Danıştay 8. D 2023/5658 K.

Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/126 E. , 2023/5658 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

SEKİZİNCİ DAİRE

Esas No : 2022/126

Karar No : 2023/5658

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Üniversitesi

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:.., K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Üniversite Yönetim Kurulunun, 2017-2018 ve 2018-2019 eğitim-öğretim yıllarında üniversiteye kayıt olan ve SAT, ACT ve Baccalaureate gibi belgelerinin doğruluğu teyit edilemeyenlerin ilişiklerinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı kararın davacıya yönelik kısmının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Yüksek Öğretim Denetleme Kurulunun … gün ve … sayılı raporunda yurtdışından yatay geçiş yapan öğrencilerden belge eksikliği veya belge teyit işlemlerinde eksiklik tespit edilen öğrencilerle ilgili olarak davalı idarece yapılan incelemede SAT belgesinin teyidinin yapılamadığı bilgisine yer verilerek dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmakta olup, gerek savunma dilekçesinde gerekse Mahkemelerinin 28/07/2020 tarihli ara kararı ile davalı Üniversiteden ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından davacıya ait SAT, ACT ve Baccalaureate belgelerinin teyidinin yapılmasına yönelik yapılan araştırma ve soruşturmaya ilişkin bilgi ve belgelerin istenilmesi üzerine gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, SAT belgesinin doğruluğunun teyit edilemediği hususunda herhangi bir açıklama getirilemediği, sözkonusu belgenin gerçeğe aykırı olduğuna dair somut bir delil gösterilemediği, ilgili idarelerce, davacının üniversiteden ilişiğinin kesilmesinin nedenine ilişkin olarak dava dosyasına somut delil sunulamadığı görüldüğünden, eksik inceleme ve tespite dayalı dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, SAT sınavı konusunda yetkili kurum olan "College Board" ile resmi yazışmalar yapılarak, anılan kuruluş tarafından davacı adına düzenlenmiş bir SAT belgesi bulunup bulunmadığı hususu araştırılarak anılan belgenin sahte olmasının tespiti halinde davalı idarece her zaman işlem tesis edilebileceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf aşamasında davalı idarece dairelerine sunulan 01.06.2021 kayıt tarihli dilekçede "davacının SAT belgesinin sahte

olduğunun ... isimli kuruluşla yapılan yazışmalarla da teyit edildiği ve buna ilişkin bilgi ve belgelerin dilekçe ekinde bulunduğu" belirtilip sebep ikamesi yapılarak işlem hukuka uygunluk karinesinden yararlandırılmaya çalışılmış ise de; dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle hukuka uygun olup olmadığı yönünden dairelerince bir değerlendirme yapıldığından, davalı idarenin sunduğu ikame sebep (davalı idarece sonradan elde edilerek dosyaya sunulan belgelerin ayrı/müstakil bir hukuksal değerlendirmeye tabi tutulması gerektiğinden) dikkate alınmadığı, SAT belgesinin doğruluğunun teyit edilememesi nedeniyle davacının bu davaya konu işlemden sonra tekrar ilişiğinin kesildiği ve anılan işlemin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:… esas numarasına kayden açılan davanın ise halen derdest olduğunun UYAP kayıtlarının incelenmesinden anlaşıldığı beliritlerek istinaf başvurusunun gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yüksek Öğrenim Kurumu tarafından, "Dünya üniversite sıralamasında ilk 500 dışında kalan yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyenlerin (SAT 1 : En az 1000 puan) olarak belirlenen muadil belgelerden biri ile kayıt olmaları halinde denklik başvurularının bireysel olarak belirlenebileceği, yurtdışında eğitim almakta iken Türkiye'deki üniversitelere yatay geçiş başvurusu yapacak öğrencilerin de yukarıdaki esas tabi olacağı" ilkesi belirlendiği, davacının 01.08.2018 tarihinde SAT belgesi ile yatay geçiş kaydının yapıldığı, Üniversitelerinde Yüksek Öğretim Kurumu tarafından olağan denetim yapıldığı, bu denetimde belgeleri doğrulamayan öğrencilerin olduğunun belirtildiği, davacının da SAT belgesinin doğruluğu teyit edilemeyen öğrenci olduğu, bu tespit gereğince davacının okuldan ilişiğinin kesildiği, idarelerinin bağlı yetki ile hareket ettiği, işlemin dayanağının YÖK işlemi olduğu, YÖK işlemi üzerine ön inceleme komisyonu oluşturulduğu, 03.03.2020 tarihli ön inceleme raporu tanzim edildiği, doğruluğu tespit edilemeyen belge nedeniyle davacının ilişiğinin kesilmesinin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ BURCU …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :

Dava, Üniversite Yönetim Kurulunun, 2017-2018 ve 2018-2019 eğitim-öğretim yıllarında üniversiteye kayıt olan ve SAT, ACT ve Baccalaureate gibi belgelerinin doğruluğu teyit edilemeyenlerin ilişiklerinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı kararın davacıya yönelik kısmının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dosyaların incelenmesi" başlıklı 20. maddesinde, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemeleri, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar. Mahkemeler belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilirler. Bu husustaki kararların, ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesi mecburidir. Haklı sebeplerin bulunması halinde bu süre, bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir." kuralı yer almaktadır.

