Danıştay 7. D 2023/4031 K.

Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2021/4760 E. , 2023/4031 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

YEDİNCİ DAİRE

Esas No : 2021/4760

Karar No : 2023/4031

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına

… Müdürlüğü -

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gıda Gemi Söküm İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava Konusu İstem: Davacı tarafından sökülmek için getirilen "..." isimli geminin baştankara izni alınması sonrası düzenlenen tutanak neticesinde; gemide, baştankara izni alınmadan evvel yapılan ilk tespitten daha düşük miktarda akaryakıt bulunduğundan bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi, teminata bağlanan özel tüketim vergisi ile özel tüketim vergisinden kaynaklanan katma değer vergisine vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Bozma kararı üzerine, uyuşmazlığın geminin söküm amacıyla getiriliş tarihinde yapılan tespit sırasında bulunan akaryakıtın atık alım merkezine ibraz edilmesi gerektiği halde, bu yükümlülüğün yerine getirilmeyip, geminin baştankara yapılış tarihine kadar geçen süre içerisinde kullanılmış olduğunun kabul edilmesinden kaynaklandığı, sökülmek üzere getirilen gemilerdeki akaryakıtın imha edilmek üzere atık alım merkezine iade edilmesi zorunlu olmakla olmakla birlikte, teslimi gereken akaryakıtın, geminin baştankara izni alınması sonrası düzenlenecek tutanak neticesinde tespit edilen akaryakıt olarak nitelendirilmesinin gerektiği, gemilerin, söküm için baştankara izni alımı sırasındaki prosedürlerden dolayı limanda bekleyebileceği ve bu sırada akaryakıt sarfiyatında bulunabileceği hususu da dikkate alındığında, davalı idarece iki tutanak arasındaki fark akaryakıtın vergi kaybına sebebiyet verecek şekilde kullanıldığı veya satıldığı yönünde somut bir tespit yapılmaksızın, söz konusu akaryakıt farkı üzerinden vergi tahakkuk ettirilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Teslimi gereken akaryakıtın baştankara izni alınmadan önce düzenlenen ilk tutanakta yer alan miktar olduğu, davacının bu akaryakıtın tamamının atık alım merkezi sorumlusuna teslim edileceğine dair taahhütte bulunduğu, mevzuatta geminin açıkta beklerken söz konusu akaryakıtı vergiden muaf şekilde kullanacağına ilişkin bir düzenleme yer almadığından, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Ek tahakkuka konu akaryakıt miktarının ve bu miktarın tüketildiğinin davacı şirket yetkililerinin imzasını taşıyan survey raporları ile somut olarak tespit edildiği ve tüketilen akaryakıtın vergiden muaf olduğuna dair herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığından davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile, mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :

Davacı tarafından sökülmek için getirilen "..." isimli geminin baştankara izni alınması sonrası düzenlenen tutanak neticesinde; gemide, baştankara izni alınmadan evvel yapılan ilk tespitten daha düşük miktarda akaryakıt bulunduğundan bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi, teminata bağlanan özel tüketim vergisi ile özel tüketim vergisinden kaynaklanan katma değer vergisine vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, (I) sayılı listedeki malların ithalatçıları veya rafineriler dahil imal edenler tarafından tesliminin özel tüketim vergisinin konusunu oluşturacağı öngörülmüş; 2. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde de, teslimin, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya adına hareket edenlerce, alıcıya veya hareket edenlere devredilmesini ifade edeceği hükme bağlanmış; 16. maddesinin 4. fıkrasında ise, (I) sayılı listedeki malların ithalinde, ödenecek özel tüketim vergisine karşılık olmak üzere türü, tutarı ve çözümüne ilişkin usûl ve esasları Maliye Bakanlığınca belirlenmek suretiyle teminat alınacağı kuralı getirilmiştir.

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24 ilâ 27. maddelerinde, eşyanın gümrük kıymetinin belirlenmesine ilişkin kurallara yer verilmiş; akaryakıt ve kumanyalara ilişkin hükümleri barındıran 176. maddesinin 1. fıkrasında, gemilerin, botların, diğer deniz taşıtlarının ve hava gemilerinin dış seferlerde kullanacakları yakıt ve yağları ile karaya çıkarılmamak şartıyla yurtdışından getirdikleri kumanyaların ithalat vergilerinden muaf olduğu; 181. maddenin 1. fıkrasında, ithalatta gümrük yükümlülüğünün, ithalat vergilerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girişi ve ithalat vergilerine tabi eşyanın ithalat vergilerinden kısmi muafiyet suretiyle geçici ithali için verilecek gümrük beyannamesinin tescili tarihinde başlayacağı düzenlenmiştir.

