Danıştay 8. D 2024/298 K.

Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/1103 E. , 2024/298 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

SEKİZİNCİ DAİRE

Esas No : 2020/1103

Karar No : 2024/298

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Valiliği

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACILAR):

1. …

2. …

VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Davacı … adına kayıtlı … plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı …'e 2.018,00 TL trafik idari para cezası verilmesine dair aynı tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işlemlere dayanak alınan 12/12/2018 tarihli tutanakta; olaya ilişkin beyanı alınan araç sürücüsünün ve araçtaki yolcunun imzası bulunmadığı gibi, bu kişilerin imzadan imtina ettiklerine dair herhangi bir kaydın da yer almadığı, öte yandan, dava konusu araç ile çalışma izni veya ruhsatı almadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşındığına ilişkin trafik ekipleri tarafından tutulan tutanakta yer alan tespitler dışında bu tespiti destekleyecek somut, açık, yeterli ve kesin başkaca bir delil olmadığı, bu durumda, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde usulüne uygun olarak düzenlenmediği belirlenen tutanağa dayanılarak ve hukuken kabul edilebilir açık, kesin ve tereddüte yer bırakmayan somut bilgi ve belge olmadan yapılan tespitlere istinaden tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuk ve mevzuata uygun olduğundan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :

Davacılardan … adına kayıtlı ve yetkili Büyükşehir Belediyesinden alınmış geçerli "Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi" bulunan … plakalı aracın yapılan denetimde şoför beyanı ile … taşıması yapıldığı tespiti üzerine, ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi hükmü uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 12/12/2018 tarihli işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı … adına 2.018,00 TL Trafik İdari Para Cezası verilmesine ilişkin aynı tarihli işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Dosyanın incelenmesinden, 12/12/2018 tarihinde yapılan denetimde davacı … adına kayıtlı aracın Nişantaşı - Şişli arasında … taşımacılığı yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen ve polis memurlarınca imzalı tutanakta; yolcu kimlik bilgisinin bulunduğu, yolcu imzasının / imzadan imtina şerhinin bulunmadığı, araç sürücüsü diğer davacı …'in kimlik bilgilerinin bulunduğu, imzasının / imzadan imtina şerhinin yer almadığı, tutanakta araç sürücüsünün beyanına göre yolcu ile … sistemi üzerinden taşımacılık için anlaşıldığı bilgisinin yer aldığı, tutanağa göre araç sürücüsünün, araç sahibinin tutanaklara imza atmaması yönünde telkini bulunduğu beyanının yer aldığı, ayrıca aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanakta davacılardan araç sürücüsü …'in imzasının bulunduğu, aynı tarihli davacı sürücü adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanakta da davacı sürücü … için "imza etmedi" şerhinin bulunduğu, ilk tutanakta tespit edilen yolcu adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlendiği, dava dışı yolcu için "imza etmedi" şerhinin tutanakta yer aldığı görülmüştür.

Her ne kadar İdare Mahkemesi tarafından, "dava konusu işlemlere dayanak alınan 12/12/2018 tarihli tutanakta; olaya ilişkin beyanı alınan araç sürücüsünün ve araçtaki yolcunun imzası bulunmadığı gibi, bu kişilerin imzadan imtina ettiklerine dair herhangi bir kaydın da yer almadığı," gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline, Bölge İdare Mahkemesi tarafından da istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olsa da; dosyada yer alan ve taraflarca da birbirinden farklı olduğu iddia edilmeyen tutanakların incelenmesinden; İdare Mahkemesi gerekçesinin dayandırıldığı işlem tutanağında taşımacılığa ilişkin güzergahın Nişantaşı - Şişli olarak yer aldığı, taşımacılığın belediye sınırları içerinde olduğu, tutanakta yolcu ve şoför imzasının ya da imzadan imtina şerhinin bulunmadığı görülse de, aynı tarihli üç tutanağın daha bulunduğu, bu tutanaklarda ikisinde yolcu ve şoför için "imza etmedi" şerhinin tutanağa işlendiği, Araç Trafikten / Muhafaza Altına Alma Tutanağı'nda ise davacı sürücünün imzasının bulunduğu, bu nedenle ilk tutanakta şerhin sehven yazılmadığının anlaşıldığı, diğer tutanaklarda şerhin ve imzanın yer almasının ilk tutanaktaki eksikliği giderdiği görüldüğünden, söz konusu işlemlere ilişkin tutanakların mevzuata uygun, kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, işlem tarihinde geçerli Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi bulunan aracın denetimde … taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacılar yönünden ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen trafikten men ve idari para cezası işlemlerine esas alınabileceği görüldüğünden dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin kabulüne,

2. … Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

4. Kesin olarak, 31/01/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.