Danıştay 2. D 2023/5716 K.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/16675 E. , 2023/5716 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

İKİNCİ DAİRE

Esas No : 2021/16675

Karar No : 2023/5716

KARŞILIKLI TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR:

1. (DAVALI) : … Müdürlüğü

VEKİLİ : Av. …

2- (DAVACI) : …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının, dilekçelerde yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava Konusu İstem : Dava; davacı tarafından, 27/09/2012 tarihinde Eskişehir ili, …Mahallesi, … Caddesinde polis memuru …'nun sevk ve idaresindeki resmi hizmet aracının, oğlu … idaresindeki motosiklete çarpması neticesinde oğlunun vefat etmesi nedeniyle, araç sürücüsü ..., emniyet amiri ... ile polis memurları ..., ... ve ... hakkında verilen şikayet dilekçesi üzerine, açılan soruşturma sonucunda bahsi geçenler hakkında ceza tayinine yer olmadığı yönünde verilen … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

… İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiş olup; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesinin 14/01/2016 günlü, E:2015/15685, K:2016/48 sayılı kararıyla anılan İdare Mahkemesi kararı yetki yönünden bozulmuştur. … İdare Mahkemesi tarafından anılan bozma kararına uyularak verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararla davanın yetki yönünden reddine, dava dosyasının yetkili … İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Dava dosyasının gönderildiği … İdare Mahkemesi tarafından verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararla da, davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiş ve bu karar Danıştay Beşinci Dairesinin 10/01/2018 günlü, E:2017/4485, K:2018/2034 sayılı kararıyla; davacının iş bu iptal davasını açmakta kişisel ve meşru menfaat ilişkisinin bulunduğu, disiplin soruşturmasının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, iddia edilen fiillerin işlenip işlenmediği konusunda hukuki inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra soruşturma dosyasındaki delil durumuna göre disiplin cezası verilmemesi işleminin hukuka uygun olup olmadığı hakkında esastan bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, anılan İdare Mahkemesi kararı bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay Beşinci Dairesinin yukarıda belirtilen bozma kararına uyularak verilen … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; … Asliye Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla araç sürücüsü olan sanık …'nun, meydana gelen trafik kazasında tama yakın asli kusurlu bulunduğu ve üzerine atılı taksirle ölüme neden olma suçunu işlediğinin sabit bulunduğundan bahisle sanığın 3 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, Yargıtayın bozma ilamı gereğince anılan cezanın 24.300,00-TL adli para cezasına çevrilmesine karar verildiği, meydana gelen olayla ilgili olarak anılan şahsın eyleminin 7068 sayılı Kanun'un disiplin cezası öngören ilgili hükümleri uyarınca değerlendirme yapıldıktan sonra bir karar verilmesi gerektiği, bu nedenle "ceza tayinine yer olmadığı" yönünde tesis edilen dava konusu … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu kararının araç sürücüsü ...'ya ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı; … Asliye Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile sanıklar emniyet amiri … ile polis memurları ..., ... ve ...'nin görevi kötüye kullanma suçunu işlediklerinin sabit olmaması nedeniyle beraatlerine karar verildiği, meydana gelen olayın sonrası ile ilgili olarak anılan şahısların eylemlerinin herhangi bir kusur veya ihmal içermediği, bu nedenle "ceza tayinine yer olmadığı" yönünde tesis edilen dava konusu … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu kararının emniyet amiri … ile polis memurları ..., ... ve ...'ye ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle; dava konusu işlemin araç sürücüsü polis memuru ...'ya ilişkin kısmı yönünden iptaline, emniyet amiri ... ile polis memurları ..., ... ve ...'ye ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :

Davalı idare tarafından; görevli polis memurları tarafından olay yerinde yapılan inceleme sonucu vefat eden ...'nin asli kusurlu olduğu, polis memuru ...'nun kusurunun bulunmadığının tespit edildiği, Mahkemece görevlendirilen bilirkişilerin de tarafların kusur durumu hakkında farklı saptamalar yaptığı, usulüne uygun olarak yapılan soruşturma sonucu ilgiler hakkında ceza tayinine mahal olmadığı yönünde tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davacı tarafından; trafik kazasının polis memuru ...'nun süratli araç kullanması ve hatalı sollama yapması nedeniyle gerçekleştiği, suçlu polis memurunu aklamak için kaza tespit tutanağında vefat eden oğlunun %100 kusurlu gösterildiği, kazanın gerçekleştiği yolun iki şeritli olduğu şeklinde tespit yapılmasına rağmen Belediyenin nihai aşama da yolun üç şeritli olduğunu bildirdiği, Emniyet Amiri ...'nın kaza yapan polis memurunu korumak amacıyla olaya tanık olan iki kişiyi ifadesini almak için karakola intikal ettirmeyerek olay yerinden uzaklaştırdığı, daha sonra bu iki kişinin ceza mahkemesinde duruşmaya katılarak gördüklerini anlattığı, kaza raporunu tutan polis memurları …. ve ...'nün yolu iki şeritli olarak belirttiği, polis aracının hatalı sollama yaptığını tutanağa dahil etmediği, karakolda ifadeleri başpolis memuru … ve polis memuru ...'nin aldığı, bu memurların belediye otobüs şoförü ve yanındaki yolcu kazayı gördüklerini ve polisin hatalı araç kullanmasından dolayı kazanın olduğunu belirtmelerine rağmen "kazayı görmedik" şeklinde ifade tutanağı düzenleyerek bu kişilere imzalattığı, belediye otobüsü şoförü ..., otobüste yolcu olarak bulunan ... ve polis aracında bulunan ...'nın ceza mahkemesi duruşmasında iddialarını destekler yönde ifade verdiği, karakolda ifadeleri alan başpolis memuru … ve polis memuru … hakkında ceza davası açıldığı, Emniyet Amiri … hakkında ceza mahkemesince beraat kararı verilmiş ise de, duruşmada dinlenen tanık ...'nin "kaza yerine gelen ekiplerin olayı görüp görmediklerini sormadan olay yerinden uzaklaştırıldıklarını" beyan ettiği, adli ve idari süreçte yer alan birçok kamu görevlisi hakkında FETÖ/PDY üyeliği nedeniyle işlem yapıldığı, … Asliye Ceza Mahkemesince duruşma tutanakları disiplin soruşturmasını yürüten muhakkike gönderilmesine rağmen, muhakkik tarafından tanıkların mahkemedeki ifadelerinin dikkate alınmadığı, bunun yerine karakolda kasıtlı olarak yanlış alınan ifadeler esas alınarak ilgililer hakkında ceza tayinine mahal olmadığı yönünde görüş bildirildiği, bir takım personelin mesleki dayanışma saikiyle yaptığı yanıltıcı eylemler nedeniyle adli ve idari süreçlerin etkilendiği, sorumlu personelin ceza almasının bir daha bu tür olayların yaşanmaması için önemli olduğu belirtilerek İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN CEVAPLARI :

Davalı idare tarafından; davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

Davacı tarafından cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Disiplin soruşturma dosyası incelenmeden, sadece ceza mahkemesi kararlarına dayalı olarak karar verilmiş olduğundan, tarafların temyiz istemlerinin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY:

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, 27/09/2012 tarihinde Eskişehir ili, … Mahallesi, … Caddesinde polis memuru ...'nun sevk ve idaresindeki resmi hizmet aracının, oğlu … idaresindeki motosiklete çarpması neticesinde oğlunun vefat etmesi nedeniyle, araç sürücüsü …, ölümlü trafik kazasına sebep olan …'yu koruma amaçlı olarak usulüne uygun kaza tespit tutanağı düzenlemeyen trafik bilirkişi ekibinde görevli polis memurları … ve …, olay yerinde bulunan birçok görgü tanığının ifadesini almayan polis merkezi amiri … ile ekip aracının şoförü … hakkında verilen şikayet dilekçesi üzerine başlatılan disiplin soruşturması neticesinde; Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı sayılı kararıyla, "ceza tayinine mahal olmadığına" karar verildiği, anılan kararın iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda; trafik bilirkişi ekibinde görevli polis memurları … ve … tarafından düzenlenen trafik kaza tespit tutanağında polis memuru ...'nun herhangi bir kusurunun bulunmadığı, davacının ölen oğlu ...'nin ise asli kusurlu olduğu şeklinde görüş belirtilmiş ise de; polis memuru ...'nun yapılan yargılama sonucu son aşamada …Asliye Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile tama yakın asli kusurlu bulunarak ''taksirle öldürmek'' suçu nedeniyle 3 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı, hükmolunan bu hapis cezasının adli para cezasına çevrildiği, bu kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay … Ceza Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, anılan kararın düzeltilerek onandığı ve kararın kesinleştiği, trafik kazasının meydana gelmesinden sonra olay yerine intikal eden emniyet amiri … ile polis memurları …., …. ve …. hakkında "görevi kötüye kullanma" suçu işlediklerinden bahisle açılan davada yapılan yargılama sonucunda ise … Asliye Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile sanıkların beraatine karar verildiği, bu kararın temyiz edilmesine rağmen temyiz istemi hakkında henüz bir karar verilmediği UYAP ortamında yapılan incelemeden anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün ek 5. maddesinde; "Devlet malı araçla ya da görevliyken trafik kazası sonucu kusuruyla yaralamaya sebebiyet veren memura aylıktan kesme cezasının üst sınırı, ölüme sebebiyet veren memura 10 ay kısa süreli durdurma cezası verilir. Ancak, olayın şekline ya da kusurun derecesine göre; aylıktan kesme cezası gerektiren halde 4 ay kısa süreli durdurma cezası, 10 ay kısa süreli durdurma cezası gerektiren halde ise 12 ay uzun süreli durdurma cezası da verilebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un ''Disiplin Cezası Verilecek Fiiller'' başlıklı 8.maddesinin 5.fıkrasının ç/(13) alt bendinde; "Hizmet aracıyla ağır kusuru veya hizmetten ayrılabilen kişisel kusuruyla trafik kazası sonucu ölüme sebebiyet vermek" yirmidört ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmış, aynı Kanun'un "Geçiş hükümleri" başlıklı geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

I. Kararın, dava konusu işlemin kısmen iptali yönünden;

Olayda; polis memuru ...'nun sevk ve idaresindeki resmi hizmet aracının, davacının oğlu … idaresindeki motosiklete çarpması neticesinde davacının oğlunun vefat ettiği, davacının ...'nun kusuru nedeniyle kazanın gerçekleştiği ve neticesinde ölüm olayının meydana geldiği gerekçesiyle …'yu şikayet ederek disiplin cezası alması istemiyle başvuru yaptığı, …'nun cezalandırılması istenilen fiilinin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu'nda tanımlanmış olması nedeniyle ...'nun ceza mahkemesinde yargılandığı ve yargılama sonucu tama yakın asli kusurlu olduğu saptanarak taksirle öldürmek suçundan dolayı cezalandırıldığı, bu cezanın da kesinleştiği görülmektedir.

Bu durumda; polis memuru … hakkında 7068 sayılı Kanun'un ve Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün yukarıda yer verilen ilgili düzenlemeleri dikkate alınarak disiplin işlemi tesis edilmesi gerekirken, ...'nun trafik kazasında asli kusurlu olmadığı gerekçesiyle ceza tayinine mahal olmadığı yönünde tesis edilen dava konusu işlemin bu kısmında hukuka uyarlık, bu kısmı iptal eden İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.

II. Kararın davanın kısmen reddine ilişkin kısmı yönünden;

Davacının, trafik bilirkişi ekibinde görevli polis memurları … ve ...'yü trafik kazasına sebep olan ….'yu koruma amaçlı olarak usulüne uygun kaza tespit tutanağı düzenlemedikleri gerekçesiyle, polis merkezi amiri … ile ekip aracının şoförü ...'yi ise olay yerinde bulunan birçok görgü tanığının ifadesini almamaları nedeniyle şikayet ettiği, anılan kişilerin görevi kötüye kullanma suçu kapsamında ceza mahkemesinde yargılanması sonucu, şüpheden sanık yararlanır ilkesi uyarınca sanıkların üzerlerine atılı suçun sabit olmaması nedeniyle beraat kararı verildiği, bu kararın temyiz edilmesine rağmen temyiz istemi hakkında henüz bir karar verilmediği, temyize konu İdare Mahkemesi kararında, disiplin soruşturma dosyası değerlendirilmeden, sadece anılan ceza mahkemesi kararına dayanılarak davanın kısmen reddine karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda; disiplin soruşturması dosyası ekleriyle birlikte dava dosyasına getirtildikten sonra, disiplin soruşturmasının usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı, ilgililerin fiillerinin disiplin hükümleri açısından değerlendirilip değerlendirilmediği konusunda hukuki inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra soruşturma dosyasındaki delil durumuna göre disiplin cezası verilmemesi işleminin hukuka uygun olup olmadığı hakkında bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlara girilmeksizin sadece ceza mahkemesi kararına dayalı olarak emniyet amiri … ile polis memurları ..., … ve ...'ye ceza verilmemesi işleminin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın kısmen reddine karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,

2. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, davanın kısmen reddine ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,

3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,

4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.