Danıştay 8. D 2023/3817 K.

Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2023/2492 E. , 2023/3817 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

SEKİZİNCİ DAİRE

Esas No : 2023/2492

Karar No : 2023/3817

DAVACI : … Taşıyan Şirketler Derneği

VEKİLİ : Av. …

DAVALI : … Bakanlığı

VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU : 31/12/2018 tarihli ve 30642 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; asıl Yönetmeliğin 24. maddesinde değişiklik yapan 8. maddesinin; asıl Yönetmeliğin Geçici 5. maddesine 2. fıkrayı ekleyen 22. maddesinin ve asıl Yönetmeliğin 30. maddesinin 4. fıkrasında değişiklik yapan 10. maddesinin iptali istemidir.

DAVACININ İDDİALARI :

Davacı derneğin bünyesinde 10 adet A1 yetki belge sahibi firma barındırdığı, A1 yetki belgesine eklenebilecek taşıt sayısı ve taşıtların motor silindir hacmi ile yaşları bakımından getirilen değişikliklerin Karayolu Taşıma Kanunu’na ve Yönetmeliğin amacına aykırı olduğu, akaryakıt fiyatlarının dünya genelinde yüksekliği karşısında, aynı işlevi gören büyük silindir hacimli motorlardan performans farkı olmayan daha düşük hacimli ama çok daha az yakıt tüketen otomobiller üretme yoluna gidildiği, otomobil tanımına uyan bütün araçlar için 1600 cm³ ve altı motorların en ideal motorlar haline geldiği, Yönetmelik'te getirilen 2900 cm³ silindir hacmi şartını sağlayan yerli otomobil bulunmadığı, bu sınıfa çok lüks araçların girdiği ve bu araçların da beşten fazla koltuğunun bulunmadığı, halbuki 1600 cm³ araç tercihinde çevreye daha az kirlilik yayılacağı, daha az gürültü çıkacağı, hızda ve konforda bir değişiklik söz konusu olmayacağı, yüksek silindir hacimli araçların maliyeti yüksek olacağından bunun taşıma ücretlerine yansıtılacağı, ayrıca bu kriterin kamu kurum ve kuruluşlarına taşımacılık yapanlara getirilmemesinin eşitliğe de aykırı olduğu; getirilen 4 yaş şartına ilişkin olarak; trafikte kayıtlı araçların ortalama yaşı baz alındığında 4 yaşın anlamsız kalacağı, artık uzun yıllar binilebilecek araçların üretildiği, bu değişikliğin 24/1. fıkranın a bendinin 1. alt bendiyle de çeliştiği, söz konusu bentte en fazla 8 yaşında olan araçların kaydedilebileceğinin belirtildiği, dava konusu bentte ise 4 yaşından büyük olmayacak araçların kaydedilmesi gerektiğinin kural altına alındığı, 4 yaş sınırı getirilmesinin ülkenin ekonomik gerçekleriyle bağdaşmadığı, yetki belgesine kaydedilecek araç sayısının 20’den 10’a düşürülmesine ilişkin olarak; ülke ekonomisi ve serbest rekabet ortamının gerekleri karşısında bu değişikliğin anlamsız olduğu, Geçici madde 5/2 yönünden; bu düzenlemeyle 24. maddeye getirilen değişikliklerin geçmişe etkili olacak şekilde uyulması gerektiği belirtildiğinden anılan maddenin dernek bünyesindeki firmaların da düzenlemelere tabi olması sonucunu doğurduğu, Yönetmeliğin 30. maddesinin 4. fıkrasında yapılan değişikliğe ilişkin olarak; daha önce de davalı idarenin bu tür belge iptallerine yönelik düzenlemeler getirdiği, ancak Bakanlık oluru ile uygulamasının ertelendiği ya da bu uygulamalardan vazgeçildiği, öngörülen yaptırımın (belge iptali, taşıt düşürülmesi) taşımacılık sisteminin ruhuna aykırı ve çok ağır sonuçlar doğuracak nitelikte olduğu, ihlaller hakkında kişilere düzeltme müddeti tanınması ya da düzeltme bedeli öngörülen yaptırımlara çevrilmesinin ülke işleyişine daha uygun olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI :

