Danıştay 8. D 2023/7714 K.

Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/5259 E. , 2023/7714 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

SEKİZİNCİ DAİRE

Esas No : 2020/5259

Karar No : 2023/7714

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Üniversitesi

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI YANINDA MÜDAHİL : …

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Trakya Üniversitesi Edirne Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Görsel-İşitsel Teknikler ve Medya Yapımcılığı Bölümü Radyo TV Programcılığı Programı'na öğretim görevlisi alımı için 19/01/2018 tarihinde yapılan sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile, söz konusu kadroya yapılan atamanın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; uyuşmazlığın çözülebilmesi için bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, bilirkişi incelemesi sonucunda sunulan 25/12/2018 tarihli bilirkişi raporunda, ...'nin puanının 58,26, davacının puanının 60,24 olarak tespit edildiği, davalı idare tarafından yapılan itiraz üzerine Mahkemece ek rapor istenilmesi üzerine sunulan 08/03/2019 tarihli bilirkişi raporunda ise ...'nin puanının 63,26 davacının puanının ise 60,24 olarak tespit edildiğinin belirtildiği, ek bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, davalı idare ve müdahil tarafından bilirkişi raporuna yapılan itirazların raporu kusurlandırıcı mahiyette görülmediği ve hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu, bu durumda sınavın yapıldığı tarihte yürürlükte olan Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesi uyarınca, ALES puanının %35'i, lisans mezuniyet notunun %30'u ve sınav notunun %35'i alınarak yeniden yapılan hesaplamada ...'nin ALES puanının %35'i 28,274, Lisans Puanının %30'u 24,258 ve sınav puanının %35'i 22,141 olarak toplamda 74,673 puan aldığı, davacının ALES puanının %35'i 28,282, Lisans Puanının %30'u 28,878 ve sınav puanının %35'i 21,084 olarak toplamda 78,244 puan aldığı anlaşıldığından davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile söz konusu kadroya yapılan atama işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; davacının avukat vasıtasıyla temsil edildiği, ancak mahkeme kararında davacı lehine vekalet ücreti ödenmesi yönünde hüküm kurulmadığı, bu durumda, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, bu yönde hüküm kurulmaması gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun kabulüne, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu olarak belirlenen 1.362,00-TL vekalet ücretinin ve istinaf aşamasında davacı tarafından yapılan 169,15-TL yargılama giderlerinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, dilekçede ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun ise reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, kararın gerekçeli olmadığı, bilirkişi raporlarında değerlendirme yapılırken hangi soruya hangi cevaba istinaden puan verildiğine dair bir cevap anahtarının olmadığı, idarelerinin cevap anahtarının ise belli olduğu, nasıl puanlama yapıldığı hususunun taraflarca ve Mahkemece bilinmediği, ilk bilirkişi raporuna bu gerekçe ile itiraz edilmesine rağmen ek raporda da bu sorunun giderilmediği, ek raporda sadece ilk rapora itiraz edilirken belirtilen soruların değerlendirildiği, diğer sorulara ilişkin bir değerlendirme yapılmadığı, hangi gerekçe ile puanlama farkı olduğunun belirsiz olduğu, sınav jüri raporu ve cevap anahtarı ile bilirkişi değerlendirmesi arasında büyük çelişki olduğu, yargının idare yerine geçemeyeceği, idari eylem ve işlem niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği, iptal kararının doğrudan atanma anlamına gelemeyeceği, atama işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı, kararın dayanağı bulunmadığı, sadece sınav sonucunun iptalinin istendiği, taleple bağlılık ilkesine aykırı davranıldığı, yerindelik denetimi yapılamayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :

Trakya Üniversitesi Edirne Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Görsel-İşitsel Teknikler ve Medya Yapımcılığı Bölümü Radyo TV Programcılığı Programı'na öğretim görevlisi alımı için yapılan 19/01/2018 tarihli sınavda davacı 50, müdahil ... ise 68 puan almış olup, ALES puanının %35'i ve lisans mezuniyet notunun %30'u ve sınav notunun %35'inin toplamına ait değerlendirme sonucunda ... 76,332 puanla birinci sırada asil olarak atanmaya hak kazanmış, davacı ise 74,660 puanla 3. sırada kalarak atanmaya hak kazanamamıştır.

Bunun üzerine davacının sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile söz konusu kadroya ...'nin atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin göndermede bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun "Bilirkişiye başvurulmasını gerektiren hâller" başlıklı 266. maddesinde; çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, mahkemenin, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un "Bilirkişinin haber verme yükümlülüğü" başlıklı 275. maddesinde; "Bilgisine başvurulan bilirkişi, kendisine tevdi olunan görevin, uzmanlık alanına girmediğini, inceleme konusu maddi vakıaların açıklığa kavuşturulması ve tespiti için, uzman kimliği bulunan başka bir bilirkişi ile işbirliğine ihtiyaç duyduğunu veya görevi kabulden kaçınmasını haklı kılacak mazeretini bir hafta içinde görevlendirmeyi yapan mahkemeye bildirir. Bilirkişi, incelemesini gerçekleştirebilmek için, bazı hususların önceden soruşturulması ve tespiti ile bazı kayıt ve belgelerin getirtilmesine ihtiyaç duyuyorsa, bunun sağlanması için, bir hafta içinde kendisini görevlendiren mahkemeye bilgi verir ve talepte bulunur." düzenlemesi bulunmaktadır.

