronzlaştırma biriminde: Bronzlaştırıcı solaryum uygulamaları. 13.6- Makyaj biriminde: a. Artistik ve plastik makyaj uygulaması. b. İleri makyaj uygulamaları. c. Kaş ve kirpik şekillendirme. d. Protez kirpik uygulaması. 14- Birimlerde bulundurulması gerekli asgari araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır: 14.1- Cilt (yüz ve boyun) bakım biriminde: a. Cilt bakım cihazı (Frimatör veya yüksek frekans veya vakum sprey veya iontoforez veya galvenik veya faradik akım ile kas stimülasyonu veya ultrason veya soft laser veya infraruj). b. Vapozon (buhar/ozon cihazı). c. Işıklı büyüteç. d. Güzellik uzmanının kullanacağı maske ve önlük. e. Uygulama yatağı/koltuğu ve uygulayıcı taburesi. f. Kozmetik uygulamalarda kullanılan ürünler. g. Ürün ve malzeme dolabı. h. Lifting cihazları (Galvanik veya faradik akım uygulayan cihazlar ve/veya soft laser, infraruj, ultrason ve/veya vibrasyon cihazları ve/veya vakum cihazları). ı. Cilt bakım uygulamalarına yönelik çeşitli el aparatları (Maske kabı, maske fırçası, tek kullanımlık spatula, el aynası, pamuk, sünger, cilt temizleme bezleri, saç için bant veya bone, havlu ve benzeri).14.2- Epilasyon/depilasyon biriminde: a. Epilasyon cihazı (Termoliz Sistem ve Elektroliz Sistemleri kapsayan Blend Sistem). b. Işıklı büyüteç. c. Uygulama yatağı/koltuğu ve uygulayıcı taburesi. d. Soyunma dolabı. e. Yüzeysel cilt dezenfektanları. f. Epilasyon ve depilasyon uygulamalarına yönelik sarf malzemeleri. g. Kozmetik ürünler. h. Depilasyon cihazları. ı. Epilasyon/depilasyon uygulamalarına yönelik çeşitli el aparatları (Cımbız, makas, eldiven, maske ve benzeri). 14.3- El ve ayak bakım biriminde: a. Uygulama yatağı/koltuğu ve uygulayıcı taburesi. b. Pamuk, sünger veya cilt temizleme bezleri. c. El ayak bakımı için kullanılan ürünler. d. Manikür ve pedikür uygulamalarına yönelik çeşitli el aparatları. 14.4- Vücut bakım biriminde: a. Elektro stimulasyon cihazı (Değişik akımlarla kas stimülasyonu yapan cihazlar ve pasif jimnastik cihazları). b. Pressoterapi cihazı. c. Derin ısı cihazı. d. Ultrason cihazı. e. Vakum cihazı. f. İnfraruj cihazı. g. Termostimulasyon cihazı. h. Masaj cihazı (Vibrasyonlu cihazlar veya elektrikle çalışan vuruş yapan cihazlar veya manuel kullanılan ekipmanlar ve cihazlar). ı. Lifting cihazı (Galvanik veya faradik akım uygulayan cihazlar veya soft laser, infraruj, ultrason veya vibrasyon cihazları veya vakum cihazları). j. Lifting ürünleri. k. Sauna çeşitleri veya buhar odaları veya basınçlı duşlar. l. Yüzeysel ısı veren cihaz ve ekipmanlar. m. Hidroterapi küveti ve ekipmanları. n. Buhar veya ozon veya aromaterapi yapan cihaz ve ekipmanlar. o. Vücut bakımı için kullanılan ürünler (Çeşitli yosunlar veya killer veya çamurlar veya parafin ve türevleri veya vücut bakım maskeleri veya bitkisel bakım ürünleri veya aromaterapi veya gemoterapi ürünleri). p. Uygulama yatağı/koltuğu ve uygulayıcı taburesi. r. Soyunma dolabı. s. Uzunluk ve çevre ölçer. t. Tartı aleti. u. Duş kabini. 14.5. Bronzlaştırma biriminde: a. Solaryum cihazları. b. Kişisel koruyucu gözlükler. c. Cihazların temizliği için dezenfektanlar. d. Soyunma dolabı. 