Danıştay danistay 2021/6126 E. 2025/3282 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/6126
Karar No : 2025/3282

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
5- ...
VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılardan ...'ın Bursa ili ... Ortaokulunda ... olarak görev yapmakta iken polis memuru olan öğrenci velisinin silahlı saldırısına uğrayarak yaralanmasında idarenin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararlara (ek ders ücretleri, sağlık giderleri, okulda yapılan sınavlardaki görevlendirmeler nedeniyle alacağı ücretler) karşılık ... için 10.000,00 TL (miktar artırımı üzerine 44.924,04 TL) maddi , 200.000,00 TL manevi, eşi ..., kızları ... ve ..., oğlu ... için ayrı ayrı 100.000,00 TL manevi tazminatın yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; yaşanan olayda idarenin hizmet kusurunun bulunduğu, maddi tazminat istemi açısından, davacı ...'ın ek ders ücretlerinden kaynaklanan 15.011,94 TL ve sağlık harcamalarından kaynaklanan ispatlanmış 1.995,00 TL olmak üzere toplam 17.006,94 TL maddi zararının bulunduğu, manevi tazminat yönünden, ... için 80.000,00 TL, eşi ..., kızları ... ve ..., oğlu ... için ayrı ayrı 25.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne ve manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne kısmen reddine ilişkin kısımlarına taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine, kararın maddi tazminat isteminin kısmen reddine yönelik kısmına yapılan davacılar istinaf başvurusu ile hükmedilen maddi tazminata idareye başvuru tarihinden itibaren faiz yürütülmesine ilişkin davalı idare başvurusunun kabulüne, maddi tazminat isteminin kısmen reddine yönelik kısmın 5.695,31 TL'lik kısmı yönünden kaldırılmasına, bu kısım yönünden de davanın kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI :
Davacılar tarafından, hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının az olduğu, ek ders ücretlerinin eşdeğer memurlara ödenmesi gereken tutardan hesaplanmadığı, çocuk kulübü ücretleri yönünden değerlendirme yapılmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, mükerrer vekalet ücretine sebebiyet verildiği, 3. kişinin ağır kusuru idari eylem ve zarar arasındaki illiyet bağını keseceğinden idarenin sorumluluğunun bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğu, manevi tazminata faiz işletilmemesi gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Bursa ili, Nilüfer ilçesinde bulunan ... Ortaokulunda davacılardan ...ın ... olarak görev yaptığı dönemde, aynı okulda görev yapan personel tarafından düzenlenen 28/02/2018 tarihli tutanakta, okul çıkış saatinde polis memuru olduğu sonradan anlaşılan veli İ. Ö.'nün okula geldiği, rehber öğretmene hitaben "hepinizi şikayet edeceğim, hiçbiriniz bir işe yaramıyorsunuz" diyerek çıkıştığı, öğle saatinde başka bir veli tarafından çocuğuna vurulduğunu ifade ettiği, olay çıkaracağını belirttiği, durumun okul müdürüne aktarıldığı, velinin müdür odasına geldiği, kendisine oturmasının söylendiği, cep telefonu ile birini arayarak "bana il milli eğitim müdürünün telefonunu bulun" dediği, okul müdürünün sınıf öğretmenini çağırdığı, yaşanan tartışma sonunda velinin sinirlenip bağırarak eliyle masaya vurduğu, personelin olaya şahit olduğu hususlarına yer verildiği,
Yine davacı ve okul personeli tarafından düzenlenen 05/03/2018 tarihli tutanakta, polis memuru olan veli İ.Ö'nün yaşanan olaydan sonra gün boyu okulun etrafında dolaştığı, okulun fotoğraflarını çektiği, eşinin ise gün boyu gerekçe göstermeden okulun içinde beklediği hususlarına yer verildiği,
Bahsi geçen tutanakların Nilüfer İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne gönderildiği, Nilüfer İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 13/03/2018 tarihli yazısı ile Bursa Valiliğine gönderilerek polis memuru olan İ.Ö. hakkında işlem yapılmasının istenildiği,
Diğer yandan, okul müdürü ...'ın 09/04/2018 tarihli dilekçe ile İ.Ö'nün kendisine karşı tehdit, hakaret suçlarını işlediğini ileri sürerek yaptığı başvuru üzerine, ... Aile Mahkemesinin ... tarih ve E:... D.İş, K:... sayılı kararı ile talebi kısmen kabul edilerek 6284 sayılı Kanun'a göre koruma kararı verildiği,
Ancak 11/04/2018 tarihinde İ.Ö. tarafından gerçekleştirilen silahlı saldırıda davacılardan okul müdürü ...'ın ve dava dışı müdür yardımcısı ...'ın vücutlarına isabet eden kurşunlar nedeniyle yaralandığı,
Davacılardan ...'ın bu olay nedeniyle uğradığı maddi (ek ders ücretleri, sağlık giderleri, okulda yapılan sınavlardaki görevlendirmeler nedeniyle alacağı ücretlere karşılık) zararlar ile ..., eşi ve üç çocuğunun uğradığı manevi zararın tazmini istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinin 1. fıkrasında idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmış, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.