24/04/2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 7. maddesinde; "Yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan kriterler ve yatay geçiş için gereken asgari koşullar, üniversite senatolarınca belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin "Yurtdışı yükseköğretim kurumlarından yurtiçindekilere yatay geçiş" başlıklı 14. maddesinde de; "(1)Üniversite senatoları tarafından yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından yapılacak yatay geçişler için kontenjan belirlenebilir. Kontenjan belirlenmesi halinde her bir program için kurumlar arası yatay geçiş kontenjanının yarısını aşmayacak şekilde belirlenen yurt dışı yükseköğretim kurumları kontenjanları ile üniversite senatosu tarafından belirlenen başvuru şartları, kurumlar arası yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kuruluna en geç Haziran ayının otuzuncu günü mesai saati bitimine kadar bildirilir. Yükseköğretim Kurulu internet sayfasında tüm yükseköğretim kurumlarının yurt dışı öğrenci kontenjanları ile başvuru şartları ve değerlendirme takvimi ilan edilir. (2) Yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına geçiş için, öğrencinin bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirlenen kurumlar arası yatay geçiş başarı şartları aranır. (3) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçişte öğrencinin yatay geçiş yapmak istediği yükseköğretim kurumundaki diploma programının ilgili sınıfına öğrenci kabulündeki taban puana sahip öğrenciler, yurt dışında yükseköğrenim gördüğü tüm derslerden başarı

şartı aranmaksızın yatay geçiş başvurusu yapabilirler. Bu yolla başvuran öğrencilerin yatay geçiş başvurusu üniversite senatosu tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde yurt dışı yatay geçiş kontenjanı kapsamı dışında değerlendirilir.(4) Yurt dışı üniversitelerden yapılan başvurularda öğrencinin yurt dışında öğrenim gördüğü yükseköğretim kurumunun ve eğitimin yapıldığı programın ön lisans veya lisans diploma vermeye yetkili bir kurum olarak Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınması ve kayıtlı olduğu diploma programının, yatay geçiş için başvurduğu önlisans veya lisans diploma programına eşdeğerliğinin ilgili üniversite tarafından kabul edilmesi şartı aranır. (5) Yurtdışında yükseköğretime başlayan öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim programlarına geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanları, üniversiteler tarafından belirlenen yurtdışı yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kurulu tarafından ilan edilir. Adayların, yatay geçiş başvurusu yapabilmeleri için en az ilan edilen puanlara veya üzerindeki puanlara sahip olması gerekir." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

İdari yargıda resen araştırma ilkesi esas olup, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesinde Danıştay İdare ve Vergi Mahkemelerinin bakmakta oldukları davalara ait her çeşit incelemeleri kendiliklerinden yapmaları gerektiği hükme bağlanarak, hakimin bakmakta olduğu davanın çözümü için gerekli bütün delillere kendiliğinden başvurma yetkisine sahip olduğu kurala bağlanmıştır.

Uyuşmazlığın çözümü için Bölge İdare Mahkemesince, 2577 sayılı Kanun'un 20. maddesinde yer alan re'sen araştırma ilkesi uyarınca, davacının yatay geçiş sırasında sunduğu ve bu sayede yatay geçişinin kabul edildiği SAT belgesinin doğruluğu, belgeyi veren kurumun yetkili bir kurum olup olmadığı hakkında gerekli araştırma yapılarak, değerlendirme yapılmasına dayanak teşkil eden hususların ortaya konulması gerektiği açıktır.

İdare Mahkemesi kararından sonra davalı idare tarafından SAT belgelerini vermekle yetkili kuruluş olan ...'a … tarih ve … sayılı yazı ile davacının sunduğu SAT belgesinin teyidinin yapılmasının, belgeyi veren kurumun taraflarınca yetkilendirilmiş bir kurum olup olmadığı hakkında bilgi verilmesinin istenildiği, ... isimli kuruluştan gelen 26/03/2021 tarihli yazıda davacının sunduğu SAT belgesini düzenleyen kurumun taraflarınca yetkilendirilmediğinin belirtildiği görülmektedir.

Bu bağlamda; Bölge İdare Mahkemesince 2577 sayılı Kanun'un 20. maddesinde yer alan re'sen araştırma ilkesi uyarınca, dava konusu işleme dayanak olan davacının kayıt işlemleri sırasında davalı idareye sunduğu SAT belgesinin gerçekliğinin, belgeyi veren kurumun yetkili bir kurum olup olmadığının araştırılması gerekirken, bu yönde inceleme ve araştırma yapılmaksızın verilen kararda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,

2. … Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

4. Kesin olarak 10/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.