Danıştay 2. D 2023/6135 K.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/8708 E. , 2023/6135 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

İKİNCİ DAİRE

Esas No : 2021/8708

Karar No : 2023/6135

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava Konusu İstem : Dava; Van İl Emniyet Müdürlüğü emrinde teknisyen yardımcısı olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/C-2. maddesinde düzenlenen "Devlet malı araç, gereç, silah ve mermisini ihmal nedeniyle yitirmek" fiilini işlediğinden bahisle 20 ay uzun süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün yasal dayanağını teşkil eden 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 tarih ve E:2015/85 K:2016/3 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması nedeniyle, yasal dayanağı kalmayan Tüzük uyarınca davacıya disiplin cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle; dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Danıştay Beşinci Dairesinin 09/04/2019 günlü, E:2016/56890, K:2019/2634 sayılı kararıyla; uyuşmazlığın görüldüğü tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesinin anılan kararının henüz yürürlüğe girmemiş olması ve dolayısıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dayanağı olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin yürürlükte olduğu hususu nazara alındığında, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı gerekçe alınıp dava konusu işlem hakkında, iptal hükmü kurulmasında hukuki isabet görülmediği; öte yandan, dava konusu uyuşmazlığın, disiplin cezası verilmesini gerektiren fiilin düzenlendiği Tüzük hükümleri ile 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun hükümlerinin "lehe olan normun uygulanması ilkesi" çerçevesinde değerlendirilmek suretiyle incelenip çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle; anılan İdare Mahkemesi kararı bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Bozma kararına uyulmak suretiyle, Van 1. İdare Mahkemesince yeniden yapılan inceleme üzerine verilen temyize konu kararla; uyuşmazlıkta, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/C-2 maddesinde düzenlenen yirmi ay uzun süreli durdurma disiplin cezası, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/5-b-1 maddesinde düzenlenen on altı ay uzun süreli durdurma disiplin cezasıyla karşılaştırıldığında, 7068 sayılı Kanun ile davacı lehine düzenleme getirildiği görülmekle, davacının işlediği ileri sürülen fiille ilgili olarak davacı lehine olan düzenleme dikkate alınarak lehe olan disiplin cezası uygulanması suretiyle işlem tesis edilmesi gerektiği anlaşıldığından, mevcut durumda davacı aleyhine olan düzenleme uyarınca tesis edilen işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle; dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; disiplin cezasına konu olan davacı fiilinin yapılan disiplin soruşturması ile sübuta erdiği, dava konusu işlemin usule ve hukuka uygun olarak tesis edildiği; Anayasa'nın 153. maddesinin 5. fıkrası uyarınca, Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararlarının geriye yürümeyeceği, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümleri çerçevesinde verilen tüm disiplin cezalarının hukuken geçerli olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY :

Van İl Emniyet Müdürlüğü emrinde teknisyen yardımcısı olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/C-2. maddesinde düzenlenen "Devlet malı araç, gereç, silah ve mermisini ihmal nedeniyle yitirmek" fiilini işlediğinden bahisle, Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla 20 ay uzun süreli durdurma cezasıyla cezalandırılması üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7. maddesinin (C) fıkrasının 2. bendine göre "Devlet malı araç, gereç, silah ve mermisini ihmal nedeniyle yitirmek, resmi giysi ve donanımını satmak" eylemi "20 ay uzun süreli durdurma" cezasını gerektirmektedir.

08/03/2018 tarih ve 30354 sayılı Mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendinin 1. alt bendinde "Devlet malı motorlu araçları, muhabere araçlarını, silah veya mühimmatı ihmal nedeniyle kaybetmek" fiili, 16 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren haller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler. Bu nedenle, disiplin cezası verilebilmesi için öncelikle isnat edilen kusurlu halin veya fiilin tespiti gerekmektedir. Kusurlu halin veya fiilin tespitinden kasıt ise, disiplin cezasına konu edilen fiil veya halin zamanı, yeri, şekli gibi tüm unsurlarının ortaya konulması, böylelikle fiilin kim tarafından, ne zaman, nerede ve ne şekilde işlendiğinin net ve açık bir şekilde belirlenmesidir.

Her ne kadar İdare Mahkemesince, 7068 sayılı Kanun ile davacı lehine düzenleme getirildiği görülmekle, davacının işlediği ileri sürülen fiille ilgili olarak davacı lehine olan düzenleme dikkate alınarak lehe olan disiplin cezası uygulanması suretiyle işlem tesis edilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de, somut uyuşmazlıkta öncelikle, davacıya isnat edilen eylemin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespit edilmesi gerekmekte olup, Mahkemece, davaya konu fiilin sübuta erip ermediğine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla; İdare Mahkemesince, öncelikle disiplin cezası olarak tanımlanan fiilin sübuta erip ermediğinin incelenmesi, fiilin sübuta erdiğinin tespiti halinde ise, 7068 sayılı Kanun'da yer alan söz konusu lehe düzenleme dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken, bu yapılmadan eksik inceleme ile dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,

2. . . . İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize tabi ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,

3. Aynı Kanun maddesinin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,

4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.