Yasal mevzuat çerçevesinde rekabetin korunması, tekelleşme ve haksız gelir sağlanmasını önlemek amacıyla Bakanlığın karayolu taşımacılık faaliyetlerine ilişkin olarak düzenleme yapma yetkisinin bulunduğu; Yönetmeliğin 24. maddesine eklenen 4. alt bende ilişkin olarak, A1 yetki belgesine sahip firmaların kapsam dışı faaliyette bulunduğu, belediye sınırları içerisinde sarı taksi gibi faaliyet gösterdikleri, mevcut arz talep dengesini bozarak diğer taşımacılar arasında haksız rekabete neden oldukları, bu nedenle düzenlemenin yerinde olduğu, mülga Yönetmelik hükümlerine göre A1 yetki belgesi sahibi olanların şikayet ve başvuruları dikkate alınarak yeni düzenlemenin mağduriyete yol açmaması için 30/06/2021 tarihine kadar süre tanındığı, A1 yetki belgesi sahiplerinin tarifesiz yolcu taşımacılığı yapabildiği, bunun düzensiz ve grup yolcu taşımalarını ifade ettiği, ancak Bakanlığa yapılan müracaatlarda birbirine yakın yerleşim yerlerinde tarifesiz yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde ciddi sorunlar yaşandığının anlaşıldığı, söz konusu yetki belgesi ile daha çok kısa mesafelerde veya güzergah üzerinde indir-bindir şeklinde kuralsız yolcu taşımacılığı yapıldığı, grup taşımacılığı adı altında sokak aralarında telefonla yolcu toplandığı, bu durumda da şehir içi trafiği düzenlemekten sorumlu yerel makamların tarifesiz yolcu taşıması yapan araçlarla ilgili yetkileri ve yapılacak uygulamalar konusunda zaman zaman tereddüte düştükleri, tarifesiz yolcu taşımacılığı yapan A1, B2 ve D2 yetki belgesi sahipleri ile tarifeli yolcu taşıması yapan D1 ve D4 türü yetki belgesi sahipleri arasında sık sık anlaşmazlık çıktığı, 30. maddenin 4. fıkrasına ilişkin olarak; bu hükümle mevzuat çerçevesinde adlarına yetki belgesi düzenlenen firmaların UBER gibi bahse konu faaliyetleri yapmalarının engellenmesi ve bu faaliyetleri gerçekleştirecekler açısından caydırıcılığın sağlanmasının hedeflendiği, bu şekilde esasen tüm firmaların kendi faaliyet alanlarında çalışmasının amaçlandığı, firmaların kendi faaliyet alanı içerisinde çalışmaları durumunda herhangi bir sıkıntı yaşamayacakları savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI: …

DÜŞÜNCESİ: Dava, 31/12/2018 tarih ve 30642 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliğnde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin; 24. maddesinde değişiklik yapan 8. maddesinin; Geçici 5. maddesine 2. fıkra ekleyen 22. maddesinin ve 30. maddesinin 4. fıkrasında değişiklik yapan 10. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasında; Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarına karşı Danıştayda temyiz yoluna başvurulabileceği, 49. maddesinin 2. fıkrasında, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın; görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi ve usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozacağı; 4. fıkrasında, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümlerinin kıyasen uygulanacağı hükme bağlandığından; ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakılan davaların temyiz incelemesi sonucu ilgili dava daireleri kurulunca; usul veya esas bakımından yeniden bir araştırma, inceleme yapılmasını veya maddi ve hukuki olayın yeniden yorumlanmasını gerektirmeyecek şekilde verilen bozma kararlarına karşı, ilk kararı veren Danıştay dava dairesine “ısrar hakkı” tanınmamıştır. Dolayısıyla, kararı bozulan Danıştay dava dairesi, bozma kararına uymak zorundadır.