14.6- Makyaj birimi: a. Renkli kozmetikler. b. Aplikatörler. c. Takma kirpik. d. Çizim kalemi. e. Sterilizasyon için sıvı malzeme. f. Makyaj uygulamalarına yönelik çeşitli el aparatları (Ayna, fırça, makas, cımbız, eldiven, maske ve benzeri). ... ", Geçici 4. maddesinde ise, "Bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde güzellik salonlarında bulunan epilasyon ve depilasyon amaçlı cihazlar ile bu cihazların taşıdığı teknik özellikler sorumlu müdür tarafından yetkili idareye ve valilik aracılığıyla il sağlık müdürlüğüne bildirilir." düzenlemelerine yer verilmiş iken 25/08/2022 tarih ve 31934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 10. maddesi ile EK-1 sayılı ekinde yer alan "Sıhhî Müesseseler İçin Sınıflarına ve Özelliklerine Göre Aranacak Nitelikler" kısmının "J-Güzellik Salonları" bölümünün 11. maddesi ile 13. maddesinin 13.2 fıkrasının (a) bendi yeniden düzenlenmiş, 11. maddede, "Güzellik salonlarında yer alan tüy alma uygulamalarına yönelik 600-1200 nanometre dalga aralığındaki yoğun atımlı ışık (IPL) ve sadece epilasyon endikasyonuyla üretilmiş 20j/cm2 enerji sınırını geçmeyen seri atışlı diode lazer ekipmanı ile bu ekipmanın cihaz tanımı ve spesifikasyonları, tasarım ve imalat bilgileri gibi teknik dokümantasyonuna ilişkin bilgileri yıllık olarak her yılın Aralık ayı sonu itibarıyla; yeni cihaz alınması durumunda ise yirmi iş günü içinde, sorumlu müdür tarafından yetkili idareye ve valiliğe (il sağlık müdürlüğü) bildirilir. Güzellik salonları, yetkili idarelerce her yıl Şubat ve Ağustos aylarında ve uygun görülecek diğer zamanlarda denetlenir. Güzellik salonlarında yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde il sağlık müdürlüğü temsilcisi de yer alır. Denetimler sonucu bu Yönetmeliğe aykırılıkların tespiti hâlinde ek 3 üncü maddeye göre işlem tesis edilir. ", 13.2 fıkrasının (a) bendinde, "Tüy alma uygulamalarına yönelik 600-1200 nanometre dalga aralığındaki yoğun atımlı ışık (IPL) ve sadece epilasyon endikasyonuyla üretilmiş 20j/cm2 enerji sınırını geçmeyen seri atışlı diode lazer ekipmanı ile yapılacak epilasyon ve depilasyon işlemleri (Epilasyon işlemini gerçekleştirecek güzellik uzmanlarının, kullanacağı epilasyon cihazıyla ilgili bu Yönetmeliğin ek 2 nci maddesinde yer alan belgelerden veya Mesleki Yeterlilik Kurumundan alınan mesleki yeterlilik belgesinden birisine sahip olması zorunludur.)" düzenlemeleri getirilmiş, 9. maddesi ile asıl Yönetmeliğe eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasında, "Bu maddenin yayımı tarihinden itibaren yirmi iş günü içinde güzellik salonlarında yer alan tüy alma uygulamalarına yönelik 600-1200 nanometre dalga aralığındaki yoğun atımlı ışık (IPL) ve sadece epilasyon endikasyonuyla üretilmiş 20j/cm2 enerji sınırını geçmeyen seri atışlı diode lazer ekipmanı ile bu ekipmanın cihaz tanımı ve spesifikasyonları, tasarım ve imalat bilgileri gibi teknik dokümantasyonuna ilişkin bilgiler, sorumlu müdür tarafından yetkili idareye ve valiliğe (il sağlık müdürlüğü) bildirilir." kuralına yer verilmiş, 13.6 fıkrasına eklenen (e) bendi ile kalıcı makyaj işlemlerinin makyaj biriminde yapılabileceği düzenlenmiştir.
Öte yandan, 14/04/1928 tarih ve 863 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarz-ı İcrasına Dair Kanun'un 1. maddesinde; "Türkiye Cumhuriyeti dâhilinde tababet icra ve her hangi surette olursa olsun hasta tedavi edebilmek için tıp fakültesinden diploma sahibi olmak şarttır." hükmü yer almaktadır.
