Danıştay'dan KDV Matrah Artırımında Kritik Karar: Taksit Ödemesi İhlali İncelemeye Engel Değil

T.C.

D A N I Ş T A Y

VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU

Esas No : 2024/439

Karar No : 2025/31

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Hizmetleri Sanayi ve

Ticaret Anonim Şirketi İflas İdaresi

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Defterdarlığı - …

(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Davacı adına, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca, 2008 yılına ait defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmemesi nedeniyle katma değer vergisi indirimleri kabul edilmeyerek yeniden düzenlenen beyan tablosu dikkate alınmak suretiyle re'sen tarh edilen 2008 yılının Ocak ila Aralık dönemlerine ait katma değer vergileri ile vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

İşin esası incelenmek suretiyle davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararının, Danıştay Üçüncü Dairesince, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 513. maddesinin düzenlemesi karşısında, iflasın açıldığı tarihten önceki tarihte tanzim edilen vekaletnameye dayalı olarak imzalanan dava dilekçesinin, davacı müflis şirketin temsiline yetkili iflas idaresi veya tayin edilen vekil tarafından imzalanmak üzere reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasının ardından bozma kararı doğrultusunda verilen dilekçe ret kararı üzerine iflas idaresince verilen vekaletnameyle tayin edilen vekil tarafından açılan davada verilen ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

Mahkeme, davacı tarafından 6111 sayılı Kanun uyarınca matrah artırımında bulunulması nedeniyle hakkında inceleme ve tarhiyat yapılamayacağı iddia edilmiş ise de verilen ara kararı üzerine davalı tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının 27/05/2011 tarihinde uyuşmazlık konusu yıl için katma değer vergisi yönünden matrah artırım talebinde bulunduğu, ancak taksitlerin tamamını ödemediği görüldüğünden davacının iddiasına itibar edilmediği gerekçesine yer vermek ve işin esasını incelenmek suretiyle davayı reddetmiştir.

Davacının temyiz istemini inceleyen Danıştay Üçüncü Dairesinin 08/11/2022 tarih ve E:2022/403, K:2022/4307 sayılı kararı:

6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 7. maddesinin (1) numaralı fıkrasında "Katma değer vergisi mükelleflerinin, her bir vergilendirme dönemine ilişkin olarak verdikleri (ihtirazi kayıtla verilenler dâhil) beyannamelerindeki hesaplanan katma değer vergisinin yıllık toplamı üzerinden 2006 yılı için % 3, 2007 yılı için % 2,5, 2008 yılı için % 2 ve 2009 yılı için % 1,5 oranına göre belirlenecek katma değer vergisini, vergi artırımı olarak bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar beyan etmeleri halinde, bu mükellefler nezdinde söz konusu vergiyi ödemeyi kabul ettikleri yıllara ait vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak katma değer vergisi incelemesi ve tarhiyatı yapılmaz." kuralına yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un "Matrah ve vergi artırımına ilişkin ortak hükümler" başlıklı 9. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde, Kanun'un 6, 7 ve 8. maddelerine göre hesaplanan veya artırılan gelir, kurumlar ve katma değer vergilerinin Kanun'da belirtilen süre ve şekilde ödenmesinin şart olduğu, söz konusu vergilerin Kanun'da belirtilen şekilde ödenmemesi halinde, 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesine göre belirlenen oranın bir kat fazlası oranında uygulanacak gecikme zammıyla birlikte takip ve tahsiline devam olunacağı düzenlenmiştir.

Kanun'un 19. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde ise süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin belirtilen şekilde ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Kanun'a dayanılarak yayımlanan 1 Seri No.lu Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması Hakkında 6111 Sayılı Kanun Genel Tebliği'nin "VI- Matrah ve Vergi Artırımına İlişkin Hükümler" başlığı altında düzenlenen "F- Matrah ve Vergi Artırımına İlişkin Ortak Hükümler" başlığının altında yer verilen "1-Matrah ve Vergi Artırımı ile Matrah Beyanı Dolayısıyla Hesaplanan Vergilerin Ödenmesi" alt başlığında, matrah ve vergi artırımı sonucu ödenmesi gereken taksitlerin süresi içinde ödenmemesinin matrah artırım hükümlerinin ihlali anlamına gelmeyeceği ve Kanun'un 19. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinin uygulanmayacağına yönelik düzenlemeye yer verilmiştir.