Yine anılan Kanun'un ''Bilirkişi Raporuna İtiraz'' başlıklı 281. maddesinde Mahkemenin, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden, yeni sorular düzenlemek suretiyle ek rapor alabileceği, gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, Mahkemenin yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabileceği hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Mahkemelerce bilirkişi incelemesi yaptırılan uyuşmazlıklarda bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmesi durumunda, raporun hukuki ve teknik açıdan ayrıca bir analizinin yapılması ve buna göre bir sonuca ulaşılması zorunlu olup, bu bağlamda; bilirkişilerce ayrıntılı teknik araştırma ve irdeleme yapılmak suretiyle bilimsel ve objektif kriterler açıklanarak uyuşmazlığın özüne göre yeterlilik ve/veya yetersizlik tespitlerine yer verilmesi gerektiği açıktır.

Bir başka anlatımla; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, çözümü hukuk dışında özel ya da teknik bilgiyi gerektirecek hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınacağı tartışmasız olup; bu kapsamda bilirkişilerce yapılacak olan değerlendirme, ancak uyuşmazlık konusu dava konusu üzerine teknik tespitler yapılarak hazırlanan bilimsel, objektif ve tarafsız ve somut tespitlere yer verilerek açıklayıcı bir raporun mahkemeye sunulmasından ibarettir. Bilirkişilerce yapılan teknik değerlendirmelerin ışığında hukuka uygunluk tespitinin Mahkemece yapılacağı tabiidir.

Olayda, uyuşmazlığın çözümünün teknik ve bilimsel bilgiyi gerektirir nitelikte olması nedeniyle Mahkeme tarafından 04/04/2018 tarihli ara kararıyla; Trakya Üniversitesi Edirne Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Görsel-İşitsel Teknikler ve Medya Yapımcılığı Bölümü Radyo TV Programcılığı Programı'na öğretim görevlisi alımı için 19/01/2018 tarihinde yapılan bilimsel sınavın Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılmış olup olmadığı, sınavda davacıya ve kazanan adaya sorulan sorular ve bu kişilerin cevapları üzerinden yapılan değerlendirme neticesinde belirlenen puanların ilmen uygun olup olmadığı, verilen puanlara göre davacının başarısız sayılarak diğer adayın başarılı sayılmasının ilmi kriterlere dayanıp dayanmadığı hususunun tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Sinema ve Televizyon Bölümü Bölüm Başkanı Prof. Dr. ..., Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Sinema ve Televizyon Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. ... ve Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Sinema ve Televizyon Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr...'nın bilirkişi olarak belirlendiği görülmektedir.

Anılan bilirkişiler tarafından Mahkemeye sunulan 25/12/2018 tarihli bilirkişi raporunda, ...'nin puanının 58,26, davacının puanının 60,24 olarak tespit edildiği; davalı idare tarafından bilirkişi raporuna itiraz edilmesi üzerine, Mahkemece 14/02/2019 tarihinde "bilirkişi raporunda, 7. soruya sınavda birinci olan müdahil taraf ile davacı tarafından cevap verilmediği belirtilmesine rağmen anılan soruya sınavda birinci olan müdahil tarafın cevap verdiği görülmekle 7. soru açısından ve davalı idarenin diğer itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor istenilmesine" karar verildiği, 08/03/2019 tarihli ek raporda 7. soruya ilişkin olarak "Bilirkişi heyeti kendisine gönderilen dava dosyasında ...'nin cevap kağıdının fotokopisinin cevap numaralarını gösteren bölgeyi yarım şekilde kopyaladığından ve adayın yazısının okunmayı zorlaştırdığından ilk incelemede soruyu yanıtlamadığı şeklinde beyanda bulunmuştur. ...'nin ikinci incelemede soruyu yanıtladığı görülmüştür. Adayın bu soruda online kurguyu açıklayamadığı, offline kurguyu açıkladığı görülmüştür. Bu nedenle adaya tam puanın yarısı olan 5 puan verilmiştir." şeklinde değerlendirme yapıldığı, Mahkeme tarafından anılan rapor esas alınarak dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığa konu olayda, ilk bilirkişi incelemesi yapılırken, bilirkişi heyeti tarafından 6100 sayılı Kanun'un "Bilirkişinin haber verme yükümlülüğü" başlıklı 275. maddesinde bulunan "...bazı kayıt ve belgelerin getirtilmesine ihtiyaç duyuyorsa, bunun sağlanması için, bir hafta içinde kendisini görevlendiren mahkemeye bilgi verir ve talepte bulunur." hükmü gereği Mahkeme'den müdahilin cevap kağıdının net bir fotokopisi istenerek ona göre bütün sorular üzerinden bir değerlendirme yapılması ve bir cevap anahtarı sunulması gerekirken yapılmayarak; ek raporda, ...'nin cevap kağıdının fotokopisinin cevap numaralarını gösteren bölgeyi yarım şekilde kopyalandığından ve adayın yazısının okunmayı zorlaştırdığından ilk incelemede soruyu yanıtlamadığı şeklinde beyanda bulunmasının bilirkişi heyetince oluşturulacak raporun objektifliğini ve tarafsızlığını etkileyeceği açık olup; Mahkemece oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden bilimsel görüş alınması gerekmektedir.

Dolayısıyla, Mahkemece tüm bu hususlar dikkate alınarak objektiflik konusunda tereddüte mahal vermeyecek şekilde yeni bir bilirkişi heyetinin tespiti ile alınacak bilimsel rapor sonrasında yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Mahkemece yeni bilirkişi raporu doğrultusunda tekrar değerlendirme yapılarak yeni bir karar verileceğinden temyize konu kararın davacının istinaf talebinin vekalet ücreti bakımından kabulüne ilişkin kısmında da hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf isteminin reddi, davacının ise vekalet ücreti bakımından kabulüne ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,

2. … Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

4. Kesin olarak 22/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.