Danıştay 6. D 2023/7722 K.

Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2022/1787 E. , 2023/7722 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ALTINCI DAİRE

Esas No : 2022/1787

Karar No : 2023/7722

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Üniversitesi Rektörlüğü

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Hatay İli, Arsuz İlçesi, … Mahallesi, … ada … parsel sayılı mülkiyeti hazineye ait ve davacı üniversiteye tahsisli taşınmazı kapsayan alanda Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planı ile anılan plana yapılan itirazın reddine ilişkin Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu taşınmazın büyük oranda rekreasyon alanı, kısmen park ve yol olarak öngörülmesinde plan kademelenmesi ilkelerine aykırı bir durum bulunmadığı, ancak, orta ölçekli kentsel açık alanların daha erişilebilir ve daha fazla nüfus tarafından kullanılabilecek, aynı zamanda diğer sosyal-teknik donatı alanları ile bütünleşebilecek şekilde öngörülmesinin şehircilik ilkeleri açısından daha olumlu bir yaklaşım olacağının, kentsel gelişmenin sınırlandırılması, mevcut kullanımlar ile uyumlu olması ve kamu kullanım alanı öngörülmesi nedeniyle, dava konusu taşınmazın “yüksek öğretim alanı” olarak öngörülmesinin şehircilik ilkeleri ve kamu yararı açısından daha olumlu olacağının bilirkişi raporuyla sabit olduğu anlaşılmakla, "üniversite alanı" olarak davacı İskenderun Teknik Üniversitesine tahsis edilen taşınmazın "kısmen rekreasyon alanı, kısmen park ve yol" olarak planlanmasına ilişkin dava konusu Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planının söz konusu taşınmaza ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının itiraz başvurusunun plan bütünlüğünü ve sosyal altyapı dengesini bozduğu gerekçesiyle reddedildiği, davacı üniversitenin mevcut düzenlemenin iptalini gerektirecek bir projesinin olmadığı, rekreasyon alanının yakın çevresinde öngörülen konut dışı kentsel çalışma alanlarının etkisini azaltacağı ve etraftaki nüfusa hitap edecek kentsel açık alan oluşturduğu yapılan düzenlemenin hukuka ve kamu yararına uygun olduğu belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :

Hatay İli, Arsuz İlçesi, … Mahallesi, … ada … parsel sayılı mülkiyeti hazineye ait ve davacı üniversiteye tahsisli taşınmazı kapsayan alanda Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planının 01/04/2019-02/05/2019 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içinde 30/04/2019 tarihinde plana itiraz edildiği, Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile davacının itirazının reddedildiği ve bu işlemin davacıya tebliği üzerine 05/11/2019 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Öte yandan; davacının itirazının reddedildiği Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile başka şahıslar tarından yapılan itirazların bir kısmının kabulüne karar verildiği, kabul edilen itirazlar doğrultusunda planda değişiklik yapıldığı ve kabul edilen itirazlar sonucu değişen kısımlara ait alanların 06/09/2019-07/10/2019 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Kanunun “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı, "varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan" olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanununun 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu, kesinleşen imar planlarının bir kopyasının, Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortamdaki Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı üzerinden, ilgili idaresi tarafından, arşivlenmek üzere Bakanlığa gönderileceği hükümlerine yer verilmiştir.

14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin, "Planların ilanı, itirazlar ve kesinleşmesi" başlıklı 33. maddesinin 4. fıkrasında; "Planlara itiraz, otuz günlük ilan süresi içinde idareye yapılır ve itirazlar idarece değerlendirilir. İdarenin karar merciince itirazların reddedilmesi halinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde kesinleşir. İtiraz olmaması halinde planlar askı süresinin sonunda kesinleşir." hükmü, 6. fıkrasında; "İlan ve askı süresinde yapılan itirazlar üzerine idarelerce, planlarda değişiklik yapılması halinde planın değişen kısımlarına ilişkin olarak yeniden ilan süreci başlatılır." hükmü, 7. fıkrasında; "Onaylanmış planlarda yapılacak revizyon, ilave ve değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir." hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu 1/5.000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planının, Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile kabul edilerek 01/04/2019- 02/05/2019 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içerisinde itirazda bulunulduğu, Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile davacının itirazının reddedildiği ve itiraz ret işleminin tebliği üzerine 05/11/2019 tarihinde plan ile birlikte anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta; plan revizyonuna ilan süresi içerisinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında itirazda bulunulduğu, bu itirazın ilanın son günü olan 02/05/2019 gününü izleyen altmış gün içerisinde yanıtlanmayarak reddi üzerine, 60 günlük süre içerisinde ve en geç 08/09/2019 tarihinde dava açılması gerekirken, bu sürenin geçirilmesinden sonra, dava açma süresini yeniden canlandırması mümkün olmayan itirazın reddine yönelik meclis kararının davacıya tebliği üzerine, 05/11/2019 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan; davacının itirazının reddedildiği Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile bir kısım itirazların kabul edilerek, kabul edilen kısımlar yönünden ilave ve revizyon nazım imar planında değişiklik yapıldığı ve 06/09/2019-07/10/2019 tarihleri arasında planın yeniden askıda ilan edildiği görülmekte ise de, planın tümünün askıya çıkarılmadığı, Yönetmeliğin yukarıda açıklanan 33. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca kabul edilen kısımlara yönelik değişikliklerin yeniden ilan edildiği ve davacının taşınmazı yönünden herhangi bir değişiklik yapılmadığı anlaşıldığından, yapılan ilan işleminin davacı açısından yeniden dava açma süresini başlatmayacağı da açıktır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,

2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesinin … tarih ve E…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 31/10/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.