Yapılandırma Bozulan Vergi Borçlarında Yeniden Ödeme Emri Gerekli mi? Danıştay'dan Kritik Karar

T.C.

D A N I Ş T A Y

VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU

Esas No : 2023/941

Karar No : 2025/22

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı - ... -(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)

VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Davacı tarafından, muhtelif vergi borçlarının tahsili amacıyla banka hesaplarına uygulanan elektronik haciz işlemlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Davacı adına 2007 ila 2009 dönemlerine ilişkin beyana dayalı olarak tahakkuk eden ve ihtilafsız bir şekilde tahsil edilecek aşamaya gelen muhtelif vergi borçlarının tahsili amacıyla ödeme emirleri düzenlenerek davacıya tebliğ edilmiştir. Davacı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış ve 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun kapsamında anılan borçlar 12/03/2011 tarihinde yapılandırılarak bir miktar borç ödenmiştir. Ancak diğer taksitlerin ödenmemesi nedeniyle yapılandırma 20/11/2012 tarihinde iptal edilmiştir. Ayrıca aynı Kanun kapsamında davacının 31/05/2011 tarihinde matrah artırım talebinde bulunması üzerine bir miktar vergi tahakkuk etmiş, yine 2007 dönemine ilişkin olarak bazı vergi borçları da 2012 yılında tahakkuk etmiştir. 2011 ve 2012 yılında tahakkuk eden bu borçlar için de davacı adına ödeme emirleri düzenlenerek tebliğ edilmiştir. Bu sürecin akabinde davacı, 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun kapsamında tüm bu borçlarını 25/11/2014 tarihinde yapılandırmıştır. Yapılandırılan borçların cüz'i bir kısmı ödenmiş, ancak kalan kısmının ödenmemesi üzerine 05/11/2015 tarihinde ikinci yapılandırma da iptal edilmiştir. İkinci yapılandırmanın iptali sonrasında davacının banka hesaplarına elektronik haciz işlemleri uygulanmıştır.

Uyuşmalıkta, haczin dayanağı borçlar tarh zamanaşımı süresi dolmadan tahakkuk ettirilmiş ve ihtilafsız şekilde tahsil edilecek aşamaya gelmiştir. Anılan borçların davacının başvuruları ile 2011 ve 2014 yıllarında iki defa yapılandırıldığı ve davacı tarafından bir miktar ödeme yapıldığı dikkate alındığında, tahsil zamanaşımı da dolmamıştır. Bu bağlamda davacının zamanaşımı iddiası yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan, davacı tarafından vergi aslı borcunun 65.000,00 TL civarında olması gerektiği iddia edilmişse de yapılandırmaların iptali nedeniyle idarece vazgeçilen alacakların tekrar ödenecek duruma gelmesi nedeniyle ikinci tecilin iptal edildiği 05/11/2015 tarihi itibarıyla davacının vergi aslı borcunun 119.083,88 TL olduğu ve bu aşamaya kadar gerçekleşen işlemlerin hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır.

Ancak, bu borçların ve fer'ilerinin tahsili için ikinci yapılandırmanın iptalinden sonra doğrudan haciz işlemlerinin tesis edilmesi yerinde değildir. Davacının son durumdan haberdar edilmesi ve muaccel hale gelen borç miktarını öğrenmesi için öncelikle davacı adına ödeme emri düzenlenerek takip yapılması gerekmektedir.

Bu nedenle, belirtilen usul izlenmeden tesis edilen haciz işlemlerinde hukuka uygunluk bulunmamıştır.

Vergi Mahkemesi belirtilen gerekçeyle davayı kabul etmiştir.

Davalının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu kararın kaldırılmasını gerektirecek herhangi bir nedenin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Üçüncü Dairesinin 14/06/2021 tarih ve E:2017/2676, K:2021/3096 sayılı kararı:

6552 sayılı Kanun'un 73. maddesinin (10) numaralı fıkrasının "a" işaretli bendinde, bu maddeye göre ödenmesi gereken taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az (2014 takvim yılı için bir) taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu madde hükümlerinden yararlanılacağı, süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla (2014 takvim yılı için birden fazla) taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bu madde hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği kurala bağlanmıştır.

Uyuşmazlıkta yapılandırma öncesinde, beyan üzerine tahakkuk ederek ihtilafsız bir şekilde tahsil edilecek hale gelen kamu alacağının tahsili için davacı adına ödeme emirleri düzenlendiği, davacı tarafından bizzat matrah artırımında bulunulduğu ve söz konusu kamu alacaklarının yapılandırıldığı dikkate alındığında, davacının hacze konu borçtan haberdar olduğu açıktır.

Bu kapsamda, yapılandırılan vergi aslı tutarlarının davacının bilgisi dahilinde olduğu ve tecilin iptal edilmesiyle davacıdan takip edilebilir hale geldiği tartışmasızdır.

Ayrıca anılan borçların davacıdan takibine yeniden ödeme emri düzenlemek suretiyle başlanmasını gerektiren bir düzenlemeye de 6552 sayılı Kanunda yer verilmemiştir.

Bu nedenle, aksi gerekçeyle verilen Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin Vergi Dava Dairesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.

Daire bu gerekçeyle temyize konu kararı bozmuştur.

... Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun... tarih ve E:..., K:... sayılı iş bölümüne ilişkin kararı uyarınca dosyanın gönderildiği ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı ısrar kararı:

Vergi Dava Dairesi, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyizen incelenen ısrar kararının, Danıştay Üçüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

6111 ve 6552 sayılı Kanunlar uyarınca kamu alacağının yapılandırılması, vergi borcunun ödeme vadesini yeniden belirleyen ve tahsil zamanaşımı sürecini etkileyen bir durumdur.

Cebren tahsil ve takip işlemleri kapsamında düzenlenip tebliğ edilen ödeme emrinden sonra, yapılandırma başvurusuyla kamu alacağının bir ödeme planına bağlanması durumunda, cebren tahsil ve takip süreci geldiği aşama itibarıyla durdurulacak ve ödeme planına göre kamu alacağı tahsil edilecektir. Yapılandırılan borcun ödenmemesi durumunda ise anılan Kanunların hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilecek ve yapılandırma öncesindeki hukuki duruma, diğer bir deyişle, cebren tahsil ve takip sürecinde yapılandırma öncesindeki aşamaya dönülecektir.

Davacı hakkında yürütülen cebren tahsilat ve takibat işlemlerinin geldiği aşama dikkate alındığında dava konusu hacze konu kamu alacakları için davacı adına yeniden ödeme emri düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.

Bu kapsamda, Danıştay Üçüncü Dairesinin yukarıda yer verilen kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının bozulması gerekmektedir.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. Davalının temyiz isteminin KABULÜNE,

2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden verilecek kararda karşılanacağından, yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına,

05/02/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

X - KARŞI OY:

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında ısrar kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.