Danıştay 8. D 2023/3818 K.

Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/2773 E. , 2023/3818 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

SEKİZİNCİ DAİRE

Esas No : 2020/2773

Karar No : 2023/3818

DAVACI : …

DAVALI : … Kurulu Başkanlığı

VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU :

Hava Harp Okulu öğrencisi iken 669 sayılı KHK ile okulla ilişiği kesilen davacının, başka bir yükseköğretim kurumuna kaydının yapılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarihli ve … sayılı davalı idare işleminin dayanağı olan 06/10/2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI :

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından ilgili KHK maddesinin cezaevinde olanlar ve olmayanlar şeklinde ikili bir ayrıma gidilerek uygulandığı, ancak mevzuatta yer almayan böyle bir ayrımın Anayasa'nın 'Kanun önünde eşitlik' başlıklı 10. maddesine, AİHS'in 'Ayrımcılık yasağı' başlıklı 14. maddesine ve İnsan Haklarının ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye Ek Protokol'ün 'Eğitim hakkı' başlıklı 2. maddesine aykırı olduğu, şu an cezaevinde olup da eğitimine devam edenlerin bulunduğu, cezaevinde olmanın eğitime engel teşkil etmediği, cezaevinden çıkacağı tarih belirsiz olduğundan üniversiteye ne zaman başlayacağının bilinemeyeceği, kesinleşmiş bir ceza olmadığı göz önünde tutularak davalı idarenin tarafına bir nevi eğitim cezası vermesinin haksız olduğunu ileri sürmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI :

Usul yönünden, davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği; esas yönünden, davalı idarece ilgili mevzuata dayanılarak karar alındığı, derslere devam edemeyecek olan davacının tutukluluk halinin sona ermesi durumunda bu haktan yararlanabileceğinin açık olduğu, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin eksik düzenleme nedeniyle iptali gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ : Dava; Hava Harp Okulu'nda öğrenci iken 669 sayılı KHK kapsamında okulla ilişiği kesilen davacı tarafından, Harp Okulları bünyesinde kayıtlı bulunan öğrencilerden cezaevinde olanlarının cezaevinden çıktıktan sonra durumlarını belgeleyerek başvurmaları halinde yerleştirilmelerine ilişkin 06.10.2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının istemiyle açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, davacının Hava Harp Okulunda öğrenci iken 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleşen darbe teşebbüsü sonrasında tutuklandığı, yargılanarak müebbet hapis cezasına çarptırıldığı, tutuklu olması nedeniyle 669 sayılı KHK’nın 105. maddesiyle tanınan öğrenci nakil hakkından yararlandırılmadığı, davacı gibi tutuklu veya hükümlü olanların cezaevinden çıktıktan sonra başvurmaları üzerine nakil hakkından yararlanmalarını öngören dava konusu Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, Danıştay 8. Dairesinin 30/06/2020 günlü ara kararıyla söz konusu kararın halen yürürlükte olup olmadığının sorulduğu verilen cevaptan 03/10/2019 günlü Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının alındığı ve dava konusu kararın geçerliliğinin kalmadığı, davacının da Hacettepe Üniversitesine yerleştirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda dava konusu 06.10.2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı kaldırıldığından davanın konusuz kaldığı görülmektedir.

Açıklanan nedenlerle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

USUL YÖNÜNDEN:

Davalı idarenin usule yönelik itirazları uygun bulunmayarak işin esası incelendi.

ESAS YÖNÜNDEN:

İlgili Mevzuat:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 3. maddesinde, "(Değişik: 17/8/1983 - 2880/1 md.) Bu Kanunda geçen kavram ve terimlerin tanımları aşağıda belirtilmiştir...u) Yükseköğretim Eğitim Türleri: Yükseköğretimde eğitim - öğretim türleri örgün, açık, dışarıdan (ekstern) ve yaygın eğitimdir. (1) Örgün Eğitim: Öğrencilerin, eğitim - öğretim süresince ders ve uygulamalara devam etme zorunluluğunda oldukları bir eğitim - öğretim türüdür. (2) Açık Eğitim: Öğrencilere radyo, televizyon ve eğitim araçları vasıtasıyla yapılan bir eğitim - öğretim türüdür. (3) Dışarıdan Eğitim (Ekstern Eğitim): Yükseköğretimin belirli dallarında, devam zorunluluğu olmaksızın sadece yarı yıl içi ve sonu sınavlarına katılma zorunluluğu bulunan bir eğitim - öğretim türüdür. Bu eğitimi izleyen öğrenciler ortak zorunlu dersler ile gerekli görülen bazı dersleri, ilgili yükseköğretim kurumlarınca mesai saatleri dışındaki uygun saatlerde düzenlenecek derslerde alırlar. (4) Yaygın Eğitim: Toplumun her kesimine ve değişik alanlarda bilgi ve beceri kazandırma amacı güden bir eğitim - öğretim türüdür." hükmüne yer verilmiştir.

