Danıştay 8. D 2023/7515 K.

Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/8033 E. , 2023/7515 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

SEKİZİNCİ DAİRE

Esas No : 2021/8033

Karar No : 2023/7515

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...

KARŞI TARAF (DAVALI) :... Üniversitesi

VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Atılım Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi olan davacı tarafından, %100 akademik başarı bursundan faydalandırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile Atılım Üniversitesi Burs Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 4. bendinde yer alan "Açıköğretim programları dahil herhangi bir 4 veya daha fazla yıllık lisans programından mezun olan öğrenciler burslardan, indirimden yararlanamaz, tam ücretli öğrenim görürler" kısmının iptali ve 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılı 1. dönem için ödenen öğretim ücreti ile 2. yarıyıl için ödenecek öğretim ücretinin tediye tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; 3011 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanacak Yönetmelikler Hakkında Kanun'da kamu tüzel kişilerinin, kamuyu ilgilendiren yönetmeliklerinin Resmi Gazete'de yayımlanacağının düzenlendiği, davaya konu Atılım Üniversitesi Burs Yönetmeliği'nin ise sadece davalı üniversitede eğitim gören öğrencilere burs verilmesi şartlarını içermesi karşısında, kamuyu ilgilendiren bir yönetmelik olmaması sebebiyle Resmi Gazete'de yayımlanmasının zorunlu olmadığı; akademik başarı bursunun ise bir öğretim yılı için uygulanacağı ve Mütevelli Heyeti'ne öğrencilere verilecek bursa ilişkin şartları her zaman değiştirme yetkisi tanındığından, akademik başarı bursunun davacıya lisans öğrenimi boyunca ödenecek bir burs olmadığı ve her yıl için Mütevelli Heyetince belirlenecek şartlar gereğince ödenecek burs olmasından kazanılmış hak oluşturmadığı için Burs Yönetmeliğinde yapılan 17/07/2019 tarihli değişiklik ile daha önce 4 yıllık bölümlerden mezun olan öğrencilere ödenmeyeceğinin kararlaştırıldığı, davacının da daha öncesinde 4 yıllık lisans programından mezun olduğu görüldüğünden, %100 akademik başarı bursundan yaralandırılması talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Yönetmelikte yapılan değişikliğin Resmi Gazete'de yayımlanması gerektiği halde yayımlanmadığı, davalı idarenin internet sayfasında da duyurulmadığı, söz konusu değişikliğin tarafına uygulanmasının kazanılmış hak ve hukuki öngörülebilirlik ilkelerine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Atılım Üniversitesi Burs Yönetmeliği'nin Resmi Gazete'de yayımlanması gereken yönetmeliklerden olmadığı, davacının akademik başarı bursunun Mütevelli Heyeti kararıyla belirlendiği, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte akademik başarı bursu şartlarını taşımadığından burs verilemeyeceği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NİN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :

Atılım Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi olan davacı tarafından, Üniversitenin Burs Yönetmeliğinde yapılan değişiklik ile bursunun kesilmesi üzerine %100 akademik başarı bursundan faydalandırılması talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

Anayasanın 2. maddesinde; Türkiye Cumhuriyetinin bir hukuk devleti olduğu belirtilmiş olup, Anayasa Mahkemesi kararlarında, hukuk devleti, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlet olarak tanımlanmıştır.

Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri, hangi yönetmeliklerin Resmi Gazetede yayımlanacağının kanunda belirtileceği hükümleri yer almaktadır.

3011 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanacak olan Yönetmelikler Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, Başbakanlık, Bakanlık ve kamu tüzelkişilerin; a) İşbirliğine, yetki ve görev alanlarına ait hükümleri düzenleyen, b) Kamu personeline ait genel hükümleri kapsayan, c) Kamuyu ilgilendiren, yönetmeliklerinin Resmi Gazete'de yayımlanacağı kuralına yer verilmiştir.

12.07.2019 Tarihli Mütevelli Heyeti Kararıyla düzenlenen Atılım Üniversitesi Burs Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 4. bendinde; "Açıköğretim programları dahil herhangi bir 4 veya daha fazla yıllık lisans programından mezun olan öğrenciler burslardan, indirimlerden yararlanamaz, tam ücretli öğrenim görürler. "hükmüne, 7.maddesinde ise; "Bu yönetmelik 2019-2020 akademik yılı itibari ile yürürlüğe girer." hükmüne, 8.maddesinde ise; "Bu yönetmelik hükümlerini Atılım Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı yürütür." hükmüne yer verildiği, aynı tarihte üniversitenin internet sayfasında yayımlandığı anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Eğitim Ücreti Yönünden Kararın İncelenmesi :

İdareler, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğinin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda mevzuat değişikliği yapma hususunda takdir yetkisine sahiptirler. Kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman mümkün olmadığı için, gelişen durumlara ayak uydurmak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla düzenleyici işlemler üzerinde gerekli değişiklikleri yapma hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunmaktadır.

