Danıştay 6. D 2023/7220 K.

Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2022/2886 E. , 2023/7220 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ALTINCI DAİRE

Esas No : 2022/2886

Karar No : 2023/7220

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- … 2- …

                                                    3.  … 4.  …			

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı

VEKİLİ : Av. …

  2.  … Belediyesi Başkanlığı/…

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 04/10/2021 tarih ve E:2019/16894, K:2021/10521 sayılı bozma kararına uyularak verilen … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Mülkiyeti davacıların murisi …'a ait olan İzmir ili, Bayraklı ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parsel ve … ada, … sayılı parseli kapsayan alanda Bayraklı Belediye Encümeninin … tarih ve …sayılı kararı ile kabul edilip İzmir Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca yapılan parselasyon işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacıların …'ın mirasçıları olmaları sıfatıyla bu davayı açtıkları, bu nedenle de mirasçıların ancak murisin sahip olduğu haklara sahip olabileceği, olayda ise Bayraklı Belediye Encümeni'nin … tarih ve …sayılı kararı ile kabul edilip İzmir Büyükşehir Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1727 sayılı parselasyon planı ve dağıtım cetvelinin 26/02/2018 tarihinde Bayraklı Belediyesi Emlak ve İstimlak Müdürlüğü'nde bir (1) ay süreyle askıya çıkarıldığı, davacıların murisi tarafından askı süresi içerisinde 22/03/2018 tarihinde iş bu davada ileri sürülen iddialarla itirazda bulunulduğu, itiraz tarihini takip eden 60 günün bitimi olan (zımni ret işleminin tesis edilmiş sayıldığı) 22/05/2018 tarihinden itibaren, 60 günlük dava açma süresi içinde 20/07/2018 havale tarihli dava dilekçesi ile murisin … tarih ve … yevmiye numaralı vekaletname ile vekil tayin ettiği Avukat … tarafından açılan davanın … İdare Mahkemesinin E…. sayılı dosyasında görülmekte iken 27/08/2018 havale tarihli dilekçe ile davacı …'ın vefat ettiği ve iş bu davanın davacıları olan mirasçıların davaya devam etmek istediğinin belirtilerek mirasçılık belgesinin sunulduğu, ancak muris …'ın davanın açılış tarihinden önce 17/07/2018 tarihinde vefat ettiği, bu sebeple de … İdare Mahkemesince "dava tarihinden önce ölmüş olan davacı adına avukatı olarak hareket eden kişi tarafından açılan davanın ehliyet yönünden reddine" karar verildiği, ayrıca murisin 22/03/2018 tarihinde yaptığı itirazın 24/04/2018 tarihinde belediye encümeni tarafından reddedildiği, reddedilen belediye encümeni kararının 09/08/2018 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediye Encümeni tarafından onaylandığı ve … tarih ve … sayılı işlemle bildirildiği iddiası ile ve yine Bayraklı Belediye Encümeninin … tarih ve …sayılı kararı ile kabul edilip İzmir Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan … sayılı parselasyon işleminin iptali istemiyle 02/11/2018 gününde bu kez mirasçılar tarafından bakılan davanın açıldığı anlaşıldığından, davacıların dava hakkının kendi şahıslarından doğmayıp, …'ın mirasçıları olmalarından kaynaklandığı, bu nedenle de mirasçıların ancak murisin sahip olduğu haklara halef olabileceği, olayda ise dava konusu belediye encümeni kararı ve parselasyon işleminden davacıların murisi …'ın haberdar olduğu, tarihin esas alınması suretiyle dava açma süresinin hesaplanması gerektiği, davacıların murislerinin bu davada iptali istenilen işlemlerden haberdar olmasından sonra parselasyon işleminin iptali istemiyle yetkili makamlara yaptığı başvurunun 60 gün içinde cevap verilmeyerek reddi üzerine, mirasçılar tarafından 60 günlük yasal idari dava açma süresi içinde bu davanın açılmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Dosyaya sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde, İzmir Milli Emlak Dairesi Başkanlığınca yapılan itirazın, uyuşmazlığa konu parselasyon işleminin düzenleme sahasında yer alan taşınmazlardan birinin mülkiyet durumundaki düzeltmeden ibaret olduğu ve yeniden ilan edilmediği anlaşıldığından, yeniden ilan-askı sürecinin başlatılmamış olmasında hukuka aykırılık bulunmadığı hususu da göz önüne alındığında, dava açma süresini canlandıracak nitelikte bir durum olmadığı; İdare Mahkemesince verilen davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY: Davacıların miras bırakanı …'ın 22/03/2018 tarihinde yaptığı itirazın 24/04/2018 tarihinde belediye encümeni tarafından reddedildiği, reddedilen belediye encümeni kararının 09/08/2018 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediye Encümeni tarafından onaylandığı ve … tarih ve … sayılı işlemle tebliğ edildiği, …ın, Bodrum 2. Noterliğince düzenlenmiş … tarih ve … yevmiye numaralı vekaletname ile Av. …'yi vekil tayin ettiği, Av. … tarafından …'ın ölümünden (17/07/2018) sonra 20/7/2018 havale tarihli dava dilekçesi ile …'ın vekili olarak açtığı davanın … İdare Mahkemesinin E…. sayılı dosyasında görülmekte iken 27/08/2018 havale tarihli dilekçe ile davacı …'ın vefat ettiği ve iş bu davanın davacıları olan mirasçıların vekili de olan Av. … tarafından mirasçılık belgesinin sunulduğu, … İdare Mahkemesin verilenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile …'ın dava tarihinde ölmüş olduğu hususu dikkate alınarak davanın ehliyet yönünden reddine karar verildiği, bu karara yapılan istinaf başvurusu üzerine … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davacı kısmının yalnızca … olarak yazılması şeklinde düzeltilmesine, davalı idare Bayraklı Belediye Başkanlığının istinaf başvurusunun kabulüne, davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kararın kaldırılmasına karar verildiği, Danıştay Altıncı Dairesinin 04/10/2021 tarih ve E:2019/17095, K:2021/10520 sayılı kararı ile de, "vefat eden davacı … ile vekili arasında vefat tarihinden önce dava açılması hususunda anlaşılmış olma durumu, temyiz isteminde bulunan Av. …'nin davacının mirasçılarının da avukatı olduğu ve mirasçılar tarafından 27/08/2018 tarihli dilekçe ile davaya takip ettiklerine dair iradelerini belirttikleri hususu dikkate alındığında … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince yukarıda anılan hususlar dikkate alınmak suretiyle uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği" sonucuna varılarak istinaf kararının bozulmasına karar verildiği, …Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince bozma kararına uyulmayarak verilen … günlü, E:…, K:… sayılı ısrar kararının idareler lehine avukatlık ücretine hükmedilmesine ilişkin bölümünün Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 02/02/2023 tarih ve E:2022/665, K:2023/128 sayılı kararı ile bozulmasına karar verildiği, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı bozma kararına uyularak istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verildiği, bu kararın da Dairemizin 09/10/2023 tarih ve E:2023/7237, K:2023/7221 sayılı kararı ile onandığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