02/06/2021 tarih ve 31499 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliği'nin 3. maddesinde, tıbbi cihaz; "1) Amaçlanan asli fonksiyonunu, insan vücudu içerisinde veya üzerinde farmakolojik, immünolojik veya metabolik etkiler ile sağlamayan fakat fonksiyonunu yerine getirirken bu etkiler tarafından desteklenebilen ve spesifik olarak;
i) Hastalığın; tanısı, önlenmesi, izlenmesi, tahmini, prognozu, tedavisi veya hafifletilmesi,
ii)Yaralanma veya sakatlığın; tanısı, izlenmesi, tedavisi, hafifletilmesi veya kompanse edilmesi,
iii) Anatominin ya da bir fizyolojik yahut patolojik sürecin veya durumun; araştırılması, ikame edilmesi veya modifikasyonu,
iv) Organ, kan ve doku bağışları dâhil olmak üzere, insan vücudundan elde edilen örneklerin in vitro tetkiki vasıtasıyla bilgi sağlanması,
tıbbi amaçlarından biri veya daha fazlası için, imalatçı tarafından insan üzerinde tek başına veya birlikte kullanılmak üzere tasarlanan alet, aparat, teçhizat, yazılım, implant, reaktif, materyal veya diğer malzemeleri,
2) Gebeliğin önlenmesine veya desteklenmesine yönelik cihazları,
3) 1 inci maddenin ikinci fıkrasında atıfta bulunulan cihazların ve bu bendin (1) numaralı alt bendinde atıfta bulunulan cihazların temizliği, dezenfeksiyonu veya sterilizasyonu için özel olarak tasarlanan ürünleri" şeklinde tanımlanmıştır.
Bununla birlikte anılan Yönetmeliğin 1. maddesinin ikinci fıkrasında, bu Yönetmeliğin amacı doğrultusunda tıbbi cihazların, tıbbi cihaz aksesuarlarının ve bu Yönetmeliğin uygulandığı Ek XVI’da listelenen ürünlerin, bundan sonra “cihaz” olarak adlandırılacağı kuralına yer verilmiştir. Anılan Ek XVI listesinin 5. maddesinde ise "Cilt yenilemeye, dövme silme veya tüy almaya ya da diğer cilt uygulamalarına yönelik lazerler ve yoğun atımlı ışık (IPL) ekipmanı gibi, monokromatik ve geniş spektrumda, eş fazlı ve eş fazlı olmayan kaynaklar dâhil, insan vücudu üzerinde kullanılması amaçlanan yüksek yoğunluklu elektromanyetik radyasyon (örneğin, kızıl-ötesi/infrared, görünür ışık ve ultraviyole) yayan ekipman" cihazlarına yer verilerek, söz konusu cihazlar, bu Yönetmelik kapsamında sayılmış ve bu cihazlar için Tıbbi Cihaz Yönetmeliği'nin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan,15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Mesleki Yeterlilik Kurumu" başlıklı ondokuzuncu bölümünün "Amaç ve kapsam" başlıklı 237. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu Bölümün amacı; ulusal ve uluslararası meslek standartlarını temel alarak teknik ve meslekî alanlarda ulusal yeterliliklerin esaslarını belirlemek; denetim, ölçme ve değerlendirme, belgelendirme ve sertifikalandırmaya ilişkin faaliyetleri yürütmek için gerekli ulusal yeterlilik sistemini kurmak ve işletmek üzere Meslekî Yeterlilik Kurumunun kurulması, çalışma usul ve esaslarının belirlenmesi ile Türkiye Yeterlilikler Çerçevesiyle ilgili hususların düzenlenmesini sağlamaktır. ", "Kurumun görevleri ve yetkileri başlıklı" 240. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, "Ulusal meslekî yeterlilik sistemi ile ilgili yıllık gelişme planlarını hazırlamak, geliştirmek, uygulamasını yapmak veya yaptırmak, denetlemek ve bunlara ilişkin düzenlemeleri yapmak.", (b) bendinde, "Standartları belirlenecek meslekleri belirlemek ve bu standartları hazırlayacak kurum ve kuruluşları tespit etmek.", (ç) bendinde, "Ulusal meslek standartlarını temel alarak teknik ve meslekî alanlarda ulusal yeterliliklerin esaslarını belirlemek.", (g) bendinde, "Ulusal meslekî yeterlilik standartlarını dünyadaki ve teknolojideki gelişmelere uygun olarak geliştirmek, yeterlilik standartlarını yükseltmek ve uluslararası alanda tanınmalarını sağlamak." hükümlerine yer verilmiştir.
