Danıştay danistay 2021/4291 E. 2025/2770 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/4291
Karar No : 2025/2770

DAVACILAR : 1- ... Derneği
2- ... Derneği
3-... Derneği
VEKİLLERİ : Av. ...

DAVALI : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Huk. Müş. ...

DAVANIN KONUSU : Davacılar tarafından, Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve E-... sayılı yazısı ekinde yer alan Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Yolcu Beraberi ve Ticari Sevklerine İlişkin Uygulama Talimatı'nın,
1-"C- Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışı" başlıklı maddesinin (3.5) bendinin (b) alt bendi ile
2- "Ç- Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışında Veteriner Sağlık Sertifikası Düzenlemesi" başlıklı maddesinin (e) bendinin (ii) alt bendinin iptali istenilmektedir.

DAVACILARIN İDDİALARI : Davacılar tarafından, dava konusu Uygulama Talimatı'nın;
\- "C- Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışı" başlıklı maddesinin (3.5) bendinin (b) alt bendi yönünden, ülkemizde sahiplenilmeyen hayvanların dernekler aracılığı ile yurt dışında sahiplenilmesinin sağlanmaya çalışıldığı, sahiplendirme işleminden bir kazanç elde edilmediği, iptali istenilen düzenleme ile sahiplendirme işlemlerinin imkansız hale getirildiği, zira sahiplendirme işlemlerinin hayvanın yurtdışındaki havalimanında yabancı dernek yetkilisine teslim ile sınırlı olduğu, bu işlemlerin yurtdışındaki dernek tarafından yürütüldüğü, idarenin yetki sahibi olduğu alanda yerleşik ve istikrar kazanmış uygulamadan ayrılmasının haklı bir sebebi bulunmadığı, iptali istenen alt bendin uygulamanın düzenli idare ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu, getirilen düzenlemenin uygulanmasının mümkün olmadığı, Avrupa Birliği mevzuatı uyarınca hayvanların sahiplendirilmesine ilişkin kişisel verilerin paylaşılmasının mümkün olmadığı;
\- "Ç- Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışında Veteriner Sağlık Sertifikası Düzenlemesi" başlıklı maddesinin (e) bendinin (ii) alt bendi yönünden, ülkemizdeki noter uygulamasının Avrupa Birliği ülkelerinde bulunmadığı, bu durumun işlemlerin tamamlanma süresini uzattığı, gönüllülük esasına dayanan sahiplendirme işlemlerinde fazladan maliyet oluşmasına sebep olduğu, önceki uygulamada yurt dışına sahiplendirilmek üzere gönderilen hayvanın, öncelikle yabancı ülkenin gümrüğüne teslim edildiği, belgelerin ülke mevzuatına uygunluğunun kontrolü üzerine ülke otoriteleri tarafından sahiplendirmeyi yapacak yurtdışındaki derneğe teslim edildiği ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI : Davalı idare tarafından;
\- Usul yönünden, davanın süresinde açılmadığı,
\- Esas yönünden, dava konusu uygulama Talimatı'nın;
\-- "C- Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışı" başlıklı maddesinin (3.5) bendinin (b) alt bendi bakımından, yürürlükte olan kanun ve yönetmelik hükümleri doğrultusunda, hayvanların korunması amacıyla, kimlerin nereden ve nasıl hayvan sahiplenebileceği, hayvanların nasıl yurt dışına çıkarılabileceği, bu işlemleri yapan kişilerin nasıl yetkilendirileceği konusunda açıklamalara yer verildiği, Bakanlıkça yapılan araştırmalar doğrultusunda sahipsiz hayvanların sahiplenilerek yurtdışına çıkarılmasının, yurt dışında yeniden sahiplendirilmesinin ve bu işlemlerin aynı kişilerce tekraren yapılmasının hayvanların ticarete konu edilmesi hususunda tereddütlere yol açtığı, sahiplendirme başvuruları ile ilgili olarak yasa dışı ticaret ve suiistimallerin önüne geçilmesi ve yurt dışına çıkartılan hayvanların akıbetinin öğrenilmesi amacıyla tedbir mahiyetinde düzenleme yapıldığı, yurt dışına sahibinden habersiz, yasa dışı hayvan çıkışının ve sahiplendirme amaçlı çıkarılan hayvanların ticarete konu edilmesinin önüne geçilmek istenildiği;
