Danıştay 13. D 2023/4266 K.

Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2023/2799 E. , 2023/4266 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No:2023/2799

Karar No:2023/4266

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurumu

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- … Medikal İnşaat

Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

                              2.  … Elektrik Elektronik  Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nca … tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı “Merkez, Keçiören, Yenimahalle ve Beştepe Kampüslerinde Bulunan Elektrik Elektronik ve Mekanik Tesislerin Bakım, Onarım Arıza Giderme ve Hizmete Hazır Halde Tutulması Hizmet Alımı İşi" ihalesine yönelik olarak davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 15/02/2023 tarih ve 2023/UH.II-346 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının, ileri sürülen ilk 10 iddianın süre yönünden reddine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlık konusu ihalede 17 adet ihale dokümanının EKAP’tan indirildiği, 7 istekli tarafından ihaleye teklif sunulduğu, ihale komisyonunca gerçekleştirilen değerlendirmeler neticesinde 2 isteklinin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen dava dışı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden (Metrani) aşırı düşük teklif açıklamalarının talep edildiği, adı geçen istekli tarafından sunulan açıklamalar uygun görülerek 28/10/2022 tarihli ihale komisyon kararı ile adı geçen şirketin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, dava dışı ... Araç Kiralama İnşaat Taahhüt Medikal Sağlık Hizmetleri ve Petrol Ürünleri Temizlik İşleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- ... Temizlik Basın Yayın Organizasyon İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi iş ortaklığının (…-…) ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, 28/10/2022 tarihli ihale komisyon kararının 31/10/2022 tarihinde EKAP üzerinden davacı iş ortaklığı ile diğer isteklilere tebliğ edildiği, ihale komisyon kararının isteklilere tebliği üzerine dava dışı …-… iş ortaklığının 09/11/2022 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, ihaleyi yapan idarenin 10/11/2022 tarihli işlemi ile şikâyetin uygun bulunmadığı, bu kararın 10/11/2022 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği ve başvuru sahibinin 21/11/2022 tarihinde davalı Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 13/12/2022 tarihli ve 2022/UH.II-1593 sayılı Kurul kararı ile “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği, anılan Kurul kararının gereklerinin yerine getirilmesini teminen idarece önemli teklif bileşenleri belirlenerek dava dışı Metrani'den yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, istekli tarafından sunulan açıklamalar mevzuata uygun kabul edilerek 28/12/2022 tarihli ihale komisyon kararı ile yeniden Metrani'nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, Ece-Arin iş ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, 28/12/2022 tarihli ihale komisyon kararının isteklilere tebliği üzerine davacı iş ortaklığının 09/01/2023 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 10/01/2023 tarihli işlemi ile şikâyet başvurusunu reddettiği, söz konusu kararın 13/01/2023 tarihinde davacı iş ortaklığına tebliğ edildiği, 23/01/2023 tarihinde davacı iş ortaklığının Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile yaptığı itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin 15/02/2023 tarih ve 2023/UH.II-346 sayılı Kurul kararının başvurunun süresinde olmadığı gerekçesiyle reddedilen kısmının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı,

13/12/2022 tarihli ve 2022/UH.II-1593 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği, anılan Kurul kararının gereklerinin yerine getirilmesini teminen idarece önemli teklif bileşenleri belirlenerek dava dışı Metrani'den yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, adı geçen istekli tarafından sunulan açıklamalar mevzuata uygun kabul edilerek 28/12/2022 tarihli ihale komisyon kararı ile ihale işlemlerinin sonuçlandırıldığı, davacı iş ortaklığınca, itirazen şikayet dilekçesinde öne sürülen ilk 10 iddianın ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekliler tarafından sunulan tekliflerin ihaleye katılım şartlarını ve yeterlik kriterlerini karşılamadığına yönelik olduğu, bu itibarla, davacı iş ortaklığının ihalede ekonomik açıdan avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin yeterlik belgelerinin incelenmesi niteliğindeki talebini, 28/12/2022 tarihli kesinleşen ihale kararının 29/12/2022 tarihinde EKAP üzerinden kendisine tebliğ edilmesi üzerine 10 gün içerisinde (09/01/2023 tarihinde) idareye şikâyet başvurusunda bulunarak öne sürdüğü, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kurum'a itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından, 4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince davacı iş ortaklığının itirazen şikayet dilekçesinde ileri sürdüğü ilk 10 iddia bakımından başvurusunun süresinde olmadığı gerekçesiyle itirazen şikayet başvurusunun reddine dair Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacıların ihalede ekonomik açıdan avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin yeterlilik belgelerinin incelenmesi niteliğindeki talebini 28/10/2022 tarihli ihale kararının kendilerine tebliğ tarihi olan 31/10/2022 tarihinden itibaren 10 gün içerisinde idareye şikayet başvurusunda bulunarak öne sürmesi gerekirken, ihale komisyonunun isteklilerin hukuki durumunda değişiklik yaratmayan ikinci kararı üzerine yaptıkları başvurunun süre yönünden reddinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

ESAS YÖNÜNDEN:

MADDİ OLAY :

Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nca 18/10/2022 tarihinde açık ihale usulü ile "Merkez, Keçiören, Yenimahalle ve Beştepe Kampüslerinde Bulunan Elektrik Elektronik ve Mekanik Tesislerin Bakım, Onarım Arıza Giderme ve Hizmete Hazır Halde Tutulması Hizmet Alımı İşi" ihalesi yapılmıştır.