Bunun yanında, 26/02/2013 tarih ve 28571 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğin "Ek-2: Güzellik Uzmanı (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı" başlıklı eki, 20/08/2021 tarih ve 31574 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2021/10 Tebliğ Nolu Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 1. maddesiyle değiştirilmiş; "Terimler, Simgeler ve Kısaltmalar" başlıklı bölümünde, dermapen cihazınının, "Mikro iğne sistemi (0/5 0/25 0/50 iğne uzunluğu) ile cildin değerli üst tabakası epidermise zarar vermeden, soymadan, tahriş etmeden uygulama yapan kalem tipi cihazı", foto epilasyon (ıpl) cihazının ise, "Yoğunlaştırılmış atımlı ışık kaynağı kullanarak vücuttaki istenmeyen kıl ve tüyleri yok etmekte kullanılan epilasyon çeşidini" ifade edeceği belirtilmiş, "3. Meslek Profili" ana başlığı altında "3.1.Görevler, İşlemler, Başarım Ölçütleri, Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri" adlı bölümün "F. Epilasyon/depilasyon yapmak" başlıklı kısmının "F1.Epilasyon/depilasyon yapılacak bölge ve tekniği belirlemek" satırının F.1.1. alt satırında, "Kılı (yapısına, kalınlığına, rengine, derinliğine göre) analiz ederek epilasyon/depilasyon yöntemini belirler.", F.1.2. alt satırında, "Epilasyon/depilasyon işlemi yapılacak bölgeyi, dezenfektan ürünler ve steril malzemeler kullanarak siler.", "F2. Epilasyon cihazını işleme hazır hale getirmek" satırının F.2.1. alt satırında, "Kılın kalınlığına ve işlem yapılacak bölgeye göre iğneli ve foto epilasyon cihazının akımını, akımın süresini/enerji seviyesini belirler.", F.2.2. alt satırında, "İğneli epilasyonda, kılın kalınlığına ve işlem yapılacak bölgeye göre iğneyi seçer.", "F.4. Foto epilasyon yapmak" satırının F.4.1. alt satırında, "İşlem yapılacak bölgeyi, derinin çizilmemesine dikkat ederek, kılın çıkış yönünde tıraşlar/tıraş edilmesini sağlar.", F.4.2. alt satırında, "İşlem yapılacak odayı işleme uygun hale (serin, ışığı çekmeyecek şekilde ve beyaz renklerin kullanıldığı, aynanın bulunmadığı bir ortam) getirir.", F.4.3. alt satırında, "Göz çevresi, kulak içi ve mukoza bölgesi dışındaki işlem yapılacak bölgeyi beyaz kalem ile çizerek belirler.", F.4.4. alt satırında, "Müşterinin gözlerini özel koruyucu gözlükle kapatarak işlem görecek bölgedeki yara izi, ben gibi işlem görmemesi gereken yerleri beyaz steril bir malzemeyle kapatır.", F.4.5. alt satırında, "İhtiyaç duyulan miktarda iletken jeli, beyaz kalemle çizilmiş işlem yapılacak bölgeye spatula kullanarak eşit şekilde yayar.", F.4.6. alt satırında, "Müşterinin ten rengi (fototip) ve kıl yapısına göre cihazda joul ve hız/atış ayarını (cihaz içeriyorsa) yapar.", F.4.7. alt satırında, "Foto epilasyon cihazının kullanma talimatına uygun olarak, hiç boşluk kalmayacak şekilde, aynı bölgeye ikinci kez işlem yapılmamasına dikkat ederek ve probu gezdirerek bölgenin tümüne yoğun ışık verir.", F.4.8. alt satırında, "İşlem yapılan bölgeyi, jel artığı kalmayacak şekilde cildi tahriş etmeden temizler.", F.4.9. alt satırında, "Hassasiyet giderici kozmetik ürünü, işlem yapılan bölgeye eşit oranda yayılacak şekilde sürer." düzenlemelerine yer verilmiş, "3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipmanlar" başlıklı bölümün 12. sırasında "IPL cihazı", "dermapen" ve "ark kalemi" ibarelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anayasa'nın 124. maddesinde, kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren Kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, Yönetmelikler çıkarabileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme, idarenin özerk ve türev düzenleme yetkisinin anayasal dayanağını oluşturmaktadır.
Anayasa'da düzenleyici işlem olarak sadece yönetmelikler belirtilmiş ise de idarenin düzenleme yetkisi bununla sınırlı olmayıp, idareler, değişik adlar altında (genelge, tamim, sirküler vb.) düzenleyici işlemler yapmaktadırlar.
