Danıştay 7. D 2023/3986 K.

Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2021/510 E. , 2023/3986 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

YEDİNCİ DAİRE

Esas No : 2021/510

Karar No : 2023/3986

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Turizm ve İnşaat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi

VEKİLLERİ : Av. …

Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı adına

… Gümrük Müdürlüğü

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli … -… , … -… tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri ile, … gün ve … sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında ithal edilen eşyanların yurt dışı edilmediğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238. maddesi uyarınca, katma değer vergisi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasının iptali istemiyle açılan davalarda verilen ret kararları üzerine düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Bozma kararı üzerine, olayda, dava konusu ödeme emri içeriği para cezalarının iptali istemiyle açılan davalarda, tebellüğ edilen ceza kararına karşı, ilgili gümrük başmüdürlüğüne itiraz yoluna gidilmeksizin, 4458 sayılı Kanun'un 242. maddesinin 3. fıkrasında öngörülen yedi günlük itiraz süresinin geçirilmesinden sonra dava açıldığı gerekçesiyle ret kararı verilmesi üzerine herhangi bir ödemede bulunulmadığının anlaşılması karşısında, davacı tarafından öne sürülen iddiaların bu aşamada incelenebilmesi mümkün olmadığından, kesinleşen para cezalarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dahilde işleme izin belgesi kapsamındaki taahhütler yerine getirildiğinden taahhüt hesabının müeyyidesiz kapatıldığı, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Olayda, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici ithali gerçekleştirilen eşyaya isabet eden vergi üzerinden alınan para cezası kararının dayanağı olan, dahilde işleme izin belgesinin müeyyideli olarak kapatılmasına ilişkin Ekonomi Bakanlığı (Dış Ticaret Müsteşarlığı) Akdeniz İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin işleminin iptal edilmesi durumunda, rejim koşullarının ihlal edildiğinden ve sonucunda bir vergi kaybı bulunduğundan söz edilemeyeceğinden, davacı tarafından, para cezasına yönelik olarak ileri sürülen rejim koşullarının ihlal edilmediği yönündeki iddianın, 6183 sayılı Kanun'un yukarıda açıklanan 58. maddesinde yer alan "borcum yoktur" iddiası kapsamında değerlendirilmesi suretiyle ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yukarıda yazılı gerekçeyle verilen kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :

Davacı adına tescilli … -… , … -… tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri ile, … gün ve … sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında ithal edilen eşyanların yurt dışı edilmediğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238. maddesi uyarınca, katma değer vergisi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasının iptali istemiyle açılan davalarda verilen ret kararları üzerine düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 108. maddesinin 1. fıkrasında; serbest dolaşımda olmayan eşyanın, işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi amacıyla, gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve vergileri teminata bağlanmak suretiyle, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebileceği; eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, teminatın iade olunacağı; eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasına, şartlı muafiyet sistemi denildiği hükmüne yer verilmiş; aynı Kanun'un 238. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde ise, bu Kanun'un 108 ilâ 127.maddelerde düzenlenen dahilde işleme rejimine ilişkin hükümlerin ihlali halinde eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin tahsili yanında, bu vergilerin iki katı tutarında para cezası alınacağı öngörülmüştür.

Öte yandan, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, yedi gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağının belirtildiği; 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddialarıyla, tebliğinden itibaren yedi gün içinde dava açabileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Sözü edilen hukuki düzenlemelere göre, dahilde işleme rejimi kapsamında ithal edilen eşyaya ilişkin olarak, ödenmesi gereken bir vergiden ve alınması gereken para cezasından söz edilebilmesi için, anılan rejim şartlarının ihlal edildiği yolunda bir tespit yapılması gerekmekte olup, rejim ihlali bulunmadığı halde Kanuna aykırı olarak kesilen para cezasının, usulüne uygun olarak kesinleştiğinden söz edilemeyeceği gibi, bu yönde ileri sürülen iddianın, ödeme emri aşamasında da, "böyle bir borcu olmadığı" kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Dosyanın ve UYAP kayıtlarının incelenmesinden, davacı adına tescilli beyannameler ile dahilde işleme izin belgesi kapsamında geçici olarak ithal edilen eşyanın bir kısmının ihraç edilen mamuller bünyesinde kullanılmadığının tespit edilmesinden sonra, taahhüt hesabının müeyyideli olarak kapatılarak, muafiyet kapsamından çıkarılan eşyaya isabet eden katma değer vergisi üzerinden para cezası kararları alınarak tebliğ edildiği, anılan bu kararların iptali istemiyle açılan davalarda davanın reddine karar verilmesi üzerine de işbu davaya konu ödeme emrinin düzenlendiği; öte yandan, davacıya ait … tarih ve … sayılı dahilde işleme izin belgesinin müeyyideli olarak kapatılmasına ilişkin Akdeniz İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin … tarih ve … sayılı işleminin iptal edilerek, taahhüt hesabının müeyyidesiz kapatıldığı anlaşılmıştır.

Olayda, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici ithali gerçekleştirilen eşyaya isabet eden vergi üzerinden para cezası kararları alınmış ise de; bu işlemlerin dayanağı olan, dahilde işleme izin belgesinin müeyyideli olarak kapatılmasına ilişkin Ekonomi Bakanlığı (Dış Ticaret Müsteşarlığı) Akdeniz İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin işleminin iptal edilmesi durumunda, rejim koşullarının ihlal edildiğinden ve sonucunda bir vergi kaybı bulunduğundan söz edilemeyeceğinden, söz konusu cezanın tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan işbu davada; davacı tarafından, para cezasına yönelik olarak ileri sürülen rejim koşullarının ihlal edilmediği yönündeki iddianın, 6183 sayılı Kanun'un yukarıda açıklanan 58. maddesinde yer alan "borcum yoktur" iddiası kapsamında değerlendirilmesi suretiyle ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yukarıda yazılı gerekçeyle verilen mahkeme kararında isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1.  Temyiz isteminin kabulüne,

2. … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,

4. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine,

5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.