Danıştay 8. D 2023/3989 K.

Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2019/2779 E. , 2023/3989 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

SEKİZİNCİ DAİRE

Esas No : 2019/2779

Karar No : 2023/3989

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı

VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : … San. Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti.

VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:2017/681, K:2017/860 sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Dava, davacı tarafından şirketi adına otomobil ile tarifesiz yurtiçi yolcu taşımacılığı yapmak üzere düzenlenmiş A1 yetki belgesinin Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 78. maddesinin 9. fıkrası uyarınca iptal edilmesine ilişkin … gün ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işlemin dayanağı olan Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin, 13. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin, Danıştay 15. Dairesi’nin 16.12.2015 tarih ve E: 2013/2135, K: 2015/8833 sayılı kararı ile “…yetki belgesi sahibinin merkezi adresinin yolculuğun varış ya da bitiş noktasında bulunması koşuluyla bu hususta kendi mevzuatında herhangi bir kısıtlama olmamasına rağmen seyahat acentaları yönünden ticari faaliyetin zorlaştırıldığı anlaşıldığından, dava konusu yönetmelik maddelerinde, seyahat acentalarının durumunu dikkate alan bir düzenleme öngörülmemesi, başka bir ifadeyle eksik düzenleme yapılmış olması nedeniyle hukuka uyarlılık görülmediğinden bahisle iptaline” karar verildiği, öte yandan, yukarıda yer alan yasal düzenleme dikkate alındığında, bir kamu kurumu ya da kuruluşu ile yapılan geçerli bir taşıma hizmet alımı sözleşmesine sahip olanların A1 yetki belgesinin başvurusu sırasında Bakanlığa sunulması zorunlu tutulan Ulaşım Koordinasyon Merkezi ile İl Trafik Komisyon’undan alınacak kararların, sözleşme süresi sonuna kadar sunulmasının şart olmadığı düzenlenmiş, bu durumda, geçerli bir taşıma hizmet alımı sözleşmesine sahip olan ve sözleşme geçerlilik süresi 24.06.2016 tarihinde sona erecek olan davacı hakkında, iptal edilen mevzuat hükmü de esas alınmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek istinaf kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:

Davacı şirket adına otomobil ile yurtiçi tarifesiz yolcu taşımacılığı yapmak üzere 24.06.2016 tarihine kadar geçerli olmak üzere … no’lu A1 yetki belgesinin düzenlendiği, Bakanlığın 01.10.2015 tarihli ve 65093 sayılı yazısı ile Yönetmelik hükmüne uygun olarak yeni bir UKOME kararının ibraz edilmesi gerektiği aksi halde yetki belgesinin iptal edileceği hususunun davacıya bildirildiği halde 90 gün içerisinde UKOME kararının gönderilmediğinden bahisle 15.01.2016 tarihli işlemle davacı şirkete ait A1 yetki belgesinin Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 78/9 maddesi gereğince iptal edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:

23.10.2012 tarih ve 28450 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle değişik yetki belgesi almanın ve yenilemenin özel şartları başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, "A1 veya A2 yetki belgesi için başvuranların, (c) bendinde belirtilen taşınmazda yürütecekleri taşımacılık faaliyetinin arz/talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından sakıncası olmadığına dair büyükşehir belediye sınırları içerisinde ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)'nden, diğer yerlerde ise ilgili il trafik komisyonundan alınmış kararı Bakanlığa sunmaları şarttır. Ancak bir kamu kurum/kuruluşuyla yapılan geçerli bir taşıma hizmet alımı sözleşmesine sahip olanlardan A1 yetki belgesi başvurusu sırasında sözleşme süresi sonuna kadar bu şart aranmaz. Sözleşme süresinin bitiminden itibaren 90 gün içerisinde söz konusu şartın gereği olan ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) veya ilgili il trafik komisyonu kararının Bakanlığa sunulmaması halinde bu kapsamda düzenlenen yetki belgeleri iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin iptal başlıklı 78. maddesinin 9. fıkrasında; "Yetki belgesi sahibinin faaliyeti esnasında, yetki belgesi alma şartlarından herhangi birini kaybetmesi ve bu konuda, bu Yönetmelikte bir süre öngörülmemiş olması halinde, kaybedilen şartın veya şartların giderilmesi veya tamamlanması için Bakanlıkça 90 gün bekleneceği, bu 90 günlük süre içinde eksikliğin giderilmemesi halinde yetki belgesinin iptal edilir" kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, dava konusu işlemin dayanağı olan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 23/10/2012 günlü ve 28450 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeligin 6. maddesiyle Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 1. fıkrasına eklenen (d) bendinin, Danıştay Onbeşinci Dairesi'nin 16/12/2015 tarihli ve E:2013/2135 K:2015/8833 sayılı kararı ile iptal edildiği, bu durumda tesis edilen işlemin hukuki dayanağının kalmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de Danıştay Onbeşinci Dairesinin ilgili yönetmelik hükmüne ilişkin iptal kararı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 31/10/2018 gün ve E:2016/2234, K:2018/4042 sayılı kararıyla bozulmuş olup Dairemizin 02.02.2020 gün ve E:2019/4819 K:2020/708 sayılı kararıyla davanın reddedildiği görüldüğünden bu gerekçeyle dava konusu işlemin iptal edilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezinden, diğer yerlerde ise ilgili il trafik komisyonundan şehiriçi taşıma düzeni ve arz/talep dengesi açısından uygundur ibareli kararın alınmasına ilişkin zorunluluğun Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde 23.10.2012 tarih ve 28450 sayılı Resmi Gazete'de yapılan değişiklik ile getirildiği, anılan belgenin A1 yetki belgesi almak isteyen şirketler tarafından Bakanlığa sunulması gerektiği, davacı firmanın ise A1 yetki belgesini, belirtilen değişiklikten önce 24/06/2011 tarihinde aldığı, Yönetmelik ile getirilen zorunluluğun madde başlığında da belirtildiği üzere yetki belgesinin ilk defa alınması veya yenilenmesi sırasında sunulması gerektiği, değişikliğin yapıldığı tarih itibari ile halihazırda yetki belgesi sahibi olan firmalardan anılan belgenin istenilmesinin kazanılmış hak ilkesine aykırı olacağı, olayda Yönetmeliğin 78/9. maddesinde bahsi geçen "yetki belgesi alma şartlarından herhangi birininin kaybedilmesi" durumunun da söz konusu olmadığı, zira davacı tarafından yetki belgesinin alındığı tarih itibariyle bahsi geçen şartın yetki belgesi alma şartlarından birisi olmadığı, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde 23.10.2012 tarihinde yapılan değişikliğin davacıya ancak A1 yetki belgesinin yenileneceği zaman uygulanabileceği açık olduğundan sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerekmektedir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle,

1. Temyiz isteminin reddine,

2. … Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,

4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,

5. Kesin olarak, 20/09/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.