\-- "Ç- Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışında Veteriner Sağlık Sertifikası Düzenlemesi" başlıklı maddesinin (e) bendinin (ii) alt bendi yönünden, veteriner sağlık sertifikasının yalnızca hayvan sahibi veya onun yetkilendireceği kişi veya kurumlarca düzenlenebileceği, yurt dışına yasa dışı hayvan çıkışının, sahibinin bilgisi dışında hayvanların yurt dışına çıkarılmasının veya çalıntı hayvanların yurt dışına çıkarılmasının önüne geçilmek amacıyla veteriner sağlık sertifika başvurularında sahibi adına yapılacak tüm işlemler için resmi vekalet arandığı, hayvan sahibinin yurt dışında olması durumunda vekaletin resmiyet kazanabilmesi için ve her ülkede farklılıklar var olduğu için vekalet onayının yetkili kurum tarafından yapılacağına ilişkin düzenleme yapıldığı, düzenlemenin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu Uygulama Talimatı'nın; "Ç- Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışında Veteriner Sağlık Sertifikası Düzenlemesi" başlıklı maddesinin (e) bendinin (ii) alt bendi yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi, "C- Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışı" başlıklı maddesinin (3.5) bendinin (b) alt bendi yönünden ise davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü'nün, 28/04/2021 tarih ve E-10724253-325.11.02.02-1293832 sayılı "Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Yolcu Beraberi ve Ticari Sevklerine İlişkin Uygulama Talimatı'nın, "Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışı" başlıklı (C) bendinin, (3.5) maddesinin (b) fıkrası ve, "Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışında Veteriner Sağlık Sertifikası Düzenlemesi" başlıklı (Ç) bendinin (e) alt bendinin (ii) maddesinin ülkemizde sahiplenilmeyen hayvanların dernekler aracılığı ile yurt dışında sahiplenilmesinin sağlanmaya çalışıldığı, sahiplendirme işleminden kesinlikle bir kazanç elde edilmediği, iptali istenilen düzenleme ile sahiplendirme işlemlerinin imkansız hale getirildiği, idarenin yetki sahibi olduğu alanda yerleşik ve istikrar kazanmış uygulamadan ayrılmasının haklı bir sebebi bulunmadığı, uygulamanın düzenli idare ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu, getirilen düzenlemenin uygulanmasının da mümkün olmadığı, Avrupa Birliği kanunları uyarınca hayvanların sahiplendirilmesine ilişkin kişisel verilerin paylaşılmasının mümkün olmadığı, ülkemizdeki noter uygulamasının Avrupa Birliği ülkelerinde bulunmadığı, bu durumun işlemlerin tamamlanmasına ilişkin süreyi uzattığı ileri sürülerek iptali istenilmektedir.
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunun 5. maddesi ile bir hayvanı sahiplenen veya ona bakan kişinin yükümlülüklerini ve ilgili bakanlıkça ilgili düzenlemelerin çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hususunu düzenlemiştir.
Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama yönetmeliği ile de hayvanların nereden ve nasıl sahiplenebileceği, hayvanların seyahatleri hususları düzenlenmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, yürürlükte olan kanun ve yönetmelik hükümleri doğrultusunda, hayvanların korunması amacıyla, kimlerin nereden ve nasıl hayvan sahiplenebileceği, hayvanların nasıl yurt dışına çıkarılabileceği, bu işlemleri yapan kişilerin nasıl yetkilendirileceği konusunda açıklamalara yer verildiği, veteriner sağlık sertifikasının yalnızca hayvan sahibi veya onun yetkilendireceği kişi veya kurumlarca düzenlenebileceği, sahiplenmek isteyen kişinin bulunduğu ülkedeki yetkili kurum tarafından vekalet onayı verilmesinin yeterli olduğu, yurt dışına sahibinden habersiz, yasa dışı hayvan çıkışının ve sahiplendirme amaçlı çıkarılan hayvanların ticarete konu edilmesinin önüne geçilmenin amaçlandığı anlaşılmakla düzenlemede dayanağı mevzuata ve amacına aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 28/05/2025 tarihinde, davacı asillerin veya davacıları temsilen vekillerinin gelmediği, davalı idareyi temsilen Hukuk Müşaviri ...'in geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Hazır bulunan davalı tarafa usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra davalı tarafa son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Hayvanları korumak, hayvanlara sağlıklı yaşam sağlamak amacıyla kurulan davacı Dernekler tarafından, Avrupa Birliği bünyesinde karşılıklı sahiplendirme protokolü imzalanan dernekler vasıtasıyla yurt dışına hayvan sahiplendirme faaliyetlerini gerçekleştirdikleri, anılan Talimat nedeniyle hayvan sahiplendirme işlemlerinin fiilen imkansız hale getirildiği, maliyetin arttığı ileri sürülerek bakılmakta olan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idare tarafından, davanın süresinde açılmadığı ileri sürülmüştür.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ''Dava açma süresi'' başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda altmış gün olduğu, bu sürenin idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başladığı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği hükümlerine yer verilmiştir.
Dava konusu düzenleyici işlemin 28/04/2021 tarihinde Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünce 81 il müdürlüğüne ve Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğüne iç yazışma şeklinde gönderildiği, dava dilekçesinde dava konusu Talimat'tan 07/05/2021 tarihinde başvuru sırasında haberdar olunduğunun beyan edildiği ve davalı idare tarafından aksi yönde bilgi belge sunulmadığı dikkate alındığında, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca dava konusu Talimat'tan haberdar olunduğu tarihten itibaren altmış günlük sürenin son günü olan 06/07/2021 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmadığından, davalı idarenin bu itirazı yerinde görülmemiştir.

ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
Hayvanların rahat yaşamlarını ve hayvanlara iyi ve uygun muamele edilmesini temin etmek, hayvanların acı, ıstırap ve eziyet çekmelerine karşı en iyi şekilde korunmalarını, her türlü mağduriyetlerinin önlenmesini sağlamak amacıyla hazırlanan ve 01/07/2004 tarih ve 25509 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun "Hayvanların sahiplenilmesi ve bakımı" başlıklı 5. maddesinde, "Bir hayvanı sahiplenen kişi, hayvanı barındırmak, hayvanın türüne ve üreme yöntemine uygun olan etolojik ihtiyaçlarını temin etmek, sağlığına dikkat etmek, insan, hayvan ve çevre sağlığı açısından gerekli tüm önlemleri almakla yükümlüdür.
Hayvan sahipleri, sahip oldukları hayvanlardan kaynaklanan çevre kirliliğini ve insanlara verilebilecek zarar ve rahatsızlıkları önleyici tedbirleri almakla yükümlü olup; zamanında ve yeterli seviyede tedbir alınmamasından kaynaklanan zararları tazmin etmek zorundadırlar.
Ev hayvanı satan kişiler, bu hayvanların bakımı ve korunması ile ilgili olarak yerel yönetimler tarafından düzenlenen eğitim programlarına katılarak sertifika almakla yükümlüdürler.
Ev hayvanı sahiplenme şartları, hayvan bakımı ve korunması konularında verilecek eğitim ile ilgili usul ve esaslar ile sahiplenilerek bakılan hayvanların çevreye verecekleri zarar ve rahatsızlıkları önleyici tedbirler, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Ticarî amaç güdülmeden bakılan ev hayvanları sahiplerinin borcundan dolayı haczedilemezler." hükmü yer almaktadır.
13/06/2010 tarih ve 27610 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun "İthalat ve ihracatta resmi kontroller, gümrükler ve sınır kontrol noktaları" başlıklı 34. maddesinin 11. fıkrasında, " Ev ve süs hayvanlarının ticari olmayan hareketleri ile yolcu beraberi ürünler ile ilgili hususlar Bakanlıkça belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
12/05/2006 tarih ve 26166 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve dava konusu Uygulama Talimatı'nın düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliği'nin 10. maddesinde, hayvan sahiplerinin görev ve sorumlulukları; 12. maddesinde, hayvan bulundurma ve sahiplenilme şartları; 50. maddesinde, hayvan haklarının ihlal edildiğinin tespiti halinde uygulanacak yaptırımların düzenlendiği görülmektedir
Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 28/04/2021 tarih ve E-10724253-325.11.02.02-1293832 sayılı yazısı ekinde yer alan dava konusu Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Yolcu Beraberi ve Ticari Sevklerine İlişkin Uygulama Talimatında, "C- Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışı
....
