Danıştay 8. D 2023/7443 K.

Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2023/4299 E. , 2023/7443 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

SEKİZİNCİ DAİRE

Esas No : 2023/4299

Karar No : 2023/7443

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …

VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği

VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Davacının çalışma izninin iadesi istemiyle yaptığı 21/09/2021 tarihli başvurunun kesin olmayan cevapla reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan kurumda çalışması dışında hakkında herhangi bir bilgiye rastlanılmadığı, silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği iddiası ile yürütülen kovuşturmada ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…,

K:… sayılı kararı ile hakkında beraat kararı verildiği, davacı hakkındaki komisyon görüşünün de davacının çalışma izni iptal kararının kaldırılması yönünde olduğu, dosyadaki bilgi ve belgelerin bu haliyle davacının milli güvenliğe tehdit oluşturan yapılarla en azından iltisak ya da irtibat derecesinde bir bağı bulunduğuna dair hukuken kabul edilebilir nitelik ve ağırlıkta olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Mevzuat hükümleri uyarınca özel öğretim kurumlarında görev yapacak personele ilişkin çalışma izinlerinin söz konusu personellerin sözleşme imzaladığı özel öğretim kurumlarınca Kanun ve Yönetmelik'te belirlenen usûller çerçevesinde talep edileceği, bu suretle valilikler tarafından onaylanan çalışma izinlerinin, ilgili özel öğretim kurumuna münhasır olacağı gibi söz konusu özel öğretim kurumuyla akdedilen sözleşme dönemiyle de sınırlı olacağı, dolayısıyla davacı tarafından talep edildiği şekilde genel nitelikte çalışma izni düzenlenmesine olanak bulunmadığı anlaşıldığından, davacının çalışma izninin iade edilmesi (bir anlamda genel nitelikte çalışma izni düzenlenmesi) talebiyle yaptığı başvurusunun cevap verilmemek suretiyle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Dava dosyasında yer alan davacıya ilişkin "667 Sayılı KHK Kapsamında Kapatılan Kurumlarda Çalışmakta iken Çalışma İzni İptal Edilen Personelin Değerlendirilmesine İlişkin Bilgi Formu"nun incelenmesinden; davacının anılan formda yer alan kriterler (Bylock kaydı, Bank Asya, Tepe yönetimi ile irtibat, SGK kaydı..) yönünden değerlendirildiği ancak dosyada bu bilgi formuna esas teşkil eden bilgi ve belgelerin bulunmadığı görülmüş olup; Mahkemece idarenin bu tespitlerinin ve gerekçesinin dayanaklarına ilişkin yeterli araştırma yapılmadığı anlaşıldığından eksik incelemeye dayalı temyize konu Mahkeme kararının bu gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :

Uyuşmazlıkta; öğretmen olarak görev yaptığı okulun 667 sayılı KHK kapsamında kapatılması nedeniyle çalışma izni iptal edilen davacının ... Ağır Ceza Mahkemesince hakkında verilen beraat kararını belirtmek suretiyle çalışma izninin geri verilmesi istemiyle davalı idareye yaptığı 21/09/2021 tarihli başvurunun Bakanlıktan gelecek cevap doğrultusunda gerekli işlemin yapılacağı şeklinde kesin olmayan cevapla reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesinde "Özel öğretim kurumlarının gerçek kişi kurucularında, tüzel kişi kurucularının yönetim organlarında, kurucu temsilcilerinde ve personelinde; 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası ya da affa uğramış olsa bile Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar, Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma,

suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında işlenen suçlardan ceza almamış olması veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması, terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı olmaması şartı aranır." hükmü yer almaktadır.

Milli Eğitim Bakanlığı'nın 21/07/2016 tarih ve E.7762886 sayılı Bakan Olur'u ile uygun görülen ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu, bütün Valilikler bünyesindeki İl Milli Eğitim Müdürlüklerine gönderilen Genelge'nin 3. maddesinde "..Cumhuriyet Savcılıklarınca haklarında işlem başlatılan özel öğretim kurumları ile özel öğrenci yurtlarından yönetimine kayyum atanmayan kurumlar ile kayyum atanan kurumlarda kayyum ataması yapılmadan önce görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilecek ve bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Milli Eğitim Bakanlığı'nın 11/10/2016 tarih ve E.11116419 sayılı Bakan Olur'u ile uygun görülen ve 11/10/2016 tarih ve E.11137945 sayılı işlem ile bütün Valilikler bünyesindeki İl Milli Eğitim Müdürlüklerine gönderilen yazıda ise; "..Bu yöndeki uygulamalar sonucunda bazı personellerin mağdur duruma düştüğü yönündeki başvuruların Bakanlığımıza ve valiliklere iletildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle; 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan kurumlarla ilgili yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılan personeller hakkında valilikler tarafından komisyon oluşturulacaktır. Milli Eğitim Müdürlüklerine müracaat edenlerden 667 sayılı KHK kapsamında millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisaki, bunlarla irtibatı olmadığı; oluşturulan bu komisyon marifetiyle belirlenen personellerin ekteki tabloya işlenerek Bakanlığımızca değerlendirmek üzere Valilikler tarafından Genel Müdürlüğümüze bildirilmesi gerekmektedir." açıklamalarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; Cumhuriyet Savcılıklarınca haklarında işlem başlatılan özel öğretim kurumları ile özel öğrenci yurtlarından yönetimine kayyum atanmayan kurumlar ile kayyum atanan kurumlarda kayyum ataması yapılmadan önce görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinlerinin valiliklerce iptal edileceği, bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyeceği, bireysel değerlendirme yapılmaksızın tesis edilen bu