Dosyanın incelenmesinden, Danıştay Sekizinci Dairesinin 24/11/2021 tarih ve E:2019/1323, K:2021/5628 sayılı kararıyla; dava konusu Yönetmeliğin; 8. maddesi ile Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 24. maddesinin 1. fırkasının (a) bendinin 2. alt bendinde yer alan "yetki belgesi eki taşıt belgesine en fazla 20 adet,” ibaresinin “veya” olarak değiştirilmesine" ilişkin değişikliğin iptaline; yine 8. maddesi ile Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 24. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine eklenen 4. alt bentte yer alan "2.900 cm3 silindir hacminden az" ibaresi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, "4 yaşından büyük olmaması" ibaresi yönünden davanın reddine, 10. maddesi ile Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 30. maddesinin 4. fıkrasında yapılan değişikliğin "(...) ve ihlalde kullanılan taşıt/taşıtlar yetki belgesi eki taşıt belgesinden resen düşürülür ve düşüm tarihinden itibaren 6 ay geçmeden yeniden herhangi bir yetki belgesi eki taşıt belgesine eklenmez. " ve "(...)Bu fıkraya göre iptal edilen yetki belgesi sahiplerine, 6 ay geçmeden aynı tür yetki belgesi düzenlenmez" ibareleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, diğer kısımları yönünden davanın reddine, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin Geçici 5. maddesine eklenen 2. fıkranın "b) (2) numaralı alt bendinde belirlenen 10 adet otomobil şartı 20 adet olarak uygulanır." hükmünün ve "c) (4) numaralı alt bendinde belirlenen motor silindir hacmi şartına bakılmaz" hükmünün iptaline, diğer kısımları yönünden davanın reddine, karar verildiği; bu kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19/01/2023 tarih ve E:2022/1153, K:2023/26 sayılı kararıyla, Daire kararının, Yönetmeliğin dava konusu 8. maddesi ile, asıl Yönetmeliğinin 24. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin 2. alt bendinde yapılan değişikliğin iptaline ilişkin hüküm fıkrasının onanmasına, kararın temyize konu diğer kısımlarının bozulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, 2577 sayılı Kanun'un yukarıda sözü edilen maddeleri uyarınca Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların bozulması halinde ısrar olanağı bulunmadığı için, İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararında yer alan gerekçelerle, dava açıldıktan sonra, bahse konu düzenlemelerin değiştirildiği anlaşıldığından, bu değişiklikler üzerine, düzenlemelerin yeni hallerine karşı ilgililerce ayrıca dava açılabileceği açık olduğundan, Yönetmeliğin dava konusu 8. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 24. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine eklenen 4. alt bentte yer alan "4 yaşından büyük olmaması" ibaresinin iptali istemi, Yönetmeliğin dava konusu 10. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 30. maddesinin 4. fıkrasında yapılan değişikliğin diğer kısımlarının iptalleri istemi ve Yönetmeliğin dava konusu 22. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin Geçici 5. maddesine eklenen 2. fıkranın (b) ve (c) bentlerinin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerekeceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Dairemizin 24/11/2021 tarihli ve E:2019/1323, K:2021/5628 sayılı kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 19/01/2023 tarihli ve E:2022/1153, K:2023/26 sayılı kararıyla kısmen bozulması üzerine, bozma kararına uyularak Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Temyiz' başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının Danıştay'da temyiz edilebileceği; 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 'İdari ve vergi dava daireleri kurullarının görevleri' başlıklı 38. maddesinde, İdari Dava Daireleri Kurulunca idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların temyizen inceleneceği; 2577 sayılı Kanun'un 'Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar' başlıklı 49. maddesinin 4. fıkrasında da, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümlerinin kıyasen uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, Dairemizin 24/11/2021 tarihli ve E:2019/1323, K:2021/5628 sayılı kararıyla; dava konusu Yönetmeliğin; 8. maddesi ile Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 24. maddesinin 1. fırkasının (a) bendinin 2. alt bendinde yer alan "yetki belgesi eki taşıt belgesine en fazla 20 adet,” ibaresinin “veya” olarak değiştirilmesine" ilişkin değişikliğin iptaline; yine 8. maddesi ile Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 24. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine eklenen 4. alt bentte yer alan "2.900 cm3 silindir hacminden az" ibaresi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, "4 yaşından büyük olmaması" ibaresi yönünden davanın reddine, 10. maddesi ile Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 30. maddesinin 4. fıkrasında yapılan değişikliğin "(...) ve ihlalde kullanılan taşıt/taşıtlar yetki belgesi eki taşıt belgesinden resen düşürülür ve düşüm tarihinden itibaren 6 ay geçmeden yeniden herhangi bir yetki belgesi eki taşıt belgesine eklenmez. " ve "(...)Bu fıkraya göre iptal edilen yetki belgesi sahiplerine, 6 ay geçmeden aynı tür yetki belgesi düzenlenmez" ibareleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, diğer kısımları yönünden davanın reddine, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin Geçici 5. maddesine eklenen 2. fıkranın "b) (2) numaralı alt bendinde belirlenen 10 adet otomobil şartı 20 adet olarak uygulanır." hükmünün ve "c) (4) numaralı alt bendinde belirlenen motor silindir hacmi şartına bakılmaz" hükmünün iptaline, diğer kısımları yönünden davanın reddine karar verildiği; bu kararın taraflarca temyizi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19/01/2023 tarihli ve E:2022/1153, K:2023/26 sayılı kararıyla, Daire kararının, Yönetmeliğin dava konusu 8. maddesi ile, asıl Yönetmeliğinin 24. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin 2. alt bendinde yapılan değişikliğin iptaline ilişkin kısmının onanmasına, kararın temyize konu diğer kısımlarının bozulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca Danıştay Dava Dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması durumunda ısrar olanağı tanınmamıştır.

