Danıştay 8. D 2023/3916 K.

Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/5565 E. , 2023/3916 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

SEKİZİNCİ DAİRE

Esas No : 2020/5565

Karar No : 2023/3916

DAVACI : …

VEKİLİ : Av. …

DAVALI : …u Başkanlığı

VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU :

1.  Bosna Hersek'te bulunan International University of Travnik'ten mezun olan davacı tarafından denklik başvurusunun reddine ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı'nın …tarih ve E. …sayılı işleminin iptali ile;

2.  Dava konusu edilen bireysel işlemin dayanağı olan 05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7.  maddesinin 6.  fıkrasının (d) bendi ile; 

3. Davacının üniversiteye kayıt yaptırdığı tarihte yürürlükte olan 20/02/2016 tarih ve 29630 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI :

Ülkemiz ile Bosna Hersek'in tarafı olduğu Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşme'de (Lizbon Sözleşmesi), tanımanın 'Bir yabancı eğitim belgesinin, eğitim ve/veya iş etkinliklerinde kullanılmak üzere yetkili makam tarafından resmi olarak kabulü' olarak tanımlandığı, anılan sözleşmede, 'Tanınmanın istendiği belge ile tanımanın istendiği Tarafça bu belgeye karşılık gelen diploma arasında önemli bir farklılık görülmediği durumda, diğer Tarafça verilmiş yükseköğretim belgelerini tanıyacaktır.' düzenlenmesinin bulunduğu, Türk yükseköğretim sistemindeki eşdeğer programa göre temel kazanımlar, eğitim öğretim dili, niteliği, alınması zorunlu görülen teorik ve uygulamalı dersler, yapılması gereken stajlar ve projeler bakımından eksiklik tespit edilmesi veya tereddüt oluşması halinde önemli farklılığın tespitinin yapılabileceği, bunun anlaşılabilmesi için de kişilerin seviye tespit sınavına tabi tutulması veya ders tamamlatma yolu ile Lizbon Sözleşmesinin uygulanması gerekirken dava konusu Yönetmelik maddeleriyle Sözleşmenin uygulanmasının önüne geçildiği, yurtdışında kalış süresinin önemli bir farklılık olduğu ileri sürülüyorsa kendisinin seviye ve yeterlik belirleme sınavına tabi tutulup tereddütlerin giderilmesinin Lizbon Sözleşmesinin bir gereği olduğu, derslere devam edilip edilmediği hakkında bir veri sağlamayan pasaport giriş çıkışlarına istinaden başvurusunun reddinde hukuka uygunluk bulunmadığı, davalı idarece pasaport giriş çıkış tarihlerine bakılarak, denklik başvurusunun doğrudan reddinde alınan eğitimin içeriği denetlenmeksizin ölçüsüz bir sınırlama yapıldığı, alınan eğitimin içeriğinin denetlenmemesi nedeniyle kuralın objektif bilimsel bir değerlendirme olmadığı ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI :

Davacının Mevlana Üniversitesi Adalet Meslek Yüksek Okulunda Adalet Programı'nda ön lisans eğitimi aldıktan sonra Bosna Hersek'teki International University of Travnik'te hukuk lisans eğitimini tamamlayarak denklik başvurusunda bulunduğu, yapılan incelemede, davacının yurtdışında eğitim aldığı süre içinde ülkede bulunma süresinin 145 gün olduğu tespit edildiği, Yönetmelik uyarınca öğrenim görülen ülkede bulunma süresinde eksiklik tespit edilenlerin başvurularının reddedildiği, davacı hakkında alınan kararın hukuka uygun bulunduğu, Travnik Üniversitesi'nin hukuk eğitimini örgün şekilde verdiği, yüz yüze eğitim alınması gereken durumlarda üniversitenin yer aldığı ülkede bulunmadan üniversitedeki derslere katılma olanağının bulunmadığı, başvuru sahiplerinin üniversitenin bulunduğu ülkede yetersiz bir süre kalmışlarsa bu durumun derslere devam konusunda kesin bir eksikliğin olduğunu ifade ettiği, dava konusu Yönetmelik maddesinin amacının,özellikle meslek icrasına izin veren bazı önemli alan ve derecelerdeki diplomaların milli yükseköğretim sistemimizdeki yükseköğretime geçiş, devam ve yükseköğretimde başarı kriterlerinin sağlanarak alınması karşılığında sistemin açıklarından yararlanarak yurtdışından alınmaları yönündeki girişimleri belirli bir düzene oturtmak olduğu, ilgililerin ülkemizde yüz yüze eğitim yapılmasını gerektiren bir alan ve derecedeki yurtdışı programına kaydolup derslere devam etmeyerek diploma almasının diploma denkliği açısından kabul edilecek bir durum olmadığı, davacının da yer aldığı 19.11.2018 tarihli Komisyon Raporunda, yurtdışında kaldığı sürenin 145 gün olduğu, bu sürenin eğitimini aldığı 2016-2018 yılları arasında olduğunun belirtildiği ve yapılan incelemede, eğitime devam süresi yetersiz görüldüğünden başvurusunun reddinin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Dava, Bosna Hersekte bulunan International University of Travnik'ten mezun olan davacı tarafından 05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 6. fıkrasının (d) bendi ile davacının üniversiteye kayıt yaptırdığı tarihte yürürlükte olan 20/02/2016 tarih ve 29630 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi ile davacının denklik başvurusunun reddine ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı'nın 06/12/2018 tarih ve E.93663 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Uyuşmazlık konusu olayda yurt dışında alınan eğitimin süresi, kredi ve kazanımlar açısından Türkiye'deki yüksek öğretime eşdeğer olması konusunda yapılan araştırmada, davacının ilgili ülkede toplam 145 gün kaldığı görüldüğünden, tesis edilen Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı'nın 06/12/2018 tarih ve E.93663 sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi yönünden davanın reddi gerektiği düşünülmekte olup, dava açıldığı sırada yürürlükte olmayan ve davacı hakkında tesis edilen işlemin dayanağı olmayan 20/02/2016 tarih ve 29630 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak

yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi yönünden karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ : Dava; 05/12/2017 tarihli ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 6. fıkrasının (d) bendi ile davacının mezun olduğu üniversiteye kayıt yaptırdığı tarihte yürürlükte olan 20/02/2016 tarih ve 29630 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendinin ve davacının denklik başvurusunun reddine ilişkin …tarih ve E.…sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7. maddesinde, Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri bentler halinde sayılmış, (p) bendinde de, "Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış önlisans, lisans ve lisansüstü diplomaların denkliğini tespit etmek" Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayılmıştır.

Bu madde kapsamında 20/02/2016 tarihinde yürürlüğe konulan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin, "Denklik başvurusunun incelemesi sonucu yapılacak işlemler" başlıklı 7. maddesinde; yurtdışında alınan eğitim-öğretimin niteliği, Türk yükseköğretim sisteminde karşılığının olup-olmadığı ve eğitim görülen ülkede kalış süresinin yeterli olup olmadığı yönünden yapılacak inceleme sonucuna göre doğrudan ya da seviye ve yeterlik belirleme sistemi çerçevesinde (ders tamamlama, staj tamamlama, proje yapma veya sınava tabi tutma v.s.), denklik verileceği belirtilmiş, anılan maddenin 5/(d) bendinde ise; "Öğrenim süresince kullanılan pasaportun/pasaportların ve il emniyet müdürlüğünden alınan giriş-çıkış dökümünün incelenmesi sonucunda her bir eğitim-öğretim dönemi için öğrenim görülen ülkedeki bulunma süresinde eksiklik tespit edilenlerin başvuruları reddedilir. Öğrenime devam süresinin tespitinde Türkiye’deki eğitim-öğretimle ilgili yükseköğretim mevzuatı esas alınır." şartına yer verilmiştir.