İdarenin düzenleme yetkisinin aslında ikincil, türev nitelikte olduğu hususunda duraksama bulunmamaktadır. Anayasa'ya göre, idarenin, düzenleme yetkisini kanunlar çerçevesinde ve kanunlara uygun olarak kullanması gereklidir. Kanunun öngördüğü düzenleme yetkisinin yine kanunda belirtildiği gibi kullanılması, kanun hükmü, bir konunun yönetmelikle düzenlenmesini öngörüyorsa, düzenlemenin yönetmelikle yapılması zorunludur.
Ayrıca, normlar hiyerarşisi olarak bilinen temel hukuk ilkesine göre, normlar arasında altlık ve üstlük ilişkisi söz konusu olmakta ve her norm geçerliliğini bir üst hukuk normundan almaktadır. Başka bir anlatımla normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmekte olup; bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği, bir başka deyişle alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde daraltamayacağı veya kısıtlayamayacağı; dolayısıyla, düzenleyici bir işlemin kendinden önce gelen kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemeler getiremeyeceği kabul edilmektedir.
Tebliğ, genelge ve yönerge gibi düzenleyici işlemler ise; bir yönetmeliğin veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin uygulanmasını göstermek amacıyla ve onlara aykırı hükümler içermemek şartıyla yönetmeliklerde veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde gösterilen usul ve yöntemleri "açıklayıcı" hükümler taşıyan, yeni bir yöntem ve usul getirmeyen; dayanağı olan mevzuatta yer alan hükümler dışında yeni bir düzenleme içermeyen genel düzenleyici işlemlerdir.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesine göre, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak şeklindeki genel kriterlere göre düzenlenecek Yönetmeliği esas alacakları; 5. maddesinde ise işyeri veya işletme açmak isteyenlerin; işin özelliğine göre 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3. maddede belirtilen mercie ibraz edecekleri hüküm altına alınmıştır.
Nitekim anılan Kanun'a dayanılarak işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesinde uygulanacak esas ve usulleri düzenlemek amacıyla İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in Ek-1 sayılı ekinde yer alan "Sıhhî Müesseseler İçin Sınıflarına ve Özelliklerine Göre Aranacak Nitelikler" kısmında "J-Güzellik Salonları" bölümü düzenlenerek bu salonlar için ortak hükümlere ilave koşullar, bu yerlerde yapılabilecek işlemler, kullanılacak cihazlar ile bu işlemleri kimlerin yapabileceğine ilişkin kurallar belirlenmiştir.
Bunun yanında 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile ulusal ve uluslararası meslek standartlarını temel alarak teknik ve meslekî alanlarda ulusal yeterliliklerin esaslarını belirlemek davalı Mesleki Yeterlilik Kurumunun görev ve yetkileri arasında sayılmış, dava konusu Tebliğ düzenlemeleri ile de bu görev ve yetkinin kullanımı ile "Güzellik Uzmanı Meslek Standardı" belirlenmiş, güzellik uzmanlarının kullanacağı cihazlar ile bunların tanımları ve güzellik uzmanları tarafından yapılacak işlemlere yönelik standartlar oluşturulmuştur.
A) Davanın, 26/02/2013 tarih ve 28571 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğin "Ek-2: Güzellik Uzmanı (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı" başlıklı ekinin, 20/08/2021 tarih ve 31574 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2021/10 Tebliğ Nolu Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 1. maddesiyle değişik "Terimler, Simgeler ve Kısaltmalar" başlıklı bölümünde yer alan “Foto epilasyon (IPL)” tanımının, "3. Meslek Profili" ana başlık altında "3.1.Görevler, İşlemler, Başarım Ölçütleri, Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri" adlı bölümün "F. Epilasyon/depilasyon yapmak" başlıklı kısmının "F1.Epilasyon/depilasyon yapılacak bölge ve tekniği belirlemek" satırının ve buna bağlı F.1.1. ve F.1.2. satırlarının, "F2. Epilasyon cihazını işleme hazır hale getirmek" satırının ve buna bağlı F.2.1. ve F.2.2. satırlarının, "F.4. Foto epilasyon yapmak" satırının ve buna bağlı F.4.1., F.4.2., F.4.3., F.4.4., F.4.5., F.4.6., F.4.7., F.4.8., F.4.9. satırlarının; "3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipmanlar" başlıklı bölümün 12. sırasında yer alan "IPL cihazı" ibaresinin iptali istemine yönelik kısmının incelenmesi:

İncelenen düzenlemeler ile güzellik uzmanlarının foto epilasyon (ıpl) cihazı kullanarak foto epilasyon uygulaması yapmasına izin verildiği görülmektedir.