işlemlerden kaynaklanan mağduriyetlerin giderilmesine yönelik valilikler bünyesinde komisyonlar oluşturulacağı ve bu komisyonlarca yapılacak bireysel inceleme neticesinde anılan kişilerin millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisaki, bunlarla irtibatı olup olmadığının tespit edilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Anayasa Mahkemesi 14/11/2019 tarihli ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır.

Somut olayda; İstanbul 35. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 01/06/2021 tarihli ve E:2021/117, K:2021/247 sayılı beraat kararında "...kovuşturma aşamasında sanığın Bank Asya hesabının incelenmesinde hesap hareketleri örgüt liderinin talimatı ile uyumlu olmadığı, sanığın FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü ile ne tür bir fiili bağlantı içinde olduğunu ve örgüt hiyerarşisinin neresinde hangi tarihten beri yer aldığı ve ne tür bir aidiyet duygusu ile bağlı olduğunu ortaya koyan bir tanık beyanının bulunmadığı, sanığın örgütle iltisaklı kurumlarda çalışmasının tek başına örgüt üyeliğinin delili olamayacağı, silahlı terör örgütüne üyelik suçunun oluşabilmesi için gerekli olan örgütle organik bağ kurulması ve süreklilik, çeşitlilik, yoğunluk gerektiren eylem ve faaliyetlerine ilişkin başkaca delil elde edilemediği, UYAP bilgi bankasından sanık hakkında yapılan sorgulamada herhangi bir delil bulunmadığı, sanığın üzerine atılı silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, somut, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği tüm dosya kapsamından anlaşılmış olup, şüpheden de sanık yararlanır evrensel hukuk ilkesi de dikkate alındığında, sanığın üzerine atılı suçu işlediği sabit olmadığında CMK 223/2-e maddesi gereğince beraatine karar verilmiş.." ifadelerine yer verilmiştir.

Diğer yandan, dosyada yer alan 667 sayılı KHK Kapsamında Kapatılan Kurumlarda Çalışmakta iken Çalışma İzni İptal Edilen Personelin Değerlendirilmesine İlişkin Bilgi Formunda yer alan kriterler (Bylock kaydı, Bank Asya, Tepe Yönetimi ile irtibat, şüpheli şirkette SGK kaydı..) kapsamında davacının değerlendirildiği, İstanbul 35. Ağır Ceza Mahkemesince verilen (kesinleşmiş) beraat kararına istinaden davacının çalışma izninin iptali kararının kaldırılması yönünde kanaate varıldığı ve bu olumlu görüşün Valilik tarafından Milli Eğitim Bakanlığına gönderildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, dosya kapsamında davacının 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan kurumda çalışması dışında hakkında herhangi bir bilgiye rastlanılmadığı, "Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte yardım etme" suçunu işlediği iddiası ile açılan davada İstanbul 35. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 01/06/2021 tarih ve E. 2021/17, K. 2021/247 sayılı kararı ile davacı hakkında beraat kararı verildiği, ayrıca davacı hakkındaki komisyon görüşünün de davacının çalışma izni iptal kararının kaldırılması yönünde olduğu, dosyadaki bilgi ve belgelerin bu haliyle davacının milli güvenliğe tehdit oluşturan yapılarla en azından iltisak ya da irtibat derecesinde bir bağı bulunduğuna dair hukuken kabul edilebilir nitelik ve ağırlıkta olmadığı sonucuna varıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu durumda; dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüyle anılan Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine ilişkin olarak verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Öte yandan; özel öğretim kurumlarında görev yapacak personelin çalışma rejimleri dikkate alındığında; davacı hakkında verilen bu kararın davacıya doğrudan çalışma izni verilmesi sonucunu doğurmayacağı, davacının bir özel öğretim kurumuyla sözleşme imzalaması sonrasında çalışma izni verilmesi istemiyle davalı idareye yapılacak başvurularda; ilgili mevzuat hükümleri uyarınca davacının başvuru tarihi itibariyle durumunun değerlendirileceği de açıktır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,

2. … Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

4. Kesin olarak 20/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.