Bahse konu Yönetmelik, 05/12/2017 tarihli ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılmış ise de; 05/12/2017 tarihinde aynı adla yürürlüğe giren yeni Yönetmeliğin 7. maddesinin 6. fıkrasının (d) bendinde anılan düzenlemeye aynen yer verilmiş ve daha sonra 14/04/2020 tarihli ve 31099 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle, 7 nci maddenin altıncı fıkrasının (d) bendinde yer alan “her bir eğitim-öğretim dönemi için” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve aynı bende, “Bir eğitim-öğretim dönemi için eğitim-öğretim süresinin %70’inden az olan süreler eksik sayılır. Ön lisans eğitiminde en fazla bir, lisans eğitiminde ise en fazla üç eğitim-öğretim döneminde, eğitim-öğretime devam etmiş olmakla birlikte o dönemler için aranan sürelerde eksiklik bulunanlarda, öğrenim görülen ülkedeki bulunma süresi aranan toplam süreyi sağlıyorsa ilgili dönemlerdeki eksiklik dikkate alınmaz.” cümlesi eklenmiş olsa bile, davacının yurtdışında aldığı eğitimle ilgili yurtdışında kalış süresiyle ilgili koşulun varlığını halen koruduğu anlaşıldığından, yargılamanın bu çerçevede devam ettirilmesi hukuki güvenirlilik ilkesi gereği olduğundan işin esasına geçildi.

Uyuşmazlığın esasını, yurt dışında hukuk eğitimi alan davacının aldığı bu eğitimin, niteliği itibariyle yurt içinde alınan hukuk eğitimine eş değer olup olmadığı oluşturmaktadır. Alınan eğitimin niteliğini ölçmede kullanılan bir kriterde öğrencinin görmüş olduğu eğitimde elde etmesi gereken kazanımlar için öngörülen eğitim sürecine katılmasıdır. Bu itibarla, alınan eğitime katılma yönünde düzenleme getiren yönetmelik maddesinde kamu yararına aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Öte yandan, Türkiye'de lisans eğitimi (hukuk dahil) "bir yarıyıl, sınavlar hariç en az 14 hafta ve 70 iş günü" ne denk geldiğinden ve yine Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nde, yurt dışında alınan eğitimin süresi, kredi ve kazanımlar açısından Türkiye'deki yüksek öğretime eşdeğer olması gerektiği hususu dikkate alındığında tüm eğitim süresi boyunca toplamda 145 gün yurt dışında bulunan ve en fazla bu süre kadar eğitime katılabilecek olan davacı hakkında tesis edilen işlemde de bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ :

Dava konusu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7 nci maddesi ile 23/2/2006 tarihli ve 5463 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan 11/4/1997 tarihli Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşme ve 23/2/2011 tarihli ve 6165 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan 16/1/2009 tarihli Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE:

İlgili Mevzuat:

23/02/2006 tarihli ve 5463 sayılı Kanun'la onaylanması uygun bulunan 11/04/1997 tarihli Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşme'nin “Yükseköğretim belgelerinin tanınması” başlıklı VI. Bölümü'nün 1. maddesinde, “Bir tanıma kararı, yükseköğretim belgesi tarafından belgelenen bilgi ve beceri esasına dayanıyorsa, her Taraf, tanımanın istendiği belge ile tanımanın istendiği Tarafça bu belgeye karşılık gelen diploma arasında önemli bir farklılık görülmediği durumda, diğer tarafta verilmiş yükseköğretim belgelerini tanıyacaktır.” kuralı bulunmaktadır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "... u) Yükseköğretim Eğitim Türleri: Yükseköğretimde eğitim - öğretim türleri örgün, açık, dışarıdan (ekstern) ve yaygın eğitimdir. (1) Örgün Eğitim: Öğrencilerin, eğitim - öğretim süresince ders ve uygulamalara devam etme zorunluluğunda oldukları bir eğitim - öğretim türüdür...", "Yükseköğretim Kurulunun görevleri" başlıklı 7. maddesinde, "Yükseköğretim Kurulunun görevleri; ...p) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış ön lisans, lisans ve lisans üstü diplomaların denkliğini tespit etmek,..." hükmüne yer verilmiştir.

