Danıştay danistay 2021/4982 E. 2025/1963 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/4982
Karar No : 2025/1963

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri ...
Hukuk Müşaviri V. ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Ticaret A.Ş.
2- ...
VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacılar tarafından, davacı şirkete ait ... Onkoloji Dal Merkezinde diğer davacının kadro dışı geçici çalışma hakkının kullandırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin İzmir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü'nün bila tarih ve ... sayılı işlemi ile anılan bu işlemin dayanağı Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, Özel Hastaneler Yönetmeliği uyarınca emekli olan doktorların özel hastanelerde çalışmalarına icazet verildiği, bu yönde açık bir düzenleme bulunmasaydı dahi çalışma hakkının Anayasa'nın 49. maddesi gereği koruma altına alınmış olmasından dolayı hakkın ancak Anayasa ile çizilen sınırlar kapsamında ve bir kanun hükmü ile kısıtlanabileceği, davacılardan ... açısından böyle bir yasal kısıtlamanın da söz konusu olmadığı, bu durumda, davacı ... hakkındaki önceki çalışma izninin dayanağı İdare Mahkemesi kararının içeriğinin davacının kamuda çalıştığı dönemde aynı zamanda özel hastanede çalışabilmesine ilişkin olduğu ve artık emekli olan davacı açısından bu Mahkeme kararı kapsamında çalışma izni verilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemlerde; konu, neden ve amaç bakımından hukuksal uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince davalı idarelerin istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idarelerden Sağlık Bakanlığı tarafından, davacının mahkeme kararıyla ... Onkoloji Merkezinde kadro dışı geçici statüde istihdam edildiği, sonrasında bu Merkezin davacı şirkete devredilmesi üzerine, davacı hekimin çalışma izni belgelerinin yeni duruma göre düzenlenmesinin talep edildiği, ancak Mahkeme kararının davacı hekimin söz konusu merkezde ilanihaye kadro dışı geçici statüde çalışmasına cevaz vermediği, tıp merkezinin el değiştirmesi sebebiyle ortaya çıkan yeni duruma göre yapılan değerlendirme neticesinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
Davalı idarelerden İzmir Valiliği tarafından, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davacı hekimin üniversitede çalışmakta iken ayrıca özel sağlık kuruluşunda kadro dışı geçici statüde çalışma talebine istinaden verildiği, geçen süreçte hekimin 16/04/2015 tarihinde ilgili üniversiteden emekli olarak görevinden ayrıldığı, bu durumun anılan mahkeme kararı uyarınca verilen kadro dışı geçici statüde çalışma hakkını ortadan kaldırdığı, idarenin işleyişindeki temel ilkeler gözetilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar vekili tarafından, kamuda çalıştığı dönemde özel sağlık kuruluşunda çalışma hakkı elde eden davacı hekimin, kamudan emekli olduktan sonra özelde çalışmaya devam edebileceğinin tartışmasız olduğu, bu sebeple işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
... Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğretim üyesi olan ve çalışma saatleri dışında özel sağlık kuruluşunda uzman doktor olarak görev yapan davacı hekimin, 06/01/2011 tarih ve 27807 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe eklenen geçici 9. maddesi uyarınca ... Onkoloji Dal Merkezinde çalışmak amacıyla tarafına "kadro dışı geçici çalışma belgesi" düzenlenmesi isteminin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı İzmir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin;... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile Anayasa Mahkemesince, üniversite öğretim üyelerinin kamu görevlisi olmakla birlikte kendilerine özgü önem ve değerde bir meslek sınıfı olduğu, bu konumları dikkate alındığında öğretim üyelerini diğer kamu görevlileri gibi değerlendirip, mesai sonrası başka iş yapmalarına yasaklama getirilmesinin Anayasaya aykırı bulunduğu gerekçesi ile verilen iptal kararının, Devlete ait üniversitelere bağlı tıp fakültelerinde öğretim üyesi sıfatıyla çalışan doktorları, 1219 sayılı Kanun'un 12. maddesinin (a) bendi kapsamı dışına çıkarmış bulunduğu, bu durumda; davacının bir kamu kurumu olan üniversitede görev yapıyor olduğundan bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu Danıştay Onuncu Dairesinin 28/09/2012 tarih ve E:2012/3809, K:2012/4479 sayılı kararıyla reddedilerek idare mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir. Bunun ardından anılan Daire kararına karşı yapılan karar düzeltme başvurusu ise Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 05/02/2014 tarih ve E:2013/6198, K:2014/458 sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Söz konusu yargısal süreç üzerine davacı adına ... tarih ve ... sayılı çalışma belgesi verilerek, davacının mesleğini ... Onkoloji Dal Merkezinde kadro dışı geçici statüde icra etmesi uygun görülmüştür.
Akabinde 20/12/2019 tarihli "Tıp/Dal Merkezi Devir Sözleşmesi" kapsamında ... Onkoloji Dal Merkezi sahipliği davacı şirkete devredilmiş ve davacılar tarafından, söz konusu Merkezin devrinin ardından davacı hekim adına çalışma belgesi düzenlenmediği belirtilerek, hekime çalışma uygunluk belgesi verilmesi istemiyle 06/01/2020 tarihinde İzmir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne başvuruda bulunulmuştur. İzmir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünce söz konusu başvuruya yönelik olarak Sağlık Bakanlığından görüş talep edilmiştir.
Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işlemiyle, davacı hekimin ... Onkoloji Dal Merkezinde kadro dışı geçici statüde çalışmasını dayanağı olan ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, hekimin ... Üniversitesinde çalışmakta iken ayrıca özel sağlık kuruluşunda kadro dışı çalışma talebine istinaden verildiği, ancak geçen süreçte hekimin ... Üniversitesindeki görevinden 16/04/2015 tarihinde emekli olarak ayrıldığı, bu sebeple anılan mahkeme kararı gereğince verilen kadro dışı geçici statüde çalışma hakkının ortadan kalktığı ve mevcut durumda mahkeme kararının geçerliliğinin bulunmadığı, bu sebeple davacı hekimin çalışma talebinin hekimin mevcut durumuna göre değerlendirmeye alınarak işlem tesis edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bunun üzerine İzmir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün bila tarih ve ... sayılı işlemiyle Bakanlığın söz konusu yazısı davacılara bildirilmiş, davacılar tarafından anılan işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanunun amacının, sağlık hizmetleri ile ilgili temel esasları belirlemek olduğu; 2. maddesinde, Milli Savunma Bakanlığı hariç bütün kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzelkişileri ve gerçek kişileri kapsadığı; 3. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak plânlanacağı, koordine edileceği, mali yönden destekleneceği ve geliştirileceği; (c) bendinde, bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılmasının esas olduğu, sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesinin bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenleneceği; 9. maddesinin (c) bendinde, bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususların Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle tespit edileceği belirlenmiştir.
Sağlık Bakanlığı tarafından, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ve 663 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak, kaynak israfı ve atıl kapasiteye yol açılmaksızın ülke düzeyinde dengeli, verimli ve kaliteli sağlık hizmeti sunulmasını sağlamak üzere ayakta teşhis ve tedavi yapılan özel sağlık kuruluşlarının yapılandırılmaları, ruhsatlandırma işlemleri, faaliyetleri ve faaliyetlerine son verilmesi, denetimleri ve diğer hususlar ile ilgili usûl ve esasları düzenlemek amacıyla 15/02/2008 tarihli ve 26788 sayılı Resmî Gazete’de (mülga) Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan (Mülga) Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin Ek 1. maddesinin 4. fıkrasında ise, "Kadrosuzluk nedeniyle emekli olan veya 60 yaşını dolduran tabipler ile engellilik oranı en az yüzde 60 olan tabipler bu maddenin ikinci fıkrasında sayılan kadrolu tabiplerin çalışma şekline uygun olarak kadro dışı geçici olarak çalışabilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; davacı hekim tarafından üniversitede öğretim üyesi olduğu dönemde davaya konu Merkezde "kadro dışı geçici çalışma belgesi" düzenlenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddi üzerine, bu ret işleminin iptali istemiyle açtığı davada, İdare Mahkemesince üniversite öğretim üyesi olan davacının mesai dışı çalışmasının engellenmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle işlemin iptaline karar verildiği ve bu kararın uygulanması kapsamında davacı hekimin söz konusu Merkezde çalışmaya devam ettiği, sonrasında anılan Merkezin davacı şirkete devri üzerine davacı hekim adına çalışma belgesi düzenlenmesi istemiyle İzmir Valiliğine başvurulduğu, Valiliğin görüş yazısı üzerine Dağlık Bakanlığı tarafından, davacı hekimin 16/04/2015 tarihinde üniversitedeki görevinden emekli olarak ayrıldığı tespiti gözetilerek, davacı hekimin mevcut durumuna göre çalışma talebinin değerlendirilmesi gerektiğinin İzmir Valiliğine bildirildiği, ancak Valilik tarafından söz konusu yazı üzerinde herhangi bir değerlendirme yapılmadan işlem tesis edildiği görülmektedir.
Bu durumda, davacı hekim adına çalışma belgesi düzenlenmesi istemli başvurunun Sağlık Bakanlığı yazısında da belirtildiği şekilde hekimin güncel durumu göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi gerekirken, başvurunun sadece davacı hekimin öğretim üyesi olduğu dönemdeki çalışma belgesi düzenlenmesi istemli başvurunun reddi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle açılan davada verilen mahkeme kararının davacı hekimin emekli olması sebebiyle oluşan yeni hukuki durumda geçerliliği bulunmadığından bahisle reddedildiği, başka bir ifadeyle hekimin güncel hukuki durumu üzerinden bir değerlendirme yapılmadan eksik inceleme neticesinde işlem tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu haliyle, davalı idarelerce davacılar tarafından yapılan başvurunun, davacı hekimin mevcut durumu üzerinden değerlendirilip, bu bağlamda işlem tesis edilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu başvurunun reddedilmesine yönelik işlemlerde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin REDDİNE,
2\. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3\. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 10/04/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.