3.4-Sahiplenilmiş hayvan
"Ev ve Süs Hayvanlarının Üretim, Satış, Barınma ve Eğitim Yerleri Hakkında Yönetmelik" gereği Bakanlığımızdan izin almış ev ve süs hayvanı satış yerinden satın alınmamış kimliklendirilerek sahiplendirme yapılmış hayvanların yurt dışına hareketi için sağlık sertifikası bu Talimattaki hükümlere göre düzenlenecektir.
3.5- Sahiplenilmiş hayvanların yurtdışına çıkışı
a) Hayvanlar için ikamet ettiği İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından veteriner sağlık sertifikası düzenlenir başka bir ilden çıkış yapacak ise çıkış yapacağı ile kadar geçerli olacak ekteki form (EK-2) düzenlenir.
b) Aynı kişi tarafından, farklı hayvanların farklı zamanlarda yurt dışına çıkarılması talep edildiğinde, söz konusu kişiden daha önceden yurt dışına çıkarılmış hayvanların durumunu ve barındıkları adresi belirten bir dilekçe (EK-3) alınacak ve Bakanlığa gönderilecektir. Bakanlığımızca ilgili ülkenin yetkili otoritesinden, söz konusu dilekçeye istinaden bilgi talep edilecek, alınan bilgi çerçevesinde nasıl bir işlem yapılacağı konusunda İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü bilgilendirilecektir.
"Ç- Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışında Veteriner Sağlık Sertifikası Düzenlenmesi
…
e) Veteriner sağlık sertifikası iş ve işlemleri hayvan sahibi tarafından doğrudan gerçekleştirilmelidir. Hayvan sahibinin iş ve işlemleri yürütemediği durumlarda;
i. Hayvan sahibinin yurt içinde olması durumunda, noter aracılığı ile vekaletname verdiği kişi/kurum,
ii. Hayvan sahibinin yurt dışında olması durumunda,
1-Dernekler arası yapılan sözleşmenin,
2-Sahiplenecek kişinin vermiş olduğu dilekçenin,
Yetkili kurum tarafından onaylanması durumunda yetki verilen kişi /kurum,
iii. Hayvan sahibinin kendisi yerine hayvanların ticari olmayan hareketi, kargo şirketi tarafından yapılacak ise kontrat yaptığı taşıma şirketi tarafından görevlendirilen personel tarafından yapılabilecektir." düzenlemelerine yer verilmiştir.
Öte yandan, Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 02/11/2022 tarih ve E-10724253-010.07.01-7587505 sayılı yazısı ile dava konusu Talimat'ın güncellendiği anlaşılmış olup, ekinde yer alan 21/10/2022 tarih ve 7455140 sayılı Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Yolcu Beraberi ve Ticari Sevklerine İlişkin Uygulama Talimatında, "C- Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışı
...
5) Kedi ve köpeklerin yurt dışına çıkartılması;
a. Hayvan sahibi/hayvandan sorumlu kişi hayvanını “Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik” hükümleri ile belirlenmiş şekilde mikroçip ile kimliklendirmiş ve kayıt altına aldırmış olmalıdır.
b. Hayvanlar için ikamet ettiği İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından en erken çıkışa 48 saat kala veteriner sağlık sertifikası düzenlenir. Hayvan sahibinin ya da yetkili kişinin 48 saat içinde hayvanı ile birlikte çıkış gerçekleştiremeyeceğini bildirmesi, başka bir ilde kalacağını ve çıkış yapacağı o ilden sertifika almak istediğini beyan etmesi durumunda ise çıkış yapacağı ile kadar geçerli olacak ekteki form (EK-2) düzenlenir.
c. Aynı kişi tarafından, hayvanların kendisine ait olduğu belirtilerek farklı hayvanlar için farklı zamanlarda yurt dışına çıkış başvuruşu talep edildiğinde, söz konusu kişiden daha önceden yurt dışına çıkarılmış kendisine ait olduğu belirtilen hayvanların durumunu ve barındıkları adresi belirten bir dilekçe (EK3) alınacak ve Bakanlığa gönderilecektir. Bakanlığımızca ilgili ülkenin yetkili otoritesinden, söz konusu dilekçeye istinaden bilgi talep edilecek, alınan bilgi çerçevesinde nasıl bir işlem yapılacağı konusunda İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü bilgilendirilecektir.
...
Ç-Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışında Veteriner Sağlık Sertifikası Düzenlenmesi
…
d. Veteriner sağlık sertifikası iş ve işlemleri hayvan sahibi tarafından doğrudan gerçekleştirilmelidir. Hayvan sahibinin iş ve işlemleri yürütemediği durumlarda;
i. Hayvan sahibinin yurt içinde olması durumunda, ekinde kimlik fotokopisi olan dilekçesi ile vekaletname verdiği kişi/kurum,
ii. Hayvan sahibinin yurt dışında olması durumunda, kişinin kimlik fotokopisi ve imzalı dilekçe ile vekalet verdiği kişi/kurum,
iii. Hayvan sahibinin kendisi yerine hayvanların ticari olmayan hareketi, kargo şirketi tarafından yapılacak ise kontrat yaptığı taşıma şirketi tarafından görevlendirilen personel tarafından yapılabilecektir." düzenlemeleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1-Dava konusu Uygulama Talimatı'nın "C- Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışı" başlıklı maddesinin (3.5) bendinin (b) alt bendinin incelenmesi:
Yukarıda yer verilen mevzuatın incelenmesinden, sağlıklı ve dengeli bir çevrenin önemli unsurlarından olan hayvanların rahat yaşam sürmeleri, hayvanlara iyi ve uygun muamele edilmesinin sağlanması, her türlü mağduriyetlerinin önlenmesi amacıyla hayvanların nasıl ve ne şartlarda sahiplenilebileceği, hayvan sahiplerinin uyması gereken görev ve sorumlulukların neler olduğu, zorunluluklara uyulmaması halinde uygulanacak yaptırımların ve hayvanların ticari olmayan hareketleri ile ilgili hususlar konusunda davalı idareye düzenleme yapma yetkisi verildiği görülmektedir.
İptali istenen konusu düzenleme ile, sahiplenilmiş hayvanlar yönünden aynı kişi tarafından farklı hayvanların farklı zamanlarda yurt dışına çıkış yapmaları halinde, söz konusu kişiden daha önceden yurt dışına çıkarılmış hayvanların durumunu ve barındıkları adresi belirten bir dilekçe isteneceği, ilgili ülkenin yetkili otoritesinden söz konusu dilekçeye istinaden talep edilen bilgi doğrultusunda işlem yapılacağı kurala bağlanmıştır.
Yapılan düzenleme ile ulaşılmak istenen amacın; hayvanların ülkemizden kontrolsüz ve denetimsiz şekilde çıkarılarak ticari kazanca konu edilmelerinin önüne geçilmesinin yanında sahiplendirilen hayvanların akıbetleri öğrenilerek herhangi bir mağduriyet yaşamalarının önüne geçmek olduğu görülmektedir.
Bu itibarla, hayvanların bakımı ve korunması konularında düzenleme yetkisi olan davalı Bakanlık tarafından tesis edilen dava konusu düzenlemede, üst hukuk normlarına ve kamu yararına aykırılık görülmemiştir.
2- Dava konusu Uygulama Talimatı'nın "Ç- Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışında Veteriner Sağlık Sertifikası Düzenlemesi" başlıklı maddesinin (e) bendinin (ii) alt bendinin incelenmesi:
İptali istenen düzenlemede, veteriner sağlık sertifikası işlemlerinin hayvan sahibinin yurt dışında olması halinde, dernekler arası yapılan sözleşmenin ve sahiplenecek kişinin vermiş olduğu dilekçenin yetkili kurum tarafından onaylanması halinde yetki verilen kişi/kurum tarafından yapılabileceği kurala bağlanmıştır.
Davacı tarafından, hayvan sahiplenecek kişi ya da derneğin yurt dışında olması halinde ülkemizde işlemleri gerçekleştirecek kişi/kurum adına vekaletname talep edilmesinin ülkemizdeki noter uygulamasının Avrupa Birliği ülkelerinde bulunmamasından kaynaklı olarak talep edilen belgenin temininin zaman alacağı ve daha fazla maliyete sebep olacağı ileri sürülmektedir.
Dava devam ederken söz konusu talimatta Bakanlık tarafından değişiklik yapılmış olup, hayvan sahibinin yurt dışında olması durumunda, yalnızca kişinin kimlik fotokopisi ve imzalı dilekçe ile vekalet verdiği kişi/kurum tarafından veteriner sağlık sertifikası işlemlerinin yürütülebileceği düzenlenmiştir.
Bu durumda, Talimatın ilgili maddesinde değişiklik yapıldığı ve davacının iddia ettiği zorlukların yeni düzenlemede yer almadığı dikkate alındığında, esasının incelenme olanağı kalmayan dava hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 28/04/2021 tarih ve E-10724253-325.11.02.02-1293832 sayılı yazısı ekinde yer alan Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Yolcu Beraberi ve Ticari Sevklerine İlişkin Uygulama Talimatı'nın, "C- Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışı" başlıklı maddesinin (3.5) bendinin (b) alt bendinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2\. Aynı talimatın "Ç- Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Çıkışında Veteriner Sağlık Sertifikası Düzenlemesi" başlıklı maddesinin (e) bendinin (ii) alt bendi yönünden konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3\. Sonuç itibariyle dava kısmen ret, kısmen karar verilmesine yer olmadığına kararı ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin yarısına karşılık gelen ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, diğer yarısına karşılık gelen ... TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4\. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine, davacılar vekilinin duruşmaya katılmadığı dikkate alınarak duruşmasız işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,
5\. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacılara iadesine,
6\. Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 28/05/2025 tarihinde esas yönünden oy birliğiyle, yargılama giderleri yönünden oy çokluğuyla karar verildi.


(X) - KARŞI OY :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, bu Kanunda hüküm bulunmayan ve madde metninde sayılan hallerde 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun uygulanacağı belirtilmiş, sözü edilen haller arasında “yargılama giderlerine” de yer verilmiş; 04/02/2011 tarih ve 27836 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 450. maddesiyle, 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu yürürlükten kaldırılmış, aynı Kanun’un 447. maddesinin 2. fıkrasında ise, “Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanununun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır.” hükmüne yer verilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Yargılama giderlerinin kapsamı” başlıklı 323. maddesinde, yargılama giderlerini oluşturan unsurlar sayılmış, bu kapsamda maddenin 1. fıkrasının (ğ) bendinde, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücretinin de yargılama giderleri arasında olduğu belirtilmiş; “Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri” başlıklı 331. maddesinin 1. fıkrasında da, “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.” kuralına yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, Dairemizce işin esasına girilerek haklılık-haksızlık değerlendirmesi yapılmaksızın davanın konusunun kalmadığı gerekçesiyle kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen reddine hükmedilmesine rağmen, yargılama giderlerinin kısmen davalı idare kısmen davacı üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 31. maddesinde yer alan atıf hükmü uyarınca yargılama giderleri konusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır. 6100 sayılı Kanun’un 331. maddesinin 1. fıkrasında ise, davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde yargılama giderlerinin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre takdir ve hükmedileceği düzenlenmiştir.
Bu durumda, kısmen ret, kısmen konusu kalmadığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığı kararıyla neticelenen davada; kararın kısmen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmı yönünden tarafların, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumları belirlenip buna göre yargılama giderleri ve vekâlet ücreti hakkında hüküm kurulması gerekirken, böyle bir değerlendirme yapılmaksızın, yargılama giderlerinin ve bu giderler kapsamında yer alan vekalet ücretinin, kararın belirtilen kısmı yönünden de davalı idareye yükletilmesine ilişkin Daire kararına yargılama giderlerine ilişkin kısmı yönünden katılmıyorum.