20/02/2016 tarihli ve 29630 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin "Başvuru usulü ve aranacak belgeler" 4. maddesinin 1. fırkasında, "Tanıma veya denklik başvurusu, şahsen ya da yetkili makamlarca düzenlenmiş vekaletnameye sahip kişi tarafından Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği yöntem, usul ve esaslar çerçevesinde aşağıda belirtilen belgelerle yapılır:...h) Yükseköğrenim süresince kullanılan pasaportların asılları veya giriş-çıkış tarihlerini gösteren ve işlem gören sayfalarının noter ya da Türkiye Cumhuriyeti Dış Temsilcilikleri tarafından onaylanmış okunaklı sureti ile il emniyet müdürlüğünden alınmış giriş-çıkış belgesi; çift uyruklu başvuru sahiplerinin öğrenim süresince öğrenim gördüğü ülkede yaşıyor olduğunu gösterir belge...", "Tanıma başvurusunun incelenmesi ve sonuçlandırılması" başlıklı 5. maddesinin 2. fıkrasında, "Birinci fıkradaki koşullardan birinin sağlandığı ve belgelerin asıl ve gerçeğe uygun olup olmadığı, üzerinde kazıntı, silinti ve benzeri tahrifatın bulunup bulunmadığı, belgelerin başvuran kişiye ait olup olmadığı, öğrenim süresince kullanılan pasaport/pasaportlar ile il emniyet müdürlüklerinden alınan giriş-çıkış belgeleri, öğrenim için gereken asgari süre ve kredinin tamamlanmış olup olmadığı tespit edilerek Denklik Birimi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu Komisyona sunulur. Komisyon tarafından hazırlanan nihai rapor Yükseköğretim Yürütme Kurulunda görüşülerek ilgiliye tanıma belgesi verilip verilmeyeceği karara bağlanır.", "Denklik başvurusunun incelenmesi sonucu yapılacak işlemler" başlıklı 7. maddesinin 5. fıkrasında, "Yapılan inceleme sonucunda, aşağıda belirtilen hallerde denklik başvuruları reddedilir:...d) Öğrenim süresince kullanılan pasaportun/pasaportların ve il emniyet müdürlüğünden alınan giriş-çıkış dökümünün incelenmesi sonucunda her bir eğitim-öğretim dönemi için öğrenim görülen ülkedeki bulunma süresinde eksiklik tespit edilenlerin başvuruları reddedilir. Öğrenime devam süresinin tespitinde Türkiye’deki eğitim-öğretimle ilgili yükseköğretim mevzuatı esas alınır." hükümlerine yer verilmiştir.

20/02/2016 tarihli ve 29630 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'ni yürürlükten kaldıran 05/12/2017 tarihli ve 30261 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin "Başvuru usulü ve aranacak belgeler" başlıklı 4. maddesinin 1. fırkasında, "Tanıma veya denklik başvurusu, şahsen ya da yetkili makamlarca düzenlenmiş vekâletnameye sahip kişi tarafından, Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği yöntem, usul ve esaslar çerçevesinde aşağıda belirtilen belgelerle yapılır: ... f) Türkiye Cumhuriyeti uyruklu başvuru sahiplerinden yükseköğrenim süresince kullanılan pasaportların asılları veya giriş-çıkış tarihlerini gösteren ve işlem gören sayfalarının Türkiye Cumhuriyeti noterleri ya da Türkiye Cumhuriyeti Dış Temsilcilikleri tarafından onaylanmış okunaklı sureti ile il emniyet müdürlüğünden alınmış giriş-çıkış belgesi; çift uyruklu başvuru sahiplerinin öğrenim süresince öğrenim gördüğü ülkede yaşıyor olduğunu gösterir belge...", "Mezuniyet tanıma belgesi ve diploma denklik belgesi başvurularının incelenmesi" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında, "5 inci maddeye göre tanınan bir yükseköğretim kurumu ve programından mezun olup başvuruya esas belgeleri tam olanların başvuruları, aşağıdaki hususlar yönüyle incelenir: ... a) Belgelerin asıllığı, gerçeğe uygunluğu, üzerinde kazıntı, silinti ve benzeri tahrifatın bulunup bulunmadığı, belgelerin başvuran kişiye ait olup olmadığı, kişinin ilgili ülkede kalıp kalmadığı, pasaport bilgileri ve ülkeye giriş-çıkış dökümlerinin uygunluğu,...", "Mezuniyet tanıma belgesi ve diploma denklik belgesi başvurularının incelenmesi sonucu yapılacak işlemler" başlıklı 7. maddesinin 6. fıkrasının (d) bendinde, "Öğrenim süresince kullanılan pasaportun/pasaportların ve il emniyet müdürlüğünden alınan giriş-çıkış dökümünün incelenmesi sonucunda her bir eğitim-öğretim dönemi için öğrenim görülen ülkedeki bulunma süresinde eksiklik tespit edilenlerin başvuruları reddedilir. Öğrenime devam süresinin tespitinde Türkiye’deki ilgili yükseköğretim mevzuatı esas alınır." kuralı yer almaktayken; maddenin güncel halinin " Öğrenim süresince kullanılan pasaportun/pasaportların ve il emniyet müdürlüğünden alınan giriş-çıkış dökümünün incelenmesi sonucunda (Mülga ibare:RG-14/4/2020-31099) (…) öğrenim görülen ülkedeki bulunma süresinde eksiklik tespit edilenlerin başvuruları reddedilir. Öğrenime devam süresinin tespitinde Türkiye’deki ilgili yükseköğretim mevzuatı esas alınır. (Ek cümleler:RG-14/4/2020-31099) (Değişik üçüncü ve dördüncü cümle:RG-12/8/2023-32277) Bu süre her bir eğitim ve öğretim dönemi için %70’ten az olamaz, eğitim ve öğretim faaliyetleri dışındaki süreler hesaplamaya dahil edilmez. Ön lisans eğitimini Türkiye’de tamamlayan ve ön lisans derslerini saydırarak yurtdışında lisans eğitimini tamamlayanlar için Bilim Alanı Danışma Komisyonu, Türkiye Yeterlilikler Çerçevesindeki (TYÇ) kazanımları ve ilgili programın Türkiye’deki ilgili mevzuat ve program kazanımlarını dikkate alarak inceleme yapar." şeklinde olduğu görülmektedir.

