Danıştay danistay 2021/5957 E. 2025/2000 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/5957
Karar No : 2025/2000

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
2-...
3- ...
VEKİLLERİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, kardeşleri ...'ın ... Mknz. P. Tug. 1. Tnk. Tb. K'lığı emrinde Uzman Onbaşı rütbesinde görev yapmaktayken 09/02/2017 tarihinde Fırat Kalkanı Harekatı esnasında Suriye'de üs bölgesine yapılan saldırı sonucu şehit olmasında davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek davacıların her biri için ayrı ayrı 300.000,00 TL olmak üzere toplam 900.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu olayda davalı idarenin "meslekî risk" ilkesi gereğince kusursuz sorumlu olduğu, manevî zararı doğuran olayın yaşam hakkını sona erdirmesi, oluş şekli itibarıyla toplumda yarattığı infial, olayın etkisi ve niteliği, zarar gören davacılar ile hayatını kaybeden kişi arasındaki yakınlık ilişkisi ve müteveffanın vücut bütünlüğü durumu dikkate alınarak takdiren ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL, ...'ın olay tarihindeki yaşı ve müteveffadan başka kendisinden büyük erkek kardeşinin (ağabeyinin) olmaması da dikkate alınarak 80.000,00 TL manevî tazminatın idareye başvuru tarihi olan 14/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI :
Davacılar tarafından, dava konusu olayda abilerinin şehit olduğu, şehitlerinin cenazesinin DNA testi neticesinde belirlendiği, bir bütün halinde kendilerine teslim edilemediği, son kez yüzünü göremedikleri, tarifi mümkün olmayan acı ve elem duydukları, yaşanan olay karşısında hükmedilen tazminat tutarının yetersiz kaldığı, hükmedilen tazminat tutarına olay tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, dava konusu olayda idareye izafe edilebilecek herhangi bir hizmet kusurunun bulunmadığı, davacıların talep etiği manevi tazminat tutarının yüksek olduğu, ilk kez Mahkeme kararıyla belirlenen manevi tazminat tutarına idareye başvuru tarihinden itibaren faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından, davacıların temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmakta olup; davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacıların temyiz istemlerinin kabulüyle Mahkeme kararının redde ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacılar tarafından, kardeşleri ...'ın Diyarbakır ... Mknz. P. Tug. 1. Tnk. Tb. K'lığı emrinde Uzman Onbaşı rütbesinde görev yapmaktayken 09/02/2017 tarihinde Fırat Kalkanı Harekatı esnasında Suriye'de üs bölgesine yapılan saldırı sonucu şehit olmasında davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek davacıların her biri için ayrı ayrı 300.000,00 TL olmak üzere toplam 900.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.
Temyiz konusu kararda ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, ... İdare Mahkemesinin manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kararına yönelik taraflarca yapılan istinaf istemlerinin reddine karar verilmişse de manevi tazminat, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu gözetildiğinde, dava konusu olay nedeniyle davacıların abilerini genç yaşta kaybetmeleri, şehiden cenazesinin tamamen paralanmış olması, yapılan DNA testi ile abilerinin cenazesinin belirlenip teslim edilmesi, göz önünde bulundurulduğunda davacıların manevi varlığında meydana gelen zararın giderilebilmesi için Bölge İdare Mahkemesi kararına konu ... İdare Mahkemesince ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL, ... için 80.000,00 TL hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı, ayrıca kardeşler arasında farklı tutarlara hükmedilmesinin de hakkaniyetli olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla davacıların manevi tazminat istemleri yönünden yukarıda değinilen ilkeler gözetilerek yeniden karar verilmesi gerektiğinden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2\. Davacıların temyiz istemlerinin KABULÜNE,
3\. Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
4\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 14/04/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.