Davacılar tarafından, anılan cihazların tedavi amaçlı da kullanılabildiği, yapılan denetimlerde bu cihazların teknik özelliklerine bakılarak ayırt edilmesinin mümkün olmadığı ve komplikasyonlara sebep olabileceği hususları öne sürülerek düzenlemelerin hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir.
Dosyanın incelenmesinde, foto epilasyon (IPL) cihazlarının, hem kozmetik hem tıbbi amaçlı kullanımı bulunanlar olmakla birlikte; epilasyon dışındaki fonksiyonlarının bilgisayarında yüklü yazılım üzerinden kapatılması halinde güzellik uzmanlarınca kullanılabilmesinin söz konusu olduğu, Sağlık Bakanlığı bünyesinde oluşturulan Epilasyon ve Depilasyon Bilimsel ve Teknik Komisyonunun 02/03/2017 tarihli komisyon toplantısında da teknik inceleme yapılarak sadece epilasyon amaçlı üretilmiş olan IPL cihazlarının tıbbi cihaz olmayıp eğitimini almış güzellik uzmanları tarafından kullanılabileceğinin değerlendirildiği, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in dava konusu düzenlemelerin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan halinde, güzellik salonlarında, lazer epilasyon yöntemleri hariç tıbbi cihaz kapsamına girmeyen cihazları kullanarak tıbbi amaçlı olmayan epilasyon ve depilasyon işlemleri yapılabileceği düzenlemesinin yer aldığı, dolayısıyla IPL cihazları ile tıbbi amaçlı olmayan foto epilasyon işlemlerinin güzellik uzmanlarınca yapılmasına imkan verildiği görülmektedir.
Diğer yandan, bu cihazlar ile cihazların taşıdığı teknik özelliklerin yıllık olarak ve yeni cihaz alınması durumunda ise on işgünü içinde, sorumlu müdür tarafından yetkili idareye ve valilik aracılığıyla il sağlık müdürlüğüne bildirilmesi ve denetime tabi olduğu görüldüğünden, güzellik salonlarınca yerine getirilmesi yasak faaliyetlerden olan tıbbi işlemlerin yapıldığının tespiti durumunda, ilgili mevzuatında öngörülen işlemlerin yapılabileceği de tabiidir.
Nitekim güzellik salonlarında foto epilasyon cihazlarının kullanımına olanak tanıyan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik düzenlemesinin iptali istemiyle açılan davada Danıştay Onuncu Dairesinin düzenlemenin iptaline ilişkin 12/11/2020 tarih ve E:2017/1846, K:2020/4821 sayılı kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 18/04/2022 tarih ve E:2021/1101, K:2022/1449 sayılı kararı ile benzer gerekçelere yer verilerek bozulduğu görülmektedir.
Bu haliyle, dava konusu düzenlemelerin anılan kısımlarında hukuka aykırılık görülmediğinden, anılan düzenlemelerin iptali istemi yönünden davanın reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) Davanın, 26/02/2013 tarih ve 28571 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğin "Ek-2: Güzellik Uzmanı (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı" başlıklı ekinin, 20/08/2021 tarih ve 31574 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2021/10 Tebliğ Nolu Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 1. maddesiyle değişik "Terimler, Simgeler ve Kısaltmalar" başlıklı bölümünde yer alan “Dermapen” tanımının, "3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipmanlar" başlıklı bölümün 12. sırasında yer alan "dermapen" ve "ark kalemi" ibarelerinin iptali istemine yönelik kısmının incelenmesi:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, tıbbi cihazların hastalığın tanı ve tedavisi için üretilen cihazlardan olduğu, yalnızca hekimlerce kullanılabileceği; tanı, tedavi hizmetlerinin de yalnızca hekimlerce verilebileceği anlaşılmaktadır.
Dava konusu düzenlemelerin anılan kısımlarında ise dermapen uygulamalarının ve anılan uygulamalarda "dermapen" ve "ark kalemi" cihazlarının kullanımının güzellik uzmanlarınca gerçekleştirilmesine izin verildiği görülmektedir.