Dava Konusu 20/02/2016 tarih ve 29630 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendinin incelenmesi:

Davacı tarafından üniversiteye kayıt yaptırırken yürürlükte olan 20/02/2016 tarihli Yönetmeliğin, davacının denklik başvuru yaptığı 02/10/2018 tarihinde yürürlükte bulunmadığı gibi bakılan davanın açıldığı 05/02/2019 tarihinde de yürürlükte olmadığı, dolayısıyla davacı hakkında tesis edilen denklik başvurusunun reddine yönelik bireysel işlemin de dava konusu edilen 20/02/2016 tarihli Yönetmeliğe göre tesis edilmediği anlaşıldığından bu kısım yönünden davanın incelenmeksizin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Dava konusu 05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 6. fıkrasının (d) bendinin incelenmesi:

Davacı hakkında bireysel işlem tesis edildiği tarihte iptali istenen Yönetmelik maddesinde "Öğrenim süresince kullanılan pasaportun/pasaportların ve il emniyet müdürlüğünden alınan giriş-çıkış dökümünün incelenmesi sonucunda her bir eğitim-öğretim dönemi için öğrenim görülen ülkedeki bulunma süresinde eksiklik tespit edilenlerin başvuruları reddedilir. Öğrenime devam süresinin tespitinde Türkiye’deki ilgili yükseköğretim mevzuatı esas alınır." kuralının yer aldığı, sonrasında ilgili maddede 2020 ve 2023 yıllarında değişiklikler yapıldığı anlaşılmaktadır.

14/4/2020 tarihli 31099 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesi ile Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 6. fıkrasının (d) bendinde, yer alan “her bir eğitim-öğretim dönemi için” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve aynı bende “Bir eğitim-öğretim dönemi için eğitim-öğretim süresinin %70’inden az olan süreler eksik sayılır. Ön lisans eğitiminde en fazla bir, lisans eğitiminde ise en fazla üç eğitim-öğretim döneminde, eğitim-öğretime devam etmiş olmakla birlikte o dönemler için aranan sürelerde eksiklik bulunanlarda, öğrenim görülen ülkedeki bulunma süresi aranan toplam süreyi sağlıyorsa ilgili dönemlerdeki eksiklik dikkate alınmaz.” cümleleri eklenmiştir.

