Danıştay 3. D 2023/4297 K.

Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2023/3272 E. , 2023/4297 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/3272

Karar No : 2023/4297

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü/…

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Yapışkanlı Bantlar Ambalaj İmalat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

(Eski Unvanı: ... Yapışkanlı Bantlar Ambalaj İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi)

VEKİLLERİ : Av. ...

Av. ...

İSTEMİN KONUSU :... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E... , K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: Davacı şirketin, müşterilerinden aldığı avans olarak görünen 1.627.467,70 TL'nin kayıt ve beyan dışı belgesiz satışlarına yönelik olduğu yolunda saptamalar içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak 2012 yılının Aralık dönemi için re'sen salınan katma değer vergisi ve tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Re'sen vergi tarhının amacı yükümlülerin varsa beyan dışı bıraktıkları gelirlerini, gerçeğe en yakın biçimde saptayabilmek olduğundan re'sen vergi tarh edilirken beyan dışı bırakıldığı iddia edilen kazanca ilişkin gerekli inceleme ve araştırmanın yapılması ve matraha dair verilerin varsayım ya da kanaat yoluyla değil somut bilgi ve belgelerle ortaya konulması gerektiği, uyuşmazlık konusu olayda ise bu türden somut bir tespit bulunmayıp davacının hesapları üzerinde yapılan inceleme sonucunda avans ve satış tutarları arasında fark bulunduğu yolundaki saptamalara dayandırıldığı, oysa davacı kayıtlarının muhasebe standartlarına uygun olmadığının aynı raporda tespit edildiği, kayıtlar dışında başkaca somut bir inceleme ve karşıt tespite de yer verilmediği dolayısıyla bir mal ya da hizmet satışı yapıldığı halde bunun kayıt altına alınmadığı iddiasının davalı idarece ortaya konulamadığı görüldüğünden eksik incelemeye dayalı vergi inceleme raporu esas alınarak yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu cezalı vergi kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı adına tanzim olunan vergi inceleme raporu ile dava konusu dönemde bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığının tespit olunduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığının somut tespitlerle ortaya konulamadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :

Davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporunda; plastikten mandal, askı, sünger, sabunluk, tarak, bigudi,toka, saç firketesi, boncuk, biblo, heykecilik ve diğer eşyalarla ile mamul haldeki kendinden yapışkanlı levha, şerit gibi ürünlerin imalatı faaaliyetiyle iştigal ettiği, 2012 dönemine ait ... tarih ve ... numaralı açılış fişinde ''340-Alınan Sipariş Avansları Hesabı"nın toplamının 601.387,66TL olarak yer aldığı, 2012 yılında toplam 3.129.425,67TL sipariş avansı aldığı, 2012 yılı sonunda kayıtlı sipariş avansı toplamının 1.322.413,48TL olduğu, 2012 yılında cari hesap olarak cari hesap olarak beyan ve ifadede bulunduğu "120-Alıcılar Hesabı" karşılığında 12.635.435,76TL tahsilat, 9.993.998,05TL brüt satış bildirdiği, "340-Alınan Sipariş Avansları Hesabı"ndaki tutarın "600- Yurtiçi Satışlar Hesabı"na hangi nedenle aktarılmadığı hususu davacı şirket temsilcisine sorulduğunda, bu hesabın envanter gününde "120-Alıcılar hesabı" alacak kalanı vermemesi sebebiyle kullanıldığı, şirketlerden öncelikle sipariş alındığı, bu siparişlerle şirketlerinin finans kurumları nezdinde kredibilitesini artırmak amacıyla çek karşılığı teminat gösterilerek 6 ila 12 ay aralığında değişen vadelerde ilgili şirketlerden ödeme alındığı, siparişler kısım kısım karşılandıkça ilgili firmaya fatura düzenlenerek gelir kaydı yapıldığı, fiyat garantisi almak, farklı ürün kodunda yeni sipariş, yapılan kampanyalardan faydalanmak için yeni avanslar alındığı, yeniden avansın amacının hem firmaların fiyat garantisinin sağlanması hem de kendileri için uzun vadeli müşteri portföyünü genişletmek, ticari işletmenin uzun vadeli üretini devam ettirmek olduğu yönünde beyanda bulunulduğu, yine davacı şirket temsilcisinin müşterilerin cari hesaplarını takip etmek için "120-Alıcılar hesabı"nı kullandıklarını, bu hesapta müşterilerin nakit,çek, senet banka gibi ödeme ve tahsilatların hepsinin yer aldığını, bu hesabın cari hesap olarak kullanılma nedeninin müşteriler adına bilgisayar sisteminde tanımlanan hesap kodunu düzenlenen fatura ve yapılan tahsilatlarda ortak bir cari isim olan "120-Alıcılar Hesap" kartında görmek olduğunu, cari hesaptaki fiilli ödemelerin ve tahsilatların tek bir hesapta kontrol edildiğini ifade ettiği, yasal defter ve belgeleri ile davacı temsilcisinin ifadesinden müşterilerden sipariş avansı alındığı ancak sipariş avansı olarak alınan tutarların mal teslimi olmasına rağmen bir kısmının "600-Yurtiçi Satışlar Hesabı"na aktarılmadığı ve bu satış tutarı üzerinden katma değer vergisi hesaplanmadığının anlaşıldığı, davacı şirket temsilcisinin beyanı doğrultusunda alınan sipariş avansı denkliğinin dönem başı alınan sipariş avansı (601.387,66 TL) + tahsilat (12.635.435,76 TL) - brüt satış (9.993.998,05 TL) = dönem sonu alınan sipariş avansı (3.242.825,37 TL) şeklinde olması gerektiği, davacı şirketin 2012 dönem sonu alınan sipariş avansı hesabında ise 1.322.413,48 olup (3.242.825,37TL - 1.322.413,48 TL) buna göre 1.920.411,89 TL (1.627.467,70TL + 292.944,19 TL) katma değer vergisi tahsilatını kayıt ve beyan dışı bırakıldığı tespitlerine yer verilmiştir.

Değinilen vergi inceleme raporuna dayanılarak dava konusu cezalı verginin salındığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) fıkrasında; vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, gerçek mahiyetin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia edene ait olduğu düzenlenmiş, 30. maddesinde; resen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış, maddenin vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığı halleri düzenleyen bentleri arasında sayılan defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tespitine imkan vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması ve de tutulması zorunlu olan defterlerin ve verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığına dair delil bulunması halleri re'sen tarh sebebi olarak öngörülmüş, aynı Kanunun 134. maddesinde ise, vergi incelemesinden maksadın ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunun araştırılması, saptanması ve sağlanması olduğu kurala bağlanmıştır.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinin 2. fırkasında, kurum kazancının, gelir vergisinin konusuna giren gelir unsurlarından oluşacağı kural altına alınmış olup, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinde ise gerçek gelirin vergilendirileceği ilkesi öngörülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporundaki saptamaların maddi delil olarak kabul edilmesi zorunluluğu 213 sayılı Kanun'un 3. maddesi düzenlemesinin gereği olduğundan ve bu tespitler davacının 2012 yılında bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığını kanıtlamaya yeterli bulunduğundan, aksi yöndeki gerekçeyle verilen ve hukuka uyarlık görülmeyen Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin kabulüne,

2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 08/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X)-KARŞI OY :

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar bozulması istenen Dava Dairesi kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında istemin kabulünü gerektirecek durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.