Ancak dosya kapsamından, konunun insan sağlığı üzerindeki etkisi ve önemine binaen söz konusu cihazların tıbbi amaçlı cihaz gibi üretilip üretilemediği, bu nitelikte üretilen bir cihazın Tıbbi Cihaz Yönetmeliği kapsamı dışında kalıp kalmayacağı, cihazların teknik özellikleri gözetildiğinde konunun uzmanı doktor tarafından kullanılmasının zorunluluk arz edip etmeyeceği, bu cihazların uzman doktorlar dışındaki kişiler tarafından kullanılmasının sağlık açısından bir tehdit oluşturup oluşturmayacağı, bu cihazlarla yapılan işlemlerin tıbbi müdahale niteliğinde olup olmadığı hususlarının tıbben ve bilimsel olarak belirlenmediği ve hukuken geçerli, somut bilgi ve belgelere dayanan bilimsel bir çalışma yapılıp yapılmadığı, hangi tıbbi ve bilimsel gerekçelerin dikkate alındığı, konuya ilişkin komisyon kurulup kurulmadığı, belirleme yapılırken hangi ölçütlerin göz önüne alındığı gibi hususların objektif, net ve anlaşılır şekilde ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, "dermapen" ve "ark kalemi" cihazları yönünden yukarıda yer verilen hususlara yönelik çalışma yapılmadan dava konusu düzenlemeler ile güzellik uzmanları tarafından kullanılabilmelerine imkan tanınmasında hukuki isabet görülmemiştir.
Bu durumda, yukarıda yer verilen gerekçelerle hukuka aykırı olduğu anlaşılan dava konusu düzenlemelerin anılan kısımlarının iptali gerektiği sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 26/02/2013 tarih ve 28571 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğin "Ek-2: Güzellik Uzmanı (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı" başlıklı ekinin, 20/08/2021 tarih ve 31574 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2021/10 Tebliğ Nolu Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 1. maddesiyle değişik "Terimler, Simgeler ve Kısaltmalar" başlıklı bölümünde yer alan “Dermapen” tanımının, "3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipmanlar" başlıklı bölümün 12. sırasında yer alan "dermapen" ve "ark kalemi" ibarelerinin İPTALİNE,
2\. Davanın, 26/02/2013 tarih ve 28571 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğin "Ek-2: Güzellik Uzmanı (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı" başlıklı ekinin, 20/08/2021 tarih ve 31574 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2021/10 Tebliğ Nolu Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 1. maddesiyle değişik "Terimler, Simgeler ve Kısaltmalar" başlıklı bölümünde yer alan “Foto epilasyon (IPL)” tanımının, "3. Meslek Profili" ana başlık altında "3.1.Görevler, İşlemler, Başarım Ölçütleri, Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri" adlı bölümün "F. Epilasyon/depilasyon yapmak" başlıklı kısmının "F1.Epilasyon/depilasyon yapılacak bölge ve tekniği belirlemek" satırının ve buna bağlı F.1.1. ve F.1.2. satırlarının, "F2. Epilasyon cihazını işleme hazır hale getirmek" satırının ve buna bağlı F.2.1. ve F.2.2. satırlarının, "F.4. Foto epilasyon yapmak" satırının ve buna bağlı F.4.1., F.4.2., F.4.3., F.4.4., F.4.5., F.4.6., F.4.7., F.4.8., F.4.9. satırlarının; "3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipmanlar" başlıklı bölümün 12. sırasında yer alan "IPL cihazı", ibaresinin iptali istemine yönelik kısım yönünden REDDİNE,
3\. Sonuç itibarıyla dava kısmen iptal, kısmen ret ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin yarısına karşılık gelen ... TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına, diğer yarısına karşılık gelen ... TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,
4\. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine, ... TL vekâlet ücretinin ise davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,
5\. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
6\. Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 22/05/2025 tarihinde 1 numaralı bent yönünden esasta oy birliğiyle, gerekçede oy çokluğuyla; 2 numaralı bent yönünden oy çokluğuyla karar verildi.


(X) - KARŞI OY :
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, tıbbi cihazların hastalığın tanı ve tedavisi için üretilen cihazlardan olduğu, yalnızca hekimlerce kullanılabileceği; tanı, tedavi hizmetlerinin de yalnızca hekimlerce verilebileceği anlaşılmaktadır.
