Danıştay danistay 2021/5829 E. 2025/2319 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/5829
Karar No : 2025/2319

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davalı idare tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, sahibi ve mesul müdürü olduğu Tokat ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ...Sokak, No:... adresinde bulunan "... Eczanesi"nin ruhsatının dip koçandan iptal edilmesine ilişkin olan ve Tokat Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı işlemiyle bildirilen ...tarih ve ...sayılı Valilik Olur'unun iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesince verilen mahkumiyet hükmünün temyiz incelemesi aşamasında olması nedeniyle kesinleşmemesi karşısında, 6197 sayılı Kanun'un 4. maddesinde belirtilen mahkum olma şartı gerçekleşmeyen ve hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmayan davacı hakkında mahkumiyete bağlı olarak eczane ruhsatnamesinin iptaline ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan Türk Ceza Kanunu'nun 314/2. maddesi uyarınca 2 yıl 2 ay 7 gün hapis cezası verildiği, işbu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine kararı verildiği, yerel mahkeme kararının 05/02/2019 tarihinde kesinleştiği, 6197 sayılı Kanun'un 4. maddesinde ''Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar" dan mahkum olmanın eczacılık yapmaya mani olduğuna yer verildiği, bu kapsamda davacı hakkında verilen kararın 6197 sayılı Kanun'un 4. maddesinde yer alan eczacılık yapmaya mani hususlar arasında sayıldığı, idarenin iş ve işlemlerinde hukuka aykırı bir husus bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının sahibi ve mesul müdürü olduğu Tokat ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ...Sokak, No:... adresinde bulunan "... Eczanesi"nin 2 yıl süreyle ruhsatını askıya almak için yapılan başvuru üzerine, davacı hakkında 5237 sayılı Kanun'un 314. maddesinde düzenlenen "silahlı örgüte üye olmak" suçunu işlediği gerekçesiyle açılan kamu davasında,... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E..., K... sayılı kararı ile 2 yıl 2 ay 7 gün hapis cezasına hükmedildiği ve bu cezanın 05/02/2019 tarihinde kesinleştiğinden bahisle ruhsatının dip koçandan iptal edilmesine yönelik Tokat Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve... sayılı işlemiyle bildirilen ... tarih ve ... sayılı Valilik Olur'u tesis edilmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından eczacılık ruhsatnamesinin iptal edilmesine dair işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
6197 sayılı Eczaneler ve Eczaneler Hakkında Kanun'un 1. maddesinin 2. fıkrasında, eczane açmak ve işletmek ile ecza deposu mesul müdürlüğü yapmak için eczacı olmanın şart olduğu; 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti hudutları içinde eczacılık yapabilmek için bu Kanun'un 4. maddesinde yazılı hallerden birinin bulunmaması gerektiği düzenlenmiştir.
Anılan Kanun'un 4. maddesinde, Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hapis cezasına mahkûm olmak, eczacılık yapmaya mani durumlar arasında sayılmıştır.
Öte yandan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "Sanık: Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişiyi, (...) ifade eder" tanımına yer verilmiş; "Temyiz başvurusunun etkisi" başlıklı 293. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Süresi içinde yapılan temyiz başvurusu, hükmün kesinleşmesini engeller." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun yukarıda bahsedilen hükümlerinin incelenmesinden, hakkında kesinleşmemiş bir mahkeme kararı bulunan kişilerin sanık olarak adlandırıldığı, süresi içinde yapılan temyiz başvurusunun, hükmün kesinleşmesini engellediği, bu nedenle mahkum olarak nitelendirilmenin ancak mahkumiyet kararının kesinleşmesi ile mümkün olabileceği anlaşılmaktadır.
6197 sayılı Kanun'un 4. maddesinde, eczacılık mesleğinin icrası için Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle ya da anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı işlenen suçlar da dâhil olmak üzere bir kısım suçtan hapis cezasına mahkûm olmamak şartının getirildiği anlaşılmaktadır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında; davacı hakkında "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan verilmiş olan mahkumiyet kararının temyiz aşamasında olduğu ve henüz kesinleşmemiş olduğu, yasanın aradığı anlamda davacı hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararının varlığından söz edilmeyeceği, 6197 sayılı Kanun'un 4. maddesinde belirtilen mahkum olma şartı gerçekleşmeyen ve hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmayan davacı hakkında mahkumiyete bağlı olarak eczane ruhsatnamesinin iptaline ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmişse de; UYAP üzerinden yapılan incelemede, davacı hakkında verilen kararın, temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla Yargıtay ... Ceza Dairesinin anılan onama kararı sonucunda davacı hakkında yürütülen ceza kovuşturması neticesinde verilen mahkumiyet kararının kanun yollarından geçerek kesinleştiği görülmektedir.
Bu durumda; oluşan yeni hukuki durum dikkate alınmak suretiyle Bölge İdare Mahkemesince bakılmakta olan iş bu davada yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2\. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/04/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.