07/10/2009 tarih ve 27369 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Yönetmeliği'nin 480. maddesinin 1. fıkrasında; Türk bandıralı gemilerin yabancı limanlardan gelişlerinde, yakıt ve kumanyaları için bir liste düzenlenerek ilk uğrayacakları Türk limanında bu listenin geminin kontrolünü yapacak gümrük idaresine verileceği; 2. fıkrasında, birinci fıkrada bahsi geçen listede, a) Yabancı limanlardan alınmış olan kumanyanın cins ve miktarı ile sefer sırasında tüketilen miktarı, b) Evvelce Türkiye'de, serbest dolaşımda olan maddelerden veya geçici depolama yerleri ve antrepolardan tedarik edilen yakıt ve kumanyaların cins ve miktarı ve bunlar için evvelce verilmiş olan transit veya ihracat beyannamelerinin numarasının ve tarihinin, gümrük idaresi ve sefer sırasında tüketilen miktarlarının yer alacağı; 3. fıkrasında, ilgili memurların, kendilerine verilen listeyi, yakıt ve kumanya defteri ile karşılaştırarak, beyan edilen miktarın defter kayıtlarına uygunluğunu inceleyeceği belirtilmiş; 481. maddesinde, kabotaja girecek gemilerin yabancı limanlardan aldıkları yakıtların miktarı gemilerin seyir jurnallerinde ve devriçark defterinde gösterildiğinden seyir jurnaline göre alınan miktar ile, seyir jurnali ve devriçark defterine göre sarf edilen miktar arasındaki fark bulunarak vergiye esas tutulacak miktarın tespit olunacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketin söküm amacıyla ithal ettiği ve İstanbul/TÜRKİYE limanından davalı idarenin denetimi altında bulunan Aliağa Gemi Söküm Bölgesine getirilen "..." isimli hurda gemi hakkında davalı idarenin, gemi acentesinin, firma yetkililerinin ve firma yetkilileri tarafından tayin edilen gemi survey firması ... isimli firmanın birlikte düzenlediği 13/09/2013 tarihli kontrol ve tespit tutanağında(survey gözetim raporu); gemide toplam 90.950 Kg diesel oil, 27.000 Kg makine yağının tespit edildiği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Aliağa Gemi Söküm Bölgesinde geminin baştankara yapılmasına izin verildiği, gemi baştankara vaziyette iken, 20/09/2013 tarihinde düzenlenen kontrol ve tespit tutanağı ile, geminin açıkta bulunduğu sürede sarf ettiği yakıtların tespiti için yapılan ölçümlerde 75.650 Kg diesel oil, 27.000 Kg makine yağı bulunduğunun tespit edildiği, düzenlenen ilk tutanak ve baştankara yapılmasından sonra düzenlenen tutanakta tespit edilen miktarlar karşılaştırılarak, iki tutanak arasındaki 15.300 Kg' lık diesel oil farkı için ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi, teminata bağlanan özel tüketim vergisi ile özel tüketim vergisinden kaynaklanan katma değer vergisine vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Olayda, söküm amacıyla Türkiye Gümrük bölgesine getirilen yabancı bayraklı geminin baştankara edildiği tarihe kadar tükettiği vergileri ihtilaflı olan yakıtın, gemilerin dış seferlerde kullanacakları yakıtın ithalat vergilerinden muaf olacağı yolundaki 4458 sayılı Kanun'un 176. maddesinin 1. fıkrası kapsamında olmadığının anlaşılması; ek tahakkuka konu akaryakıtın miktarının ve bu miktarın tüketildiğinin davacı şirketin yetkililerinin de imzasını taşıyan survey raporları ile somut olarak tespit edilmesi karşısında, Mahkemece ek tahakkuka konu akaryakıtın kullanıldığı veya satıldığı yönünde somut bir tespitin bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu mahkeme kararında isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1.  Temyiz isteminin kabulüne,

2. … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,

4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine,

5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.