Bu nedenle, bozma kararı gözönünde bulundurularak, bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

MADDİ OLAY :

31/12/2018 tarihli ve 30642 (4.mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 8. maddesiyle Yönetmeliğin 24. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan “yetki belgesi eki taşıt belgesine en fazla 20 adet,” ibaresi “veya” olarak değiştirilmiş ve (a) bendine 4. alt bent olarak, "Kamu kurumu/kuruluşu haricindekilere hizmet vermek üzere A1 yetki belgesi alacakların, yetki belgesi eki taşıt belgesine ilave edilecek taşıtlarının 2.900 cm3 silindir hacminden az ve 4 yaşından büyük olmaması zorunludur.” ibaresi eklenmiştir.

Aynı Yönetmeliğin 22. maddesi ile Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin Geçici 5. maddesine 2. fıkra olarak, "Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla kamu kurumu haricindekilere hizmet vermek üzere A1 yetki belgesi alanların, yetki belgesi eki taşıt belgesine kayıtlı taşıtlarını 30/6/2021 tarihine kadar 24 üncü maddeye uygun hale getirmeleri şarttır. Yetki belgesi sahiplerinden bu yükümlülüklerini 30/6/2021 tarihine kadar yerine getirmeyenlerin taşıtları Bakanlıkça taşıt belgesinden resen düşülür." ibaresi eklenmiş ve 10. maddesi ile de Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 30. maddesinin dördüncü fıkrası, "A1, B2 ve D2 yetki belgesi sahipleri, yetki belgesi eki taşıt belgelerinde kayıtlı taşıtlarını, taşıtın kayıtlı olduğu yetki belgesi kapsamı dışında ve/veya yetki belgesi olmayan gerçek veya tüzel kişilerin faaliyetleri için kullandıramazlar. Bu fıkraya uymayan yetki belgesi sahiplerine 50 uyarma verilir ve ihlalde kullanılan taşıt/taşıtlar yetki belgesi eki taşıt belgesinden resen düşülür ve düşüm tarihinden itibaren 6 ay geçmeden yeniden herhangi bir yetki belgesi eki taşıt belgesine eklenemez. Bu fıkraya göre, 1 takvim yılı içerisinde düzenlenen uyarmalardan ilk tebliğ edilenin, tebliğ edildiği tarihten itibaren 30 gün sonrasından başlamak üzere, toplamda tebliğ tarihine bakılmaksızın beş kez uyarma düzenlenmesi halinde, taşıtın/taşıtların kayıtlı olduğu yetki belgesi iptal edilir. Bu fıkraya göre iptal edilen yetki belgesi sahiplerine, 6 ay geçmeden aynı tür yetki belgesi düzenlenmez." olarak değiştirilmiştir.