6756 sayılı Kanun'un 105. maddesinde, "Bu Kanunun yayımı tarihinde; a) Askeri liseler ile astsubay hazırlama okullarında öğrenimine devam eden öğrenciler, Millî Eğitim Bakanlığınca, giriş sınavlarının yapıldığı tarihte aldıkları ortaöğretim yerleştirme puanları dikkate alınarak durumlarına uygun okullara, b) Harp okulları, fakülte ve yüksek okullar ile astsubay meslek yüksek okullarında (Jandarma dahil) öğrenimine devam eden öğrenciler ile Yükseköğretim Kurulunca, üniversite sınavının yapıldığı tarihte aldıkları yerleştirme puanları dikkate alınarak durumlarına uygun fakülte ve yüksek okullara, naklen kaydedilirler. c) 30 Ağustos itibarıyla mezun olacak askeri öğrencilerin subay ve astsubaylığa nasbı yapılmaz. Bunlara üniversite sınavının yapıldığı tarihte aldıkları yerleştirme puanları dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek durumlarına uygun fakülte ve yüksek okullarca diploma verilir. Bu madde kapsamında hakkında işlem tesis edilenlerden herhangi bir tazminat alınmaz. Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.

7083 sayılı Kanun'un 4. maddesinde, "(1) Terör örgütü üyeliği veya bu örgütlerin faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar sebebiyle tutuklu veya hükümlü olarak ceza infaz kurumunda bulunanlar, olağanüstü halin devamı ve kurumda barındırıldıkları süre zarfında, ülke genelinde uygulanan merkezî sınavlar ile örgün veya yaygın her türlü eğitim ve öğretim kurumları ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından ceza infaz kurumu içinde veya dışında yapılan ya da yaptırılan sınavlara giremezler." düzenlemesi bulunmaktadır.

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 76. maddesinde, " (1) Açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerin örgün ve yaygın, kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin yaygın öğretimden yararlanmaları sağlanır..." düzenlemesi yer almaktadır.

Hukuki Değerlendirme:

Dava; 6756 sayılı Kanun'un 105. maddesinin 1. fıkrası uyarınca askeri okullara devam eden öğrencilerin durumlarına uygun başka fakülte ve yüksekokullara naklen kayıtlarının yapılabilmesi için YÖK Başkanlığı tarafından belirtilen tercih ve yerleştirme işlemlerine başvuramayan cezaevinde bulunan öğrencilerin başvurularını ne zaman yapmaları gerektiğine ilişkin alınan 06/10/2016 tarihli ve 44 sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararından kaynaklanmaktadır.

6756 sayılı Kanun'un 105. maddesinde anılan öğrencilerin, üniversite sınavının yapıldığı tarihte aldıkları yerleştirme puanları dikkate alınarak durumlarına uygun fakülte ve yüksek okullara, naklen kaydedileceği düzenlenmiş ve anılan maddenin uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkili kılınmıştır.

Yükseköğretim Kurulu tarafından alınan ve dava konusu yapılan karar ile cezaevinde bulunup, tercih yapamayan öğrencilerin cezaevinden çıktıktan sonra durumlarını belgelemeleri halinde başvuru yapabilecekleri düzenlenmiştir.

Somut olayda, YÖK Başkanlığı tarafından cezaevinde bulunanlar şeklinde kümülatif bir değerlendirme yapıldığı, hükümlü ve tutuklu ayrımına gidilmediği, devam zorunluluğu bulunmayan bölümlere başvuru imkanına ilişkin herhangi bir imkanın sağlanmadığı, her ne kadar 7083 sayılı Kanun ile OHAL sürecinde bu durumda olanların herhangi bir sınava giremeyecekleri düzenlenmişse de ilgili Kararda bir süre öngörülmeden cezaevinden çıktıktan sonra başvuru hakkının verildiği, ayrıca müebbet hapis cezası alan öğrenciler açısından, ilgili cezanın kesinleşmesi halinde, cezaevinden tahliye olacağı tarih konusunda ortaya öngörülemez bir durumun çıkacağı, buna bağlı olarak da 6756 sayılı KHK’nın 105. maddesiyle tanınan öğrenci nakil hakkından yararlanıp yararlanamayacağının belirsiz hale geleceği ve bunun da Anayasal bir hak olan eğitim ve öğrenim hakkını ihlal edeceği açıktır.

Yukarıda belirtilen hususlardan dolayı … tarihli ve … sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının eksik düzenlendiği anlaşılmış olup iptal edilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. Dava konusu … tarihli ve … sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının İPTALİNE,

2. 2577 sayılı Kanunun 31. maddesinin göndermede bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davalı idareden alınmasını temin amacıyla kararın bir örneğinin kesinleşmeden sonra Ankara Veraset ve Harçlar Vergi Dairesi Müdürlüğüne tebliğine ve müzekkere yazılmasına,

3. Davalı idarece yapılan … TL yargılama giderinin davalı idare üzerine bırakılmasına,

4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,

13/09/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.