Danıştay 8. D 2023/3801 K.

Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2019/2696 E. , 2023/3801 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

SEKİZİNCİ DAİRE

Esas No : 2019/2696

Karar No : 2023/3801

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı

VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Petrol Ürünleri Turizm ve Yolcu Taşımacılığı Nakliye Gıda İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Dava, davacı şirket adına, otomobil ile yurtiçi tarifesiz yolcu taşımacılığı yapmak üzere düzenlenen A1 yetki belgesinin, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 78. maddesinin 9. fıkrası uyarınca iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davalı idarece, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 13/1-d maddesi uyarınca, zorunlu hale gelen ve 90 gün içerisinde tamamlanması zorunluluğu bulunan şartın yerine getirilebilmesi amacıyla … tarih ve …sayılı Olur ile, 01.10.2015 tarihine kadar ve bu tarihten itibaren de 90 günlük yeni bir süre verilmesine rağmen, davacı şirketin bu şartı yerine getirmediği ileri sürülmekte ise de; davacı şirketin başvurusu üzerine, yürüteceği taşımacılık faaliyetinin arz/talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından sakınca taşımadığına dair 15.12.2015 tarihli UKOME kararının alındığı, bu kararın 90 günlük süre sona ermeden davacıya tebliğ edilmiş olması halinde, (aksi halde davacı şirketin ticari faaliyetinin sona ereceği dikkate alındığında) bu süre içerisinde idareye sunulmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, UKOME kararının 90 günlük süre geçtikten sonra davacıya tebliğ edilmiş olması halinde ise; davacının yükümlülüğünün, süresi içinde yetkili kuruma başvuru yapmak ve alınan kararı davalı idareye sunmakla sınırlı olduğu, yetkili kurumun karar almakta gecikme göstermesi veya alınan kararı geç tebliğ etmesi şeklinde meydana gelen kusurun davacıya yüklenemeyeceği sonucuna varıldığından, davacının yetki belgesinin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararında; dava konusu işlemin dayanağı olan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 23/10/2012 günlü ve 28450 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeligin 6.maddesiyle Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 13.maddesinin 1. fıkrasına eklenen (d) bendinin, Danıştay 15.Dairesinin 16/12/2015 tarihli ve E:2013/2135, K:2015/8833 sayılı kararı ile iptal edildiği, bu durumda tesis edilen işlemin hukuki dayanağının kalmadığı gerekçesiyle A1 yetki belgesinin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği belirtilerek istinaf isteminin gerekçeli reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, işleminin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek istinaf kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :

Davacı şirket tarafından otomobille tarifesiz yolcu taşımacılığı yapmak üzere düzenlenmiş olan A1 yetki belgesinin … tarih ve … sayılı davalı idare işlemi ile iptal edildiği ve bu durum üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:

23.10.2012 tarihli ve 28450 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle değişik yetki belgesi almanın ve yenilemenin özel şartları başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, "A1 veya A2 yetki belgesi için başvuranların, (c) bendinde belirtilen taşınmazda yürütecekleri taşımacılık faaliyetinin arz/talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından sakıncası olmadığına dair büyükşehir belediye sınırları içerisinde ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)'nden, diğer yerlerde ise ilgili il trafik komisyonundan alınmış kararı Bakanlığa sunmaları şarttır. Ancak bir kamu kurum/kuruluşuyla yapılan geçerli bir taşıma hizmet alımı sözleşmesine sahip olanlardan A1 yetki belgesi başvurusu sırasında sözleşme süresi sonuna kadar bu şart aranmaz. Sözleşme süresinin bitiminden itibaren 90 gün içerisinde söz konusu şartın gereği olan ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) veya ilgili il trafik komisyonu kararının Bakanlığa sunulmaması halinde bu kapsamda düzenlenen yetki belgeleri iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin iptal başlıklı 78. maddesinin 9. fıkrasında; "Yetki belgesi sahibinin faaliyeti esnasında, yetki belgesi alma şartlarından herhangi birini kaybetmesi ve bu konuda, bu Yönetmelikte bir süre öngörülmemiş olması halinde, kaybedilen şartın veya şartların giderilmesi veya tamamlanması için Bakanlıkça 90 gün bekleneceği, bu 90 günlük süre içinde eksikliğin giderilmemesi halinde yetki belgesinin iptal edilir" kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

… İdare Mahkemesince; dava konusu işlemin dayanağı olan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 23/10/2012 günlü ve 28450 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeligin 6. maddesiyle Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 1. fıkrasına eklenen (d) bendinin, Danıştay Onbeşinci Dairesi'nin 16/12/2015 tarihli ve E:2013/2135 K:2015/8833 sayılı kararı ile iptal edildiği, bu durumda tesis edilen işlemin hukuki dayanağının kalmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de Danıştay Onbeşinci Dairesinin ilgili Yönetmelik hükmüne ilişkin iptal kararı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 31/10/2018 gün ve E:2016/2234, K:2018/4042 sayılı kararıyla bozulduğu, Dairemizin 02.02.2020 gün ve E:2019/4819 K:2020/708 sayılı bozmaya uyma suretiyle davanın reddine karar verildiğinden Mahkemece bu husus göz önünde bulundurularak yeniden bir karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin belirtilen gerekçe ile iptal edilmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan 29/04/2016 tarihli davalı idare savunma dilekçesinde davacı firmanın 05/03/2012 tarihinden itibaren geçerli olan A1 yetki belgesinin bulunduğu belirtildiğinden, dava dosyası içinde bulunmayan yetki belgesinin celp edilmesi ve mahkemece karar verilirken bu hususun da dikkate alınması gerektiği açıktır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,

2. …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

4. Kesin olarak 13/09/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.