Danıştay 2. D 2023/5137 K.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/974 E. , 2023/5137 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

İKİNCİ DAİRE

Esas No : 2021/974

Karar No : 2023/5137

TEMYİZ EDEN (DAVACI): …

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Genel Müdürlüğü

VEKİLİ: Hukuk Müşaviri …

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava Konusu İstem : Dava; Mersin İl Emniyet Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapan davacının, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. maddesi uyarınca "16 ay uzun süreli durdurma cezası" ile tecziyesi gerekmekte ise de, geçmiş hizmetleri olumlu olduğundan anılan Tüzüğün 15. maddesi uygulanmak suretiyle "6 ay kısa süreli durdurma cezası" ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacı hakkında aynı eylemle ilgili olarak Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca "yetkisini ve nüfusunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanma" fiilinin sübuta erdiği gerekçesiyle daha önce verilen disiplin cezasının, ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile iptal edilmesi ve davacının soruşturma sırasında alınan ifadesinde alınan yakıtın tutanağa eklenmemesi hususunda kusurlu olduğunu kabul etmesi karşısında davacıya isnat edilen "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilinin sübuta erdiği, aynı olay sebebiyle davacı hakkında yapılan ceza yargılaması neticesinde ... Ağır Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile beraat ettiği davacı tarafından ileri sürülse de, ceza yargılamasına konu olan fiiller (görevi ihmal ve resmi evrakta sahtecilik suçları) ile disiplin cezasına konu olan fiilin (hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak) farklı olduğu görüldüğünden, söz konusu beraat kararının dava konusu disiplin cezası yönünden bağlayıcı nitelikte olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilinin eylemi ile uyuşmadığı, disiplin soruşturmasına konu olayla ilgili hakkında yapılan ceza yargılaması neticesinde verilen beraat kararının mahkemece gözetilmediği, disiplin cezası verilse dahi eylemin "görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklama" olarak nitelendirilip kınama cezası verilmesi gerektiği, yakıt alımına ilişkin faturalarda ve tutulan tutanakların içeriğinde bir usulsüzlük ve eksiklik olmadığı, sadece bir tutanağın eksik tutulduğu, tutanaklarda aksama olmasının sebebinin ise gerek kendisinin gerekse … yetkilisinin iş yoğunluğundan kaynaklandığı, 2-3 kez faturalar için ... yetkilisini arayıp çağırmasına rağmen bu sebeple görüşme sağlanamadığı, iş yoğunluğu nedeniyle aranıldığı halde görüşülemediği hususunun ... yetkilisinin ifadesiyle de sabit olduğu, yasal olarak tutmak zorunda olmadığı sadece teamül gereği tutulan bir tutanağın tutulmadığı gerekçesiyle bu denli ağır şekilde cezalandırılmasının usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI: Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:

Mersin ili, Gülnar İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde Emniyet Amiri M.Ö. tarafından sözlü olarak emniyet birimindeki taşıtların yakıt alımına yönelik imza yetkisi verilen davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturması neticesinde; İlçe Emniyet Müdürlüğünde teamül gereği yakıt alımlarına yönelik anlaşmalı petrol ofisi ile mutabakat halinde 3-4 ayda bir tutanak tutulurken, 13/04/2009 günlü tutanak sonrasında 16/03/2010 gününe kadar tutanak düzenlenmediği, … günlü, … nolu fatura ile satın alınan 4150 litre motorin yakıtı ile aynı gün düzenlenen … nolu fatura ile satın alınan 1640 litre kurşunsuz benzinin, yakıt alımına ilişkin düzenlenen 16/03/2010 günlü son tutanağa yansıtılmadığı, sahte evrak düzenlenmek suretiyle var olan yakıtın yok gibi gösterildiği, yapılan incelemede yok gösterilen akaryakıt gelirinin nereye harcandığı tam olarak aydınlatılmasa da, emniyet amirinin makam ve istirahat odasının tadil ve tefriş işlemlerinin ödeneksiz ve izah edilemez şekilde gerçekleştirilmesi nedeniyle kayıp akaryakıtın tadil ve tefrişatın finansmanında kullanılması amacıyla bu eylemlerin gerçekleştirildiği değerlendirilerek 03/03/2011 günlü soruşturma raporunda; davacının "yetkisini ve nüfusunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanma" fiilinini işlediğinin sübuta erdiğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile tecziyesinin teklif edildiği, soruşturma raporu doğrultusunda alt ceza uygulaması ile Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile davacının 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesine karar verildiği, söz konusu disiplin cezasının ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine bu kez Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile davacının "hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. maddesi uyarınca "16 ay uzun süreli durdurma cezası" ile tecziyesine, anılan cezanın aynı Tüzüğün 15. maddesi uyarınca "6 ay kısa süreli durdurma cezası" olarak uygulanmasına karar verilmesi üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı görülmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT:

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesinde; "hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilinin işlenmesi halinde 16 ay kısa süreli durdurma cezası verileceği hükme bağlanmıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin cezası verilecek fiiller" başlıklı 8. maddesinin, onaltı ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiillerin sayıldığı 5. fıkrasının (b) bendinin ikinci alt bendinde, "hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" düzenlemesi; Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." şeklindeki geçiş hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir eylemin tanımının yapılması ve yasanın ne tür eylemleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan eylemi gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur.

Söz konusu eylem, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı açıktır.

Uyuşmazlıkta; Mahkemece her ne kadar Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca davacının 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile iptal edildiği ve yakıtın tutanağa eklenmemesi hususunda davacının kusurlu olduğunu kabul ettiğinden bahisle davacıya isnat edilen eylemin "Hizmet içinde resmi sıfatın gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışta bulunmak" kapsamında olduğu kabulüyle davanın reddine karar verilmiş ise de; aynı eylem nedeniyle davacı hakkında yapılan yargılama neticesinde resmi evrakta sahtecilik ve görevi ihmal suçlarından ... Ağır Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K…. sayılı kararı ile davacının beraatine karar verildiği ve bu kararın temyiz aşamasında kesinleştiği, Danıştay Beşinci Dairesinin 18/04/2019 günlü, E:2016/16093, K:2019/2505 sayılı kararı ile onanarak kesinleşen ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararında da belirtildiği şekliyle davacının kendisine verilen görevi yürütürken hatalı ve kusurlu davrandığı açık olmakla birlikte, tutanakta bu benzin ve yakıtın gösterilmemesinin anılan tutanağın sahte olduğunu göstermediği, davacının, makam odasının tadilatının karşılanması amacıyla kasten belirtilen yakıtı tutanağa eklemediği hususunun da kesin ve şüpheye yer vermeyecek şekilde somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, davacının emniyet birimi bünyesindeki taşıtlara ilişkin alımı yapılan yakıtların tutanağa bağlanması noktasında kusurlu olduğu sabit ise de, davacıya isnat edilen fiillerin "hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" kapsamında olmadığı, diğer bir ifadeyle eylemin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. maddesiyle örtüşmeyip, anılan düzenlemedeki suç tanımına uymadığı, olayda disiplin hukukunda yer alan tipiklik şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davacıya isnad edilen fiilin sübuta erdiği gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,

2. . . . İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,

3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,

4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 01/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :

İdare mahkemesince verilen karar hukuk ve usule uygun bulunduğundan, davacının temyiz isteminin reddiyle anılan kararın onanması gerektiği oyu ile bozma yönündeki çoğunluk kararına katılmıyorum.