6111 sayılı Kanun'un sözü edilen düzenlemelerinde, katma değer vergisi yönünden vergi artırımında bulunulan yıllara ait vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak inceleme ve tarhiyat yapılmaması, Kanun'da belirlenen oran esas alınarak hesaplanan verginin, mükelleflerince beyan edilmesi ve mükelleflerinin bu vergiyi ödemeyi kabul etmeleri koşullarına bağlanmış; matrah ve vergi artırımı sonucu ödenmesi gereken taksitlerin süresi içinde ödenmemesinin matrah artırım hükümlerinin ihlali anlamına gelmeyeceği açıkça belirtilmiştir.

Davacı tarafından, uyuşmazlık konusu vergi ve cezaların ilgili olduğu 2008 takvim yılı için katma değer vergisi yönünden vergi artırımına gidildiği hususunda taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Bu nedenle, 2008 yılı işlemleri katma değer vergisi yönünden incelenemeyecek ve adına tarhiyat yapılamayacak olan davacının, vergi artırımı sonucu ödemesi gereken taksitleri süresi içinde ödememiş olması nedeniyle matrah artırım hükümlerini ihlal ettiğinden de söz edilemeyeceğinden, dolayısıyla değinilen yıl işlemlerinin incelenmesi sonucu yapılan dava konusu cezalı tarhiyatlarda hukuka uygunluk bulunmadığından, temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur. Daire, davalının karar düzeltme istemini ise reddetmiştir.

… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararı:

6111 sayılı Kanun'un 19. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde "Bu Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılır. Süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilir. Bu hüküm her bir madde ve alacaklı idareler açısından taksitlendirilen alacaklar için ayrı ayrı uygulanır." kuralına yer verilmiştir.

Buna göre, Kanun'da öngörülen süre ve koşullarda taksitlerin ödenmemesi halinde artırılan matrah üzerinden tarh edilen vergilerin tahsili kapsamında Kanun'un 9. maddesinde yer alan matrah artırımına ilişkin hükümlerin uygulanması iptal edilmeyecektir. Buna karşın, Kanun'un diğer bölümünde yer alan ilgili dönemde vergi incelemesine tabi tutulmaması ayrıcalığı uygulanmayacak, diğer bir deyişle matrah artırım hükümlerini ihlal eden mükellefler Kanun'la getirilen bu türden imkanlardan yararlanamayacaktır.

Davacının katma değer vergisi yönünden matrah artırımı talebinde bulunduğu, ancak taksitlerin tamamını ödemediği görülmektedir.

Mahkeme, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeye ek olarak bu gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Şirketin ortaklık yapısının 16/03/2012 tarihinde önemli ölçüde değişiklik gösterdiği, önceki ortaklardan defter ve belgelerin teslim alınamadığı, 2007 ila 2009 yıllarına ilişkin defter ve belgelerin istenmesine ilişkin yazının tebliği üzerine 2007 ve 2008 yıllarına ait defter ve belgelerin vergi müfettişine sunulduğu, ancak 2009 yılına ait defter ve belgelerin bulunamaması nedeniyle incelemeye sunulamadığı, vergi müfettişince 2009 yılına ait defterlerin eksik olması nedeniyle sunulan defter ve belgelerin tamamının kabul edilmediği, daha sonraki süreçte 2009 yılına ait defter ve belgelerin bulunarak incelemeye sunulmuş olmasına rağmen on beş günlük yasal sürenin geçmiş olması nedeniyle vergi müfettişince kabul edilmediği, defter ve belgelerin zamanında incelemeye ibraz edilmemesinde kusurlarının bulunmadığı, mahkemece eksik inceleme ile karar verildiği, uyuşmazlık konusu yıla ilişkin olarak 6111 sayılı Kanun kapsamında kurumlar vergisi ile katma değer vergisi yönünden matrah artırımında bulunulması nedeniyle haklarında katma değer vergisi incelemesi ve tarhiyat yapılamayacağı, bu konuya vergi inceleme raporunda hiç değinilmediği, adına cezalı tarhiyat yapılmasının mükerrer vergilendirmeye sebebiyet verdiği belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyizen incelenen ısrar kararının, Danıştay Üçüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Danıştay Üçüncü Dairesinin yukarıda yer verilen kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının bozulması gerekmektedir.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,

2. … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden verilecek kararda karşılanacağından, yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına,

2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren on beş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 05/02/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

X - KARŞI OY:

Temyiz isteminin ısrar hükmü yönünden reddi ile diğer yönlerden temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Danıştay Üçüncü Dairesine gönderilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.