Dava konusu düzenlemelerde ise, foto epilasyon ve dermapen uygulamalarının ve anılan uygulamalarda "IPL cihazı", "dermapen" ve "ark kalemi" cihazlarının kullanımının güzellik uzmanlarınca gerçekleştirilmesine izin verildiği görülmektedir.
Ancak dosya kapsamından, konunun insan sağlığı üzerindeki etkisi ve önemine binaen söz konusu cihazların tıbbi amaçlı epilasyon cihazı gibi üretilip üretilemediği, bu nitelikte üretilen bir cihazın Tıbbi Cihaz Yönetmeliği kapsamı dışında kalıp kalmayacağı, cihazların yoğunlaştırılmış ışık enerjisi vermesi nedeniyle konunun uzmanı doktor tarafından kullanılmasının zorunluluk arz edip etmeyeceği, bu cihazların uzman doktorlar dışındaki kişiler tarafından kullanılmasının sağlık açısından bir tehdit oluşturup oluşturmayacağı, bu cihazlarla yapılan işlemlerin tıbbi müdahale niteliğinde olup olmadığı hususlarının tıbben ve bilimsel olarak belirlenmediği ve hukuken geçerli, somut bilgi ve belgelere dayanan bilimsel bir çalışma yapılıp yapılmadığı, hangi tıbbi ve bilimsel gerekçelerin dikkate alındığı, konuya ilişkin komisyon kurulup kurulmadığı, belirleme yapılırken hangi ölçütlerin göz önüne alındığı gibi hususların objektif, net ve anlaşılır şekilde ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır.
Nitekim tıp merkezi, hastane gibi sağlık kurum ve kuruluşlarında, ancak hekimlerce sunulabilecek bir sağlık hizmetinin güzellik salonlarında herhangi bir tıbbi yeterliliği olmayan kişilerce tıbbi olan-olmayan ayrımı yapılamayan cihazlarla verilmesinin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği, bu tür iş yerlerinde kişilerin güven duygusunun istismar edilebileceği, estetik sağlık hizmetleri olarak değerlendirilen foto epilasyon gibi işlemlerin zaten dermatoloji veya plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi uzmanı hekimler tarafından poliklinik hizmetleri ile gerçekleştirilebildiği, ayrıca "IPL cihazı", "dermapen" ve "ark kalemi"nin güzellik uzmanlarınca tıbbi cihaz özelliğinin etkinleştirilmeden kullanılıp kullanılmadığının ve diğer hususların ne şekilde denetleneceği, bu hususların tespiti hâlinde hangi yaptırımların uygulanacağı hususlarında belirsizlik söz konusu olacağı sonucuna varıldığından, dava konusu düzenlemelerde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Ayrıca 02/06/2021 tarih ve 31499 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliği'nin 1. maddesi, 2. fıkrasında; bu Yönetmeliğin amacı doğrultusunda tıbbi cihazların, tıbbi cihaz aksesuarlarının ve bu Yönetmeliğin uygulandığı Ek XVI’da listelenen ürünlerin, bundan sonra “cihaz” olarak adlandırılacağı kuralına yer verilmiştir. Anılan Ek XVI listesinin 5. maddesinde ise "Cilt yenilemeye, dövme silme veya tüy almaya ya da diğer cilt uygulamalarına yönelik lazerler ve yoğun atımlı ışık (IPL) ekipmanı gibi, monokromatik ve geniş spektrumda, eş fazlı ve eş fazlı olmayan kaynaklar dâhil, insan vücudu üzerinde kullanılması amaçlanan yüksek yoğunluklu elektromanyetik radyasyon (örneğin, kızıl-ötesi/infrared, görünür ışık ve ultraviyole) yayan ekipman" cihazlarına yer verilerek, söz konusu cihazlar, bu Yönetmelik kapsamında sayılmış ve bu cihazlar için Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Böylece "IPL cihazı", "dermapen" ve "ark kalemi" gibi cihazların tıbbi cihaz olmasa bile risk profili açısından tıbbi cihazlara benzer olan ürün gruplarına dahil edilmiş olduğu görülmekle, anılan cihazların Tıbbi Cihaz Yönetmeliği kapsamında yer almadığından söz etmenin mümkün olmayacağı da ortadadır.
Bu durumda, yukarıda yer verilen gerekçelerle hukuka aykırı olduğu anlaşılan dava konusu düzenlemelerin iptali gerektiği oyuyla Daire kararının 1 numaralı bendine gerekçe yönünden, 2 numaralı bendine esas yönünden katılmıyorum.