Danıştay 13. D 2023/3590 K.

Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2023/2486 E. , 2023/3590 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No:2023/2486

Karar No:2023/3590

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1) … Yapı Turizm Taahhüt ve Ticaret A.Ş.

2. …. İnşaat Turizm Elektrik Taahhüt

Ticaret ve Sanayi A.Ş.

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : …

VEKİLİ : Av. …

MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : … Grup İnşaat A.Ş.

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı'ınca 10/10/2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Kınık-Karadere Barajı" ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunun görev yönünden reddine dair 22/03/2023 tarih ve 2023/UY.I-499 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ihalede müdahil ... Grup İnşaat A.Ş.'nin en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, diğer isteklilerin itirazen şikâyet başvuruları üzerine Kurulca 04/01/2023 tarihli, 2023/UY.I-40 ve 2023/UY.I-43 sayılı kararların tesis edildiği, 04/01/2023 tarih ve 2023/UY.I-43 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle Ankara 13. İdare Mahkemesi'nin 2023/123 sayılı esasına kayden açılan davada ... şirketince 09/02/2023 tarihinde dosyaya müdahil olunduğu ve devamında 20/02/2023 tarihli dilekçe ile şikâyet başvurusunda bulunulduğu, başvurunun 28/02/2023 tarihli işlem ile reddi üzerine yapılan 09/03/2023 tarihli itirazen şikâyet başvurusunun 04/01/2023 tarihli, 2023/UY.I-40 ve 2023/UY.I-43 sayılı Kurul kararlarına itiraz niteliğinde olduğu gerekçesiyle görev yönünden reddine karar verilmesi üzerine davacılar tarafından "başvurunun aynı zamanda süre yönünden de reddi gerektiği hâlde bu hususta bir değerlendirme yapılmaksızın eksik inceleme sonucu işlem tesis edildiği" iddiasıyla bakılan davanın açıldığı;

Dava konusu 22/03/2023 tarih ve 2023/UY.I-499 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle müdahil ... şirketi tarafından açılan davada ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla "... Bu durumda, davacı tarafından Kamu İhale Kurulu tarafından itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin Kurul kararlarının ancak yargı mercilerinde dava konusu yapılabileceği bu bakımdan söz konusu itirazen şikâyet başvurusunun 04/01/2023 tarih ve 2023/UY.I-40 sayılı ile 04/01/2023 tarih ve 2023/UY.I-43 sayılı Kamu İhale Kurulu kararlarına karşı itiraz niteliğinde olduğundan davacının başvurusunun görev yönünden reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. ..." gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğinin anlaşıldığı,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 16. maddesi uyarınca, itirazen şikâyet başvurularının öncelikle ön inceleme konuları yönünden anılan düzenlemede yer verilen sıralamaya uygun şekilde sırasıyla incelenmesi gerektiği, başvurunun Kurum'un görev alanında bulunup bulunmadığı yönündeki incelemenin de başvurunun süresinde olup olmadığı yönündeki inceleme konusundan önce incelenmesi gereken bir husus olduğu, dolayısıyla Kurum'un görev alanında bulunmadığı tespit edilmek suretiyle başvurunun görev yönünden reddine karar verildikten sonra süre yönünden incelemeye geçilemeyeceği dikkate alındığında, dava konusu Kurul kararının eksik incelemeye dayalı olduğundan söz edilmesine hukuken imkân bulunmadığı anlaşıldığından, "başvurunun aynı zamanda süre yönünden de reddi gerektiği hâlde bu hususta bir değerlendirme yapılmaksızın eksik inceleme sonucu işlem tesis edildiği" iddiasına dayalı olan bakılan davanın reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, Kurulca söz konusu başvurunun süre yönünden de reddi gerekirken, Kurul kararında bu hususa yer verilmediği, müdahil ... şirketi tarafından ... İdare Mahkemesi'nin … sayılı esasına kayıtlı dosyaya müdahil olunduktan sonra 09/02/2023 tarihinde öğrenilen hususa ilişkin öne sürülen iddialarla ilgili olarak bu tarihten itibaren 10 gün içinde şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken 20/02/2023 tarihinde doğrudan Kurul'a itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, başvurunun Kurulca 1 gün sonra 21/02/2023 tarihinde ihaleyi gerçekleştiren idareye gönderildiği, dolayısıyla 21/02/2023 tarihinin şikâyet tarihi olarak kabul edilerek başvurunun süresinde yapılmaması nedeniyle süre yönünden de reddine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucunda karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 16. maddesinde başvuruların hangi öncelik sırasına göre usulen ön inceleme aşamasında değerlendirileceğinin açıklandığı, başvuruların öncelikle görev yönünden değerlendirilmesi gerektiği, görev alanında bulunmayan başvuruların süre yönünden incelenmesine imkân bulunmadığı, emsal Danıştay kararlarının da bu yönde olduğu;

Davalı yanında müdahil tarafından, söz konusu davaya müdahil olunduğunda belgelerden haberdar olunması üzerine süresi içinde başvuru yapıldığı, ilk komisyon kararının tebliği ile faturalardan haberdar olma ihtimâllerinin bulunmadığı, sahte belge tespiti hâlinde her zaman başvuruda bulunulabileceği, ilgililere mevzuatta belirtilen yaptırımların uygulanmasının zorunlu olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulmasına ve dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı'nca 10/10/2022 tarihinde açık ihale usulü ile "Kınık-Karadere Barajı" ihalesi gerçekleştirilmiştir.

İhalede müdahil ... Grup İnşaat A.Ş. ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak belirlenerek ihale üzerinde bırakılmış, dava dışı ... Yapı Mühendislik İnşaat Turizm Makina Taahhüt Ticaret A.Ş.-... İnşaat ve Turizm Taahhüt Ticaret A.Ş. iş ortaklığı ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiş, davacılar