Bunun üzerine iş bu dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 1. maddesinde; Kanunun, karayolu taşımalarının ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlenmesi, taşımada düzen ve güvenliğin sağlanması, taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği ve benzeri hizmetlerin şartlarının belirlenmesi, taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerinin, haklarının ve sorumluluklarının saptanması, karayolu taşımalarının diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirini tamamlayıcı olarak hizmet vermesi ve mevcut imkânların daha yararlı bir şekilde kullanılmasının sağlanması amacıyla çıkarıldığı, 2. maddesinde; Kanunun, kamuya açık karayolunda motorlu taşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını, taşımacıları, taşıma acentelerini, taşıma işleri komisyoncularını, nakliyat ambarı ve kargo işletmecilerini taşıma işlerinde çalışanlar ile taşımalarda yararlanılan her türlü taşıt, araç, gereç, yapıları ve benzerlerini kapsadığı, 4. maddesinde; Taşımaların; ekonomik, seri, elverişli, güvenli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest rekabet ortamında gerçekleştirileceği, 5. maddesinin birinci fıkrasında; taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınmasının zorunlu olduğu, üçüncü fıkrasında; taşımacılara, yetki belgesinden ayrı olarak taşımalarda kullanılacak taşıtların niteliğini ve sayısını gösteren taşıt belgesi ile taşımacının taşıt belgesinde kayıtlı her taşıt için düzenlenen ve taşıtta bulunması gereken taşıt kartı verileceği, dördüncü fıkrasında; taşıma işleri işletmecilerinin sayısı, yolcu ve eşya kapasitesi, taşıtların durumu, güvenlik veya benzeri nedenlerle Bakanlığın yetki belgelerinin verilmesinde sınırlamalar ve yeni düzenlemeler getirebileceği; 27. maddesinde; bu kanunda yazılı idari para cezalarını uygulamaya Ulaştırma Bakanının yetkilendirdiği bakanlık personeli, trafik polisi ve zabıtası, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde rütbeli jandarma personeli, sınır kapılarında görev yapan gümrük muhafaza ve gümrük muayene memurları ile bunların amirleri, terminallerde görevli belediye zabıtası yetkili olup; bu kanun kapsamında faaliyet gösterenlere hangi hallerde uyarma, geçici durdurma ve iptal şeklinde idari müeyyideler uygulanacağına ilişkin hususların yönetmelikle düzenleneceği; bu kanuna göre verilen idari para cezalarının, yönetmelikte düzenlenen uyarma, geçici durdurma ve iptal şeklindeki idari müeyyidelerin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği, 34. maddesinde; bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde taşımacılık, acente ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerde aranacak şartlar, verilecek yetki belgeleri ve taşıt belgeleri, her belge türü için gerekli olan taşıt kapasiteleri, taşıtların yaşı, nitelikleri, istiap hadleri ve terminal hizmetlerinde öngörülecek hususları düzenleyen yönetmeliklerin Bakanlıkça hazırlanarak Resmî Gazete'de yayımlanacağı belirtilmiştir.