Genel anlamı ile tam yargı davaları, idarenin faaliyetlerinden ötürü, hakları zarara uğrayanlar tarafından idare aleyhine açılan tazminat davalarıdır. Bu tür davalarda mahkeme, hem olayın maddi yönünü, başka bir ifadeyle zararı doğuran işlem veya eylemleri, hem de bundan çıkabilecek hukuki sonuçları tespit edecektir.
İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır. Bu bağlamda hizmet kusuru, özel hukuktaki anlamından uzaklaşarak nesnelleşen, anonim bir niteliğe sahip, bağımsız karakteri olan bir kusurdur. Hizmet kusurundan dolayı sorumluluk, idarenin sorumluluğunun doğrudan ve asli nedenini oluşturmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu olay nedeniyle davacılardan ... tarafından, uğradığı efor kaybına karşılık maddi tazminat ödenmesi istemiyle Milli Eğitim Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığının sorumluluğunun bulunduğundan bahisle anılan idarelere karşı ... İdare Mahkemesinde açılan davada; polis memuru ile okul idaresi arasında meydana gelen tartışmalara ilişkin farklı iki tarihte düzenlenmiş tutanakların İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü vasıtasıyla davalı idareye bildirilmesine ve aradan makul bir süre geçmesine rağmen kamu görevlisinin görevi başındayken silahlı saldırıya uğradığından ve idare tarafından gerekli tedbirler alınmadığından İçişleri Bakanlığının hizmet kusurunun bulunduğu; öte yandan, yaşanan pek çok olaya rağmen okulun güvenliğinin sağlanması için tedbir almak konusunda hiçbir girişimde bulunulmadığı, hatta davacı ...'ın kendi girişim ve talebi ile koruma kararı almak durumunda kalması karşısında, okul güvenliğinin sağlanması noktasında davalı Milli Eğitim Bakanlığının da hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne ve davacıya maddi tazminat ödenmesine karar verildiği, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği ve dosyanın Dairemizin E:2023/4086 esasına kayıtlı olarak halen derdest olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, aynı olay nedeniyle uğranılan zararlara karşılık iki farklı davanın açıldığı görülmekte olup, efor kaybına ilişkin maddi zararlarının tazmini istemiyle Milli Eğitim Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı hasım alınarak açılan davada, iki idarenin de hizmet kusurunun bulunduğu gerekçesiyle karar verildiği görüldüğünden, aynı olay sebebiyle ek ders ücretleri, sağlık giderleri, görevlendirme ücretlerinden doğan maddi zarar ile manevi zararların tazmini istemiyle açılan işbu davanın da İçişleri Bakanlığının yanında Milli Eğitim Bakanlığının da hasım mevkiine alınarak incelenmesi gerekmektedir.
Bu durumda, Mahkemece Milli Eğitim Bakanlığı da hasım mevkiine alınmak suretiyle, idarelerin kusurlarının bulunup bulunmadığı yönünden inceleme yapılarak davacıların maddi ve manevi tazminat istemleri hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Tarafların temyiz isteminin KABULÜNE,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/06/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.