12.08.2023 tarihli 32277 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma Ve Denklik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile dava konusu Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin altıncı fıkrasının (d) bendinin üçüncü ve dördüncü cümleleri "“Bu süre her bir eğitim ve öğretim dönemi için %70’ten az olamaz, eğitim ve öğretim faaliyetleri dışındaki süreler hesaplamaya dahil edilmez. Ön lisans eğitimini Türkiye’de tamamlayan ve ön lisans derslerini saydırarak yurtdışında lisans eğitimini tamamlayanlar için Bilim Alanı Danışma Komisyonu, Türkiye Yeterlilikler Çerçevesindeki (TYÇ) kazanımları ve ilgili programın Türkiye’deki ilgili mevzuat ve program kazanımlarını dikkate alarak inceleme yapar.” şeklinde değişikliğe uğramıştır.

Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış ön lisans ve lisans üstü diplomaların denkliğini tespit etmenin Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayıldığı, Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşme'nin “Yükseköğretim Belgelerinin Tanınması” başlıklı VI. Bölümü'nün 1. maddesi uyarınca sözleşmeye taraf olanların tanımanın istendiği belge ile tanımanın istendiği tarafça bu belgeye karşılık gelen diploma arasında önemli bir farklılık görülmediği durumda, diğer tarafta verilmiş yükseköğretim belgelerinin tanınacağı belirtilmiştir.

Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşme'ye taraf olan Ülkemizde denklik vermeye yetkili kurum olan Yükseköğretim Kurulunca anılan Sözleşme'ye taraf olan ülkelerden alınan diplomalara ilişkin denklik taleplerinin hukuk devleti ve ahde vefa ilkeleri gereğince bu Sözleşme tarafından çizilen çerçeve içerisinde değerlendirilmesi ve objektif kriterlerin ortaya konulması gerektiği açık olmakla birlikte; dava konusu Yönetmelik hükmü uyarınca denklik başvurularında, Yükseköğretim Kurulu tarafından lisans eğitiminin düzeyi ve içeriğine yönelik olarak yapılacak inceleme ve değerlendirmeler kapsamında mezun olunan programın Türk yükseköğretim programlarına eşdeğer olup olmadığı hususuna ek olarak, başvuru sahiplerinin eğitime devam edip etmedikleri ve yurt dışında kalınan sürenin lisans eğitimi için yeterli olup olmadığı hususlarına karine teşkil edecek şekilde objektif bir kriter olarak getirilen dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı'nın 06/12/2018 tarih ve E.93663 sayılı işleminin incelenmesi:

Davacının Mevlana Üniversitesi Adalet Meslek Yüksek Okulu ön lisans eğitimi akabinde Bosna Hersek'te bulunan International University of Travnik adlı yükseköğretim kurumunun Hukuk bölümünü 11.10.2016-20.06.2018 tarihleri arasında, ilgili ülkede toplam 145 gün kalmak suretiyle tamamladığı, davacı tarafından idareye 02.10.2018 tarihinde diplomasına denklik belgesi verilmesi istemiyle başvurulduğu, talebinin eğitime devam süresinin yetersiz olduğu tespit edildiğinden bahisle Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 21/11/2018 tarihli toplantısında alınan kararla reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Yükseköğretim Kurulunun yapmış olduğu savunmada, ülkemizde bir eğitim - öğretim süresinin (yarıyıl) 14 haftaya denk geldiği, bu süre içinde hafta sonları çıkarılarak kalan günler hesaplandığında ortalama 70 güne denk geldiği ve örgün eğitimde %70 oranında (49 gün) devam zorunluluğunun bulunduğu belirtilmekte olup, uyuşmazlık konusu olayda davacının hukuk fakültesinde örgün öğrenci olarak okuduğu ve pasaport verileri üzerinden yapılan incelemede ilgili ülkede toplam 145 gün kaldığı görüldüğünden, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. 05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 6. fıkrasının (d) bendi yönünden DAVANIN REDDİNE,

2. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı'nın …tarih ve E. …sayılı işlemi yönünden DAVANIN REDDİNE,

3. 20/02/2016 tarih ve 29630 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi yönünden DAVANIN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,

4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,

6. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,

7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,

15/09/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.