Ancak, idareye tanınan bu takdir yetkisinin, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmeyeceği de izahtan varestedir. Zira, takdir yetkisi ile idareye ancak hukuk kuralları içinde hareket özgürlüğü tanınmış olduğundan, yasa koyucu tarafından idareye tanınan bu yetkinin başta kamu yararı olmak üzere hizmet gereklerine, hukuk devleti, hukuk güvenliği ve kazanılmış haklara riayet ilkelerine uygun olarak kullanılması gerekmektedir.

Hukuk devleti ilkesinin ön koşullarından biri olan "hukuk güvenliği" ile kişilerin hukuki güvenliğinin sağlanması amaçlanmaktadır. Hukuk güvenliği ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda, önceden oluşmuş hukuksal durumların, sonradan yapılacak işlemlerle değiştirilmesi, hukuktan beklenen güvenle bağdaşmayacaktır.

"Kazanılmış hak" ise doktrinde, yürürlükteki hukuka uygun olarak doğan ve böylece kişiye özgü lehte sonuçlar doğurmuş, daha sonra mevzuat değişikliği ya da işlemin geri alınması gibi durumların varlığına rağmen hukuk düzenince korunması gereken bir hak olarak tanımlanmaktadır. İdarenin ister düzenleyici işlem, ister bir taahhüt, isterse uzun süren bir uygulamasına güvenerek olsun, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmelerine de "haklı beklenti" denilmektedir. Hukuki belirlilik ve güvenlik ilkesi gereğince idareler düzenlemelerini önceden öngörülebilir ve kişilerin haklı beklentilerini gözardı etmeyecek şekilde yapmak zorundadır.

Dosyanın incelenmesinden; davacının 2018 yılı Güz döneminden itibaren Atılım Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğrenim görmekte olduğu, 2019-2020 Eğitim - Öğretim döneminde %80 oranında "akademik başarı bursu" aldığı, davacı öğrenimine devam etmekte iken 17/07/2019 tarihinde Atılım Üniversitesi Burs Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 4. bendinde yapılan "Açıköğretim programları dahil herhangi bir 4 veya daha fazla yıllık lisans programından mezun olan öğrenciler burslardan, indirimlerden yararlanamaz, tam ücretli öğrenim görürler" düzenlemesi ile akademik başarı bursundan yararlandırılmaması üzerine, %100 akademik başarı bursundan yararlandırılması talebiyle yapılan başvurunun Atılım Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemiyle reddi üzerine, söz konusu işlem ile işlemin dayanağı Atılım Üniversitesi Burs Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 4. bendinin iptali ve 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılı 1. dönem için ödenen öğretim ücreti ile 2. Yarıyıl için ödenecek öğretim ücretinin tediye tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ile koruma altına alınan eğitim hakkını kullanarak ve idareler tarafından yürürlüğe konulan düzenlemeleri göz önünde bulundurarak eğitim kurumlarına kayıt yaptıran ilgililerin, eğitimlerine devam ederken, yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre elde etme beklentisi içinde oldukları kazanımlarının, idareler tarafından yürürlüğe konulan düzenlemelerde gözardı edilmesi yukarıda belirtilen ilke ile bağdaşmamaktadır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin, davacının %100 akademik başarı bursundan yararlandırılması talebiyle yapılan başvurunun reddi ile 2020-2021 Eğitim - Öğretim yılı için ödenen öğretim ücretine ilişkin kısmı yönünden kabul edilerek iptaline karar verilmesi gerekmekte iken, istinaf isteminin reddi yolunda verilen temyize konu Bölge Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Burs Yönetmeliği Yönünden Kararın İncelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyize konu kararın bu kısmı hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir husus bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle,

1. Temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine;

2. . . . Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesinin . . . tarih ve E:. . . , K:. . . sayılı kararının;

a) Atılım Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanlığı'nın ... tarih ve ... işlemi ile 2020-2021 Eğitim - Öğretim yılı 1. dönem için ödenen öğretim ücretine ilişkin kısmı yönünden BOZULMASINA,

b) Atılım Üniversitesi Burs Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 4. bendine ilişkin kısmı yönünden ONANMASINA,

3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine,

4. Kesin olarak, 20/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.