…'ın mirasçıları tarafından … İdare Mahkemesin verilenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının tebliği üzerine İzmir ili, Bayraklı ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı ve … ada, … sayılı parselleri kapsayan alanda, 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Bayraklı Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı karar ile kabul edilip İzmir Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla 1727 sayılı 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca onaylanan parselasyon işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Yasanın “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11.maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.

Özel kanun olan 3194 sayılı İmar Kanununun 19. maddesinde; "İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. Bu planlar bir (1) ay müddetle ilgili idarede asılır. Ayrıca mutat vasıtalarla duyurulur. Bu sürenin sonunda kesinleşir. Tashih edilecek planlar hakkında da bu hüküm uygulanır. Kesinleşen parselasyon planları tescil edilmek üzere tapu dairesine gönderilir. Bu daireler ilgililerin muvafakatı aranmaksızın, sicilleri planlara göre re'sen tanzim ve tesis ederler." hükmüne, yer verilmiş olup aynı Kanunun 8. maddesine 14/02/2020 tarihli 7221 sayılı Kanunun 6. maddesi ile; "Kesinleşen imar planları veya parselasyon planlarına karşı kesinleşme tarihinden itibaren her halde beş yıl içinde dava açılabilir." hükmü eklenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Yargısal içtihatlarda, imar planları, ilanı gereken genel düzenleyici işlem olarak kabul edilmektedir. İmar planlarına dayalı olarak tesis edilen; parselasyon, yapı ruhsatı verilmesi, yapı ruhsatı iptali ve yıkım gibi işlemlerin ise uygulama imar planlarının uygulanmasına yönelik işlemler olduğunda duraksama bulunmamaktadır.

Bu çerçevede, uygulama imar planları doğrultusunda tesis edilen, parselasyon, yapı ruhsatı verilmesi gibi uygulama işlemleri üzerine, altmış günlük dava açma süresi içerisinde uygulama işlemine karşı veya uygulama işlemiyle birlikte ya da ayrıca dayanak imar planına karşı dava açılması da mümkündür.

Yine yerleşik Danıştay içtihatlarına göre, genel düzenleyici işlem niteliğinde olan imar planına karşı askıdan itibaren dava açma süresi içerisinde dava açılabilirken, subjektif nitelikteki parselasyon işlemine (ve dava konusu edilmesi halinde bu işlemin dayanağı olan uygulama imar planına) karşı yasal dava açma süresinin işlemeye başlaması için bu işlem, işlem tarihindeki muhatabına usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmeli ya da muhatabın bu işlemi tüm unsurlarıyla birlikte öğrendiği açık ve net bir şekilde ortaya konulmalıdır.

Uyuşmazlıkta, subjektif işlem özelliği taşıyan parselasyon işleminin kesinleşmiş halinin davacıya tebliğ edilmesi ya da bu işlemin davacı tarafından açık ve net bir şekilde öğrenildiğinin ortaya konulması gerekmektedir.

Miras hukukunda, ölüm veya ölüme benzer hukuki sonuç doğuran, gerçek kişiliği sona erdiren hallerden birinin meydana gelmesiyle gerçekleşen külli halefiyet ilkesine göre mirasbırakanın geride bıraktığı malvarlığı, bir bütün olarak külli haleflere intikal edip terekede yer alan aktif ve pasif değerlerin tümü mirasçılara geçmektedir.

Bu durumda, miras bırakan vekili tarafından parselasyon planına süresi içinde itiraz edildiği gibi yasal dava açma süresi içerisinde miras bırakan vekili tarafından dava açıldığı, bu davanın ilk derece mahkemesi tarafından davacının dava tarihinde vefat ettiği göz önüne alınarak ehliyet yönünden reddine karar verildiği, bu kararın davacılara tebliğinden (02/10/2018) itibaren yasal dava açma süresi içerisinde (02/11/2018 tarihinde) açılan davanın süresinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,

2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı yönünden reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/10/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.