Anılan Kanun hükümleri uyarınca düzenlenen Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 5. maddesinde; Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin, Yönetmelikte sayılan faaliyetleri yapabilmeleri için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunluluğu getirilmiş; yetki belgesi türlerinin belirlendiği 6. maddesinde; A türü yetki belgesinin, ticari amaçla otomobille yurtiçi veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verileceği; yetki belgesinin yurtiçinde tarifesiz yolcu taşımacılığı yapacaklara verilecek A1 yetki belgesi ve uluslararası tarifesiz yolcu taşımacılığı yapacaklara verilecek A2 yetki belgesi olarak taşıma şekline göre ikiye ayrılacağı; 14. maddesinde ise; A1 yetki belgesi için başvuranların ticari olarak tescil edilmiş en az 4 adet özmal otomobil ile 20.000 tl sermaye veya işletme sermayesine sahip olmalarının şart olduğu düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Yönetmeliğin; dava konusu 8. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 24. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine eklenen 4. alt bent; dava konusu 10. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 30. maddesinin 4. fıkrasında yapılan değişiklik ve dava konusu 22. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin Geçici 5. maddesine eklenen 2. fıkra yönünden;

Dava açıldıktan sonra, bahse konu düzenlemelerin değiştirildiği anlaşıldığından, bu değişiklikler üzerine, düzenlemelerin yeni hallerine karşı ilgililerce ayrıca dava açılabileceği açık olduğundan, Yönetmeliğin dava konusu 8. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 24. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine eklenen 4. alt bentte yer alan "4 yaşından büyük olmaması" ibaresi yönünden; Yönetmeliğin dava konusu 10. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 30. maddesinin 4. fıkrasında yapılan değişikliğin "ve ihlalde kullanılan taşıt/taşıtlar yetki belgesi eki taşıt belgesinden resen düşürülür ve düşüm tarihinden itibaren 6 ay geçmeden yeniden herhangi bir yetki belgesi eki taşıt belgesine eklenmez." ve "Bu fıkraya göre iptal edilen yetki belgesi sahiplerine, 6 ay geçmeden aynı tür yetki belgesi düzenlenmez" ibareleri dışında kalan kısımları yönünden ve Yönetmeliğin dava konusu 22. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin Geçici 5. maddesine eklenen 2. fıkranın (b) ve (c) bentleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. Yönetmeliğin dava konusu 8. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 24. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine eklenen 4. alt bentte yer alan "4 yaşından büyük olmaması" ibaresinin iptali istemi, Yönetmeliğin dava konusu 10. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 30. maddesinin 4. fıkrasında yapılan değişikliğin "ve ihlalde kullanılan taşıt/taşıtlar yetki belgesi eki taşıt belgesinden resen düşürülür ve düşüm tarihinden itibaren 6 ay geçmeden yeniden herhangi bir yetki belgesi eki taşıt belgesine eklenmez. " ve "Bu fıkraya göre iptal edilen yetki belgesi sahiplerine, 6 ay geçmeden aynı tür yetki belgesi düzenlenmez" ibareleri dışında kalan kısımlarının iptali istemi ve Yönetmeliğin dava konusu 22. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin Geçici 5. maddesine eklenen 2. fıkranın (b) ve (c) bentlerinin iptali istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2. Dava sonuç olarak kısmen iptal, kısmen ret, kısmen karar verilmesine yer olmadığı kararı ile sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL'nin haklılık oranlarına göre … TL'lik kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, kalan … TL'lik kısmın davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,

3. Taraflar lehine ilk kararda hükmedilen … TL vekâlet ücretinin kesinleştiği dikkate alındığında, yeniden vekalet ücretine hükmedilmemesine,

4. Posta gideri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine,

5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,

13/09/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.