Danıştay 9. D 2023/4273 K.

Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2022/3057 E. , 2023/4273 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

DOKUZUNCU DAİRE

Esas No : 2022/3057

Karar No : 2023/4273

TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) … Tic. Ltd. Şti

VEKİLİ : Av. …

	2. (DAVALI) … Vergi Dairesi Başkanlığı

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: Davacı şirket hakkında, Şehitlik Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Temizlik İnş. San ve Tic. Ltd. Şti. ile Kozyatağı Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Ür. Dağıtım San ve Tic. A.Ş.'den aldığı faturaların sahte olduğu ve belgesiz akaryakıt satışıyla bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2018/Ocak ila Aralık dönemlerine ilişkin olarak re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; ... Temizlik İnş. San ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen …. tarih ve … sayılı vergi tekniği raporu ile ... Ür. Dağıtım San ve Tic. A.Ş. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden, davacıya düzenledikleri faturaların sahte olduğu sonucuna varıldığından dava konusu tarhiyatın sahte fatura kullanımından kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; dava konusu tarhiyatın belgesiz akaryakıt satışından kaynaklanan kısmı bakımından ise, davacı hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporundaki tespitlerin incelenmesinden; davacı şirketin envanter defterinde yer alan dönem başı stok miktarı, dönem içi alış miktarı, dönem içi yapılan satış miktarı ile dönem sonu stok miktarı ile Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü'nden elde edilen verilerin karşılaştırıldığı ve tüm bilgilerde farklılıkların olduğunun görüldüğünün, davacı şirketin dönem başı ve dönem sonu stok miktarlarının Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen veriler olarak kabul edildiğinin, bu şekilde belirlenen dönem başı stok miktarı ile davacı şirket tarafından beyan edilen dönem içi alış miktarının toplanması sonucunda bulunan tutardan davacı şirketin dönem sonu stok miktarının çıkarılması neticesinde davacı şirketin 2018 yılında satmış olması gereken motorin ve benzin miktarına (litre olarak) ulaşıldığı, bulunan söz konusu tutarlardan da davacı şirket tarafından beyan edilen dönem içi satış miktarının çıkarılması sonucunda bulunan tutarın davacı şirketin kayıt dışı olarak sattığı benzin ve motorin miktarı olarak kabul edildiğinin görüldüğü, ancak ,davacı şirketin alışını ve satışını yaptığı akaryakıt için davalı idarenin kesafet oranını uygulamadığı, akaryakıtta meydana gelecek genleşme ve hacim durumu, akaryakıtın ana depodan perakende satış noktasına sevkinde oluşabilecek fire oranı ile akaryakıta ilave edilen katkı maddelerinin değerlendirilmediği anlaşıldığından yapılan incelemenin eksik inceleme ve araştırmaya dayandığından kayıtdışı hasılattan kaynaklanan vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin hukuka aykırı olduğu; bu kapsamda davacı şirketin 2018 takvim yılı katma değer vergisi beyan tablosunun yeniden düzenlenmesi neticesinde 2018/Ocak, Şubat, Mart, Mayıs dönemlerinde ödenecek katma değer vergisi çıkmadığından bu dönemlere ilişin olarak tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinde hukuka uygunluk görülmediği; 2018/Nisan döneminde 5.036,24 TL, 2018/Haziran döneminde 1.065,29 TL, 2018/Temmuz döneminde 5.535,94 TL, 2018/Ağustos döneminde 144.846,32,TL, 2018/Eylül döneminde 169.630,63 TL, 2018/Ekim döneminde 171.119,56 TL, 2018/Kasım döneminde 168.603,63 TL, 2018/Aralık döneminde ise 192.861,24 TL ödenecek katma değer vergisi çıktığından, bu tutarlar üzerinden tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinde hukuka aykırılık, aşan kısımlarında ise hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine; 2018/Ocak, Şubat, Mart, Mayıs dönemleri için tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer verileri ile 2018/Nisan, Haziran, Temmuz , Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık dönemlerine ilişkin olarak da beyan tablosunun yeniden düzenlenmesi sonucunda tespit edilen tutarları aşan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesinin ... Ürünleri Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile ... Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan cezalı vergilerin onanması ve kayıt dışı hasılattan kaynaklanan cezalı vergilerin kaldırılması yolundaki kararının hukuka uygun olduğu, fakat yeniden düzenlenen beyan tablosuna göre bulunan ödenmesi gereken katma değer vergisi miktarlarının tespiti ile idarenin yerine geçmek suretiyle karar verilmesinde yargılama usulüne uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'unun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun yazılı gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:

DAVACININ İDDİALARI: Alış yaptığı firma hakkında vergi tekniği raporu düzenlenmiş olması sebep gösterilerek tarhiyat yapılmasının hukuka aykırı olduğu, vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetinin araştırılmadığı, ödeme belgeleri sunulmasına rağmen bunların dikkate alınmadığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI: Davacının fatura aldığı firmalar hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki tespitlerle davacının kullandığı faturaların sahte olduğunun ortaya konulduğu, davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda kayıt dışı hasılata somut olarak ulaşıldığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY: Davacı şirket hakkında, Şehitlik Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Temizlik İnş. San ve Tic. Ltd. Şti. ile Kozyatağı Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Ür. Dağıtım San ve Tic. A.Ş.'den aldığı faturaların sahte olduğu ve belgesiz akaryakıt satışıyla bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2018/Ocak ila Aralık dönemlerine ilişkin olarak re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT:

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) fıkrasında; vergilendirmede, vergiyi doğuran olayın ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesinde;Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemelerinin, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapacakları, mahkemelerin belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilecekleri, bu husustaki kararların, ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesinin mecburi olduğu hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden, vergilendirme işlemi yapılırken, Kanuna uygun biçimlendirilen muamelelerin, bu biçimselliğinin ötesine geçilerek, muamelenin tarafları arasında oluşan maddi ve hukuki ilişkinin gerçek mahiyetinin araştırılması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Diğer yandan, yukarıda yer alan 2577 sayılı Kanun'un 20 maddesi uyarınca, idari yargı organlarının re'sen araştırma ilkesine tabi olup, davanın taraflarından bağımsız olarak maddi gerçeği açığa kavuşturmakla yükümlü oldukları, bu amaçla da dava konusu olayın çözümü için gerekli bilgi ve belgelerin yargı organlarınca re'sen toplanarak davanın hukuka ve hakkaniyete uygun şekilde sonuçlandırılması ve kamu yararının tesis edilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Vergilendirmede gerçek durumun tespiti esas olduğundan, mahkemelerce dava konusu cezalı vergiler yönünden belirtilen tarhiyat nedenlerinin hukuka uygun olup olmadığının değerlendirilmesi suretiyle ulaşılacak sonuca göre her bir tarh nedeni yönünden ayrı ayrı karar verilerek, hukuka aykırı bulunan tarh nedeni dikkate alınmak suretiyle yeniden düzenlenen beyan tablosuna göre bulunan ödenmesi gereken katma değer vergisi miktarlarının tespit edilmesi, re'sen araştırma ilkesi uyarınca maddi gerçeğin ortaya konulması yükümlülüğünün bir parçasıdır.

Bu durumda, davacı şirket adına bir kısım mükelleften aldığı faturaların sahte olduğu ve bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2018/Ocak ila Aralık dönemlerine ilişkin olarak re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle açılan davayı; cezalı tarhiyatın sahte fatura kullanımından kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, kayıtdışı hasılattan kaynaklanan kısmının ise hukuka aykırı olduğu sonucuna varılarak oluşan yeni hukuki duruma göre beyan tablosunun yeniden düzenlemesi neticesinde bulunan ödenmesi gereken katma değer vergisi tutarları bakımından davanın reddine, bu tutarları aşan kısım bakımından ise davanın kabulüne karar veren Vergi Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığından anılan karara yönelik taraflarca yapılan istinaf başvurularını, her bir tarh nedeni yönünden ayrı ayrı karar verilmesi gerekli ve yeterli olmasına karşın yeniden düzenlenen beyan tablosuna göre bulunan ödenmesi gereken katma değer vergisi miktarlarının tespiti ile idarenin yerine geçmek suretiyle karar verilmesinde yargılama usulüne uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

Tarafların temyiz istemlerinin reddine,

… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,

Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına,

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 02/11/2023 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

(X)KARŞI OY : Taraflar temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.