Danıştay danistay 2021/5830 E. 2025/2275 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/5830
Karar No : 2025/2275

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : ... ve ...'ne vesayeten ...
VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davalı idare tarafından aleyhine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, babaları Jandarma Yarbay ...'in ... tarihinde Giresun ili, Alucra ilçesi, ... Köyü, ... Bölgesinde bayramlaşma ziyareti nedeniyle bulunduğu helikopterin düşmesi neticesinde şehit olmasında davalı idarenin kusursuz sorumluluğu bulunduğu ileri sürülerek ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 126.749,78 TL) maddi, 30.000,00 TL manevi, ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 18.317,92 TL) maddi, 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu olay nedeniyle davacıların zararlarının murislerinin maruz kaldığı mesleki risk ilkesi gereği idarenin kusursuz sorumluluğu uyarınca genel hükümlere göre karşılanması gerektiği gerekçesiyle, dosya üzerinden alınan bilirkişi raporları ve davacılar tarafından verilen miktar artırım dilekçesi gözetilerek davacılardan ... için 10.168,13 TL, ... için 114.811,37 TL maddi tazminatın 2.000,00 TL'sinin idareye başvuru tarihi olan 30/06/2017 tarihinden, 122.979,50 TL'sinin ise miktar artırım tarihi olan 10/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine, manevi tazminat istemlerinin kabulüyle ... ve ... için ayrı ayrı 30.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu olayın helikopterin bakım ve onarımının yapılmamasından değil olumsuz hava koşulları ve yoğun sisten kaynaklandığı, idarelerinin hizmet kusuru bulunmadığı, 2330 sayılı Kanun kapsamında davacılara ödenen nakdi tazminatın davacıların maddi ve manevi zararlarının karşılığı olduğu, davacılar lehine maddi ve manevi tazminata hükmedilmemesi gerektiği ileri sürülerek kararın davanın kabulüne ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkeme kararının; davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulüne ilişkin davalı idarenin istinaf isteminin reddine ilişkin kısmının onanması, davacıların maddi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin davalı idarenin istinaf isteminin reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten, dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacılar tarafından, babaları Jandarma Yarbay ...'in ... tarihinde Giresun ili, Alucra ilçesi, ... Köyü, ... Bölgesinde bayramlaşma ziyareti nedeniyle bulunduğu helikopterin düşmesi neticesinde şehit olmasında davalı idarenin kusursuz sorumluluğu bulunduğu ileri sürülerek ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 126.749,78 TL) maddi, 30.000,00 TL manevi, ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 18.317,92 TL) maddi, 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.
Dava konusu olay nedeniyle İdare Mahkemesince davacıların maddi zararının tespitine yönelik olarak yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan ve Mahkeme kararına esas alınan 15/12/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda; şehidin çocuklarından ...'in 10.168,13 TL, ...'in 114.811,37 TL davalı idare tarafından karşılanmamış maddi zararının bulunduğu belirlenmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde; idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
5510 sayılı Kanun'un 47 maddesinde, ...bu maddeye göre bağlanacak vazife veya harp malûllüğü aylıklarının, bu Kanunla yürürlükten kaldırılan maddeleri dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre emsali iştirakçiye bağlanacak harp veya vazife malûllüğü aylığından az olamayacağı hüküm altına alınmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
Kusursuz sorumluluk, kamu hizmetinin görülmesi sırasında kişilerin uğradıkları özel ve olağan dışı zararların idarece tazmini esasına dayanmakta olup; kusur sorumluluğuna oranla ikincil derecede bir sorumluluk türüdür. Başka bir anlatımla idare, yürüttüğü hizmetin doğrudan sonucu olan, idari faaliyet ile nedensellik bağı kurulabilen, özel ve olağan dışı zararları kusursuz sorumluluk ilkesi gereği tazminle yükümlüdür. Bu bağlamda, kamu görevlilerinin görevini yaparken, görevi nedeniyle uğramış olduğu zararların da kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca tazmini gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A) Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Manevi Tazminata İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın manevi tazminata ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususlar kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemektedir.
B) Bölge İdare Mahkemesi Kararının, İdare Mahkemesinin Davacılardan ...'in 10.168,13 TL, ...'in 114.811,37 TL Maddi Tazminat İsteminin Kabulüne İlişkin Kısmına Yönelik İstinaf İsteminin Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının ... tarih ve E... sayılı yazısında Jandarma Genel Komutanlığı Giresun Jandarma İl Komutanlığı emrinde görev yapmaktayken 05/07/2016 tarihinde Giresun J.Blg.K.lığı sorumluluk sahasında başta terörle mücadelede görev yapan birlikler olmak üzere personelin moral ve motivasyonunu artırmak ve bayramlaşmak maksadıyla görevli olarak içinde bulundukları Skorsky helikopterin Giresun Alucra ilçesi ... Yaylası Mevkiinde saat 17:15 sıralarında belirlenemeyen bir nedenle düşmesi sonucu vefat eden J. Yb. ...'in 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesinin 1. fıkrasına göre vazife malullüğünün kabul edilerek ayrıca hakkında Harp Malullüğü hükümlerinin de uygulanmasına karar verilmesi üzerine, ilgiliye ödenecek 5.698,20 TL vazife malulü aylığının ilgilinin kızları ... ve ...'e hisseleri oranında ayrı ayrı olmak üzere 15/07/2016 tarihinden itibaren 2.722,85'er TL vazife malulü yetim aylığı bağlandığı ve yine hisseleri oranında ayrı ayrı olmak üzere 56.649,62 TL emekli ikramiyesinin tahakkuk ettirildiği bildirilmiştir.
Bu durumda, 5510 sayalı Kanunun 47. maddesi uyarınca davacılara bağlanan harp malulü aylık tutarının şehidin görev aylığı ile aynı tutarda olduğu dikkate alınarak davacıların maddi tazminat isteminin tamamının reddine karar verilmesi gerekirken, hükme esas alınacak nitelik ve yeterlilikte olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak davacıların maddi tazminat isteminin kısmen kabulü yolunda verilen kararın bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarenin temyiz istemlerinin kısmen reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının manevi tazminat isteminin kabulü yolundaki kısmının ONANMASINA,
2\. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; Ordu İdare Mahkemesi kararının, maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının BOZULMASINA,
3\. Kararın bozulan kısmına yönelik olarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 28/04/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.