28/10/2022 tarihli ihale komisyonu kararıyla, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan dava dışı Metrani'nin teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif, dava dışı Ece-Arin iş ortaklığının teklifi ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmiştir. Anılan komisyon kararına yönelik Ece- Arin iş ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu neticesinde alınan 13/12/2022 tarih ve 2022/UH.II-1593 sayılı Kurul kararında; başvuru sahibinin Metrani'nin yeterlik kriterlerine ilişkin iddialarının yerinde olmadığına, önemli teklif bileşenleri belirlenerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş, bu karar uygulanmak üzere Metrani tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak 28/12/2022 tarihinde ikinci kez ihale komisyonu kararı alınmıştır.

28/12/2022 tarihli ihale komisyonu kararında da Metrani ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, ...-... iş ortaklığı ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiş ve bu karar 31/12/2022 tarihinde isteklilere EKAP üzerinden tebliğ edilmiştir.

Anılan karara yönelik olarak 09/01/2023 tarihinde yapılan şikâyet başvurusunun reddi üzerine davacılar tarafından 11 iddia ile 23/01/2023 tarihinde Kurul'a itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Söz konusu başvuru neticesinde, davacıların itirazen şikâyet başvurusunda yer alan Metrani ve Ece-Arin iş ortaklığınca sunulan tekliflerin yeterlik kriterlerini karşılamadığı yolundaki ilk 10 iddiası yönünden yapılan incelemede, davacıların iddialarına konu ettiği hususlarla ilgili olarak ilk ihale komisyonu kararının tebliğ tarihi olan 31/10/2022 tarihinde bilgi sahibi oldukları, bu tarihi izleyen on gün içinde şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken Kurul kararı uyarınca alınan ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ikinci teklif sahibinin hukuki durumunda değişiklik oluşturmayan 28/12/2022 tarihli ihale komisyonu kararının tebliği üzerine yapılan başvurunun süresinde olmadığından bahisle itirazen şikâyet başvurusunun belirtilen iddialar bakımından süre yönünden reddine dair dava konusu Kurul kararı alınmıştır.

Anılan Kurul kararının, itirazen şikâyet başvurusunun ilk 10 sırasında yer alan iddiaların süre yönünden reddine ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54. maddesinin birinci fıkrasında, “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.”; “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55. maddesinde, “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21. maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hâllerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Kurul kararının gereklerinin yerine getirilmesini teminen dava dışı Metrani'den yeniden talep edilen aşırı düşük teklif açıklaması uygun kabul edilerek 28/12/2022 tarihli ihale komisyon kararı ile ihale işlemlerinin sonuçlandırıldığı, davacı iş ortaklığının, ihale komisyonunun ikinci kararından itibaren 10 gün içerisinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekliler tarafından sunulan tekliflerin ihaleye katılım şartlarını ve yeterlik kriterlerini karşılamadığı yönündeki şikayet başvurusunun süresinde olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmekle birlikte uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için 13/12/2022 tarihli ve 2022/UH.II-1593 sayılı Kurul kararlarının yerine getirilmesine yönelik olarak alınan 28/12/2022 tarihli ihale komisyonu kararının, davacıların hukukî durumunda herhangi bir değişiklik meydana getirip getirmediğinin ortaya konulması gerekmektedir.

Uyuşmazlık konusu ihaleye ait 28/10/2022 tarihli ihale komisyonu kararında, dava dışı Metrani'nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, dava dışı Ece-Arin iş ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, ihaleye iş ortaklığı olarak teklif veren davacıların ise dördüncü sırada olduğu, bu karara yönelik olarak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine dair 13/12/2022 tarihli ve 2022/UH.II-1593 sayılı Kurul kararının alındığı, bu kararın uygulanmasını teminen, önemli teklif bileşenleri belirlenerek Metrani'den yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, adı geçen şirketin açıklamalarını uygun bulan ihale komisyonunun 28/12/2022 tarihli kararında, Metrani'nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Ece-Arin iş ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, davacı iş ortaklığının sıralamasında herhangi bir değişikliğin olmadığı, ihale komisyonunun değinilen 2. kararına yönelik olarak davacılar tarafından ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin yeterlik belgelerinin incelenmesi niteliğindeki iddialarının süre yönünden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İsteklilerin yeterlik değerlendirmesinin 28/10/2022 tarihli ilk ihale komisyonu kararı ile yapıldığı, bu karara karşı …-… iş ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kurul'un düzeltici işlem belirlenmesi yönündeki kararının uygulanmasını teminen ihaleyi yapan idarece, Metrani tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak 28/12/2022 tarihli ikinci ihale komisyonu kararının alındığı, ihale sürecinde yeni bir hukukî durum meydana getiren, ihale sürecine etkili bir kararın alınması üzerine başvuruya konu edilebilecek işlemi ve hukuka aykırılık nedenini öğrenen ilgililerin bu tarihten itibaren 4734 sayılı Kanun'da öngörülen sürede idareye başvurmalarında hukukî bir engel bulunmamakla birlikte anılan ihale komisyonu kararıyla davacıların hukuki durumunda ilk ihale komisyonu kararından farklı herhangi bir değişikliğin meydana gelmediği anlaşıldığından, itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu Kurul kararının itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddine dair kısmında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1.  Davalının temyiz isteminin kabulüne;

2.  2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49.  maddesi uyarınca . . .  İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. DAVANIN REDDİNE,

                    4.  Ayrıntısı aşağıda gösterilen ve ilk derece aşamasındaki toplam …-TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına, bu aşamada kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacılara iadesine, 

                    5.  Davalı idare tarafından yapılan …-TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca . . . -TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine,

                    6.  Posta giderleri avansından artan tutar ile istemi hâlinde kullanılmayan . . . -TL yürütmeyi durdurma harcının davalı idareye iadesine,

                    7.  Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,

8.  2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 23/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.