Danıştay danistay 2021/6426 E. 2025/2315 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/6426
Karar No : 2025/2315

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından; Van İl Jandarma Komutanlığı emrinde Jandarma Uzman Çavuş olarak görev yapmakta iken, 16/10/2015 tarihinde Başkale ilçesi, Tahılköy'de icra edilen operasyonda sağ elinin üzerine düşmesi sonucu yaralandığından bahisle olayda idarenin sorumluluğunun bulunduğu ileri sürülerek uğradığı iddia edilen zararlarına karşılık 1.000,00 TL (miktar artırımı sonucu 271.327,82 TL) maddi, 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu olayda mesleki risk ilkesi çerçevesinde davalı idarenin kusursuz sorumluluğunun bulunduğu, maddi tazminat istemi yönünden, Mahkemece alınan bilirkişi raporunda 303.973,62 TL maddi tazminat hesaplandığı, 32.645,00 TL nakdi tazminat ödemesinin mahsubu ile davacının maddi zararının 271.327,82 TL olduğunun tespit edildiği, manevi tazminat istemi yönünden, davacının yaralanma sonucunda duyduğu ve ömür boyu duyacağı acı, üzüntü ve ruhsal sıkıntılarının kısmen de olsa dindirilmesi için 15.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği gerekçesiyle maddi tazminat isteminin kabulüne, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, harçtan muaf oldukları, davacıya nakdi tazminat, emekli ikramiyesi ödendiği, vazife malullüğü aylığı bağlandığı, ikinci aylığı aldığı, maddi zararının karşılandığı, yapılan ödemelerin hem maddi hem de manevi tazminatın karşılığı olduğu, manevi tazminata faize hükmedilmemesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden, davacının Van İl Jandarma Komutanlığı emrinde Jandarma Uzman Çavuş olarak görev yapmakta iken, 16/10/2015 tarihinde Başkale ilçesi, Tahılköy'de icra edilen Şehit Er Cüneyt Yavuz operasyonunda meyilli arazide düştüğü, olayı görüp yanına gelen Jandarma Uzman Onbaşı ...'e sıkıntı olmadığını ancak elinin ağrıdığını beyan ettiği, operasyonda görevli Jandarma Astsubay ...'e düştüğü ve elinin ağrıdığı bilgisini verdiği, görev dönüşü 19/10/2015 tarihinde Van Askeri Hastanesi Ortopedi Polikliniğine sevk edildiği, yapılan muayene sonucu elinde kırık olduğunun tespit edildiği, 10/11/2015 tarihinde ameliyat edildiği, davacı tarafından olayda idarenin sorumluluğunun bulunduğu ileri sürülerek uğradığı iddia edilen zararlarına karşılık (efor kaybı tazminatı olarak) 1.000,00 TL (miktar artırımı sonucu 271.327,82 TL) maddi, 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; davacı tarafından Van İl Jandarma Komutanlığı emrinde Jandarma Uzman Çavuş olarak görev yapmakta iken, 16/10/2015 tarihinde Van ili, Başkale ilçesi, Tahılköy'de icra edilen operasyonda sağ elinin üzerine düşmesi sonucu yaralandığından bahisle olayda idarenin sorumluluğunun bulunduğu ileri sürülerek maddi ve manevi tazminat ödenmesine karar verilmesinin istenildiği, 19/10/2015 tarihli olay tutanağında; davacının 16/10/2015 tarihinde Van ili, Başkale ilçesi, Tahılköy'de icra edilen operasyonda sağ elinin üzerine düşmesi sonucu el bileğini burktuğunun ve acı hissettiğini operasyonda görevli Jandarma Astsubay Kıdemli Çavuş ...'e bildirdiğinin, görev dönüşü 19/10/2015 tarihinde Van Askeri Hastanesi Ortopedi Polikliniğine sevk edildiğinin, yapılan muayene sonucu sağ el bileğinde kırık tespit edildiğinin belirtildiği, davacı tarafından 2330 sayılı Kanun uyarınca nakdi tazminat ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine açılan davada; ... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu sonucu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının katıldığı iç güvenlik ve asayişin sağlanmasına yönelik operasyon görevi sırasında arazi şartları nedeniyle düşerek yaralandığı, dolayısıyla davacıya 2330 sayılı Kanun uyarınca nakdi tazminat ödenmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline kesin olarak karar verildiği, davalı idarece dosyaya sunulan 14/01/2022 tarihli beyan dilekçesi ile "Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı, "... Hk." konulu yazısı ile; "...personelin birliği tarafından tanzim edilmiş Durum Belgesi ve Tutanakta...16 Ekim 2015 tarihinde icra edilen operasyonda sağ el bileğinin kırılarak yaralanması olayının 24 Mayıs 2014 tarihinde Şırnak ilinde görevli olduğu süre içerisinde meydana gelmiş olduğunun, Şırnak Askeri Hastanesi ile yapılan telefon görüşmesinde ve JNET sayfasındaki sağlık safahatleri kısmından tespit edildiği, J.Uzm.Çvş. ...'in tedavi sürecini başlatabilmek için sağ el bileğinde daha önceden oluşan naviküler kırığı tedavi ettirmek veya tazminat talebinde bulunmak kastı ile yalan beyanda bulunarak operasyon olmuş gibi göstermek istediği değerlendirilmekte olup...şeklinde kanaatin bulunduğu...personelin vazife malullüğü durumu hakkında şüphe oluşmuş ve durumun tekrar incelenmesi..." denildiği, bunun üzerine Sağlık Kurulunca ...mevcut tıbbi bilgi ve belgelerin yeniden incelenerek ... tarih ve ... sayı ile; "...3) raporlardaki rahatsızlığının 16/10/2015 tarihli olaydaki yaralanmaya bağlı olmadığına adi malul olduğuna..." şeklinde karar verildiği anlaşıldığından, 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin birinci fıkrasına göre vazife malullüğü hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığına ayrıca Vazife Malullüğü Tespit Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline..." şeklinde karar verilmesi üzerine, 3713 sayılı Kanun kapsamında ...vazife malullüğü aylığı bağlanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem iptal edilerek ödenen aylık, ikramiye ve tütün ikramiyelerinin borç çıkartıldığının " belirtildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davacının durumunun Vazife Malullüğü Tespit Kurulunca yeniden incelenmesi üzerine raporlardaki rahatsızlığının dava konusu tazminat talebini dayandırdığı 16/10/2015 tarihli olaydaki yaralanmaya bağlı olmadığına, adi malul olduğuna karar verildiğinden davacının dava konusu efor kaybı tazminatı ödenmesine yönelik talebini dayandırdığı yaralanma olayının, görevi sırasında ve görevinin neden ve tesiri ile meydana gelip gelmediğinin ortaya konulması buna göre maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğinden Bölge İdare Mahkemesince öncelikle davalı idareden ve Sosyal Güvenlik Kurumundan davacının yaralanmasına ilişkin her türlü bilgi ve belgenin istenerek davacının yaralanmasına neden olan olayın görevi sırasında ve görevinin neden ve tesiri ile meydana gelip gelmediğinin tespit edilmesi gerekmektedir.
Bununla birlikte; davacının yaralanmasına neden olan olayın görevi sırasında görevinin tesiri ve etkisiyle meydana geldiğinin tespit edilmesi halinde davacının talep ettiği efor kaybı tazminatının asgari ücret üzerinden hesaplanması ve ödenen nakdi tazminat ile 5434 sayılı Kanun'un Ek 79. maddesi uyarınca yapılan ek ödemelerin (yukarıda yer verilen yazıda borç çıkarıldığı belirtilen tütün ikramiyesinin geri alınmamış ve halen ödeniyor olması halinde) ifa amaçlı ödeme niteliğinde olduğundan hesaplanan maddi tazminattan mahsup edilerek hüküm kurulması gerektiği açıktır.
Ayrıca; yeniden tazminata hükmedilmesi halinde davacı tarafından istinaf ve temyiz isteminde bulunulmadığı dikkate alındığında aleyhe bozma yasağı ilkesi gereğince hükmedilecek tazminat miktarlarının İdare Mahkemesince hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarını geçemeyeceğinde de duraksama bulunmamaktadır.
Bu itibarla; davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolunda verilen karara karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/04/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.