Danıştay danistay 2021/3584 E. 2025/3078 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/3584
Karar No : 2025/3078

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : .. Genel Müdürlüğü / ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1) ...
2) ...
VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davalı idare tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, Van ili, Gevaş ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, ... ada ... ve ... parseller üzerinde bulunan meyve bahçelerinin davalı idare tarafından Gevaş sulama hattı çalışmasının başlatılması nedeniyle eski sulama kanalının bozularak su akışı sağlanmadığı, 2017 yılında su akmaması nedeniyle zarara uğramasında davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 225.734,51 TL) maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davaya konu bölgede tarımla uğraşanların kadimden beri kullandığı sulama kanalında davalı idarenin yaptığı çalışma nedeniyle su akışının kesildiği ve bu nedenle sulama yapılamaması üzerine zararın meydana geldiği, dava konusu taşınmaza su sağlayan sulama kanalının davalı idare sorumluluğunda olduğu, dava konusu olayda idarenin hizmet kusuru bulunduğu, Mahkemelerince mahallinde yapılan keşif neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda davacıların zararının 225.754,51 TL olarak belirlendiği, bilirkişi raporu hükme esas alınabilir nitelikte bulunarak ve davacılar tarafından verilen miktar artırım dilekçesi dikkate alınarak davacıların 225.734,51 maddi tazminat isteminin kabulüyle 1.000,00 TL'sine idareye başvuru tarihi olan 27/12/2017 tarihinden, 224.734,51 TL'sine miktar artırım tarihi olan 26/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Mahkeme kararının, maddi tazminat isteminin esasına yönelik taraflarca yapılan istinaf başvurularını reddine, miktar artırım suretiyle artırılan maddi tazminata faiz uygulanmasının başlangıç tarihi yönünden istinaf başvurusunun kabulüne, kararın bu kısmı kaldırılarak davalı idare aleyhine hükmedilen maddi tazminat için miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 02/10/2018 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, idarelerinin kusuru bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda esas alınan ürün birim fiyatlarının ve verimlerinin yüksek, yarar kalemlerinin ise düşük olarak belirlendiğinden bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte ve yeterlilikte olmadığı, davacı ile aralarında sulama suyu sözleşmesi bulunmadığı, davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALASI : Davacılar tarafından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacılar tarafından, Van ili, Gevaş ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, ... ada ... ve ... parseller üzerinde bulunan meyve bahçelerinin davalı idare tarafından Gevaş sulama hattı çalışmasının başlatılması nedeniyle eski sulama kanalının bozularak su akışı sağlanmadığı, 2017 yılında su akmaması nedeniyle zarara uğramasında davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 225.734,51 TL) maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde; idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. İdarenin hukuki sorumluluğundan söz edilebilmesi için ortada bir zararın bulunması ve bunun idareye yüklenebilen bir işlem veya eylemden doğması; başka bir deyişle zararla idari faaliyet arasında illiyet bağının bulunması gerekir. Bu koşullardan birisinin yokluğu halinde idarenin tazmin sorumluluğu ortadan kalkacaktır.
İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları ödemekle yükümlü olup; idari eylem ve işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
İdari eylem nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemiyle tam yargı davası açılabilmesi için, zarara sebep olan eylemin ve maddi olayın idariliğinin ve yol açtığı zararın kesin olarak ortaya çıkması zorunludur.
Olay tarihinde yürürlükte bulunan, 6200 Sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Vazife ve Salahiyetler" başlıklı 2. maddesinde; "Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğünün vazife ve salahiyetleri şunlardır: a) Taşkın sular ve sellere karşı koruyucu tesisler meydana getirmek, b) Sulama tesislerini kurmak, sulama sahalarında mevcut parsellerin tamamını veya aksamını gösterir harita ve planları yapmak veya yaptırmak ve icabı halinde kadastrosunu yaptırmak...g) Yukardaki fıkralarda yazılı tesislerin (Çalıştırma, bakım ve onarım dahil) işletmelerini sağlamak..." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden, bakılan davada İdare Mahkemesince, dava konusu taşınmazda ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası kapsamında ziraat mühendisi ve fen bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda; ... ada ... ve ... parsellerde yer alan taşınmaz üzerinde yapılan incelemede su kanalından herhangi bir su geçişinin olmadığı, taşınmaz üzerinde bulunan meyve ağaçlarının bazılarının kuruduğunun tespit edildiği, tüm zararların toplamının ise 344.126,00 TL olduğu, İdare Mahkemesince 17/07/2018 tarihinde dava konusu taşınmazda gerçekleştirilen keşif neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda ise davacıların 225.734,51 TL zararının olduğu belirlenmiştir.
Dava konusu bölgeye ilişkin Dairemiz temyiz incelemesinden geçen dosyalarda dava konusu taşınmazların bulunduğu alanın Gevaş Sulama Birliği Başkanlığının sulama alanı içerisinde kaldığı, Gevaş Sulamasının 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu hükümleri gereğince 24/01/2008 tarihinde Gevaş Sulama Birliği Başkanlığına devredildiği ancak Gevaş Sulama Birliği Başkanlığının 05/02/2016 tarihinde almış olduğu meclis kararı doğrultusunda sulama birliğinin feshedildiği, fesih işlemi sonrasında işletme bakım ve onarımının Devlet Su İşler Genel Müdürlüğüne geçtiği bildirilmiştir.
Dosya kapsamında davacıların taşınmazlarının akışı kesilen sulama kanalından istifade edip etmediği ile ilgili sulama suyu kullanımı noktasında herhangi bir sözleşme sunulmamış olması, yaşanılan sorunun giderilmesine yönelik herhangi bir başvurunun bulunmaması göz önünde bulundurularak dava konusu zarar ile idarenin hizmeti arasında uygun illiyet bağı bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulü yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığından buna karşı yapılan istinaf başvurusunun reddinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2\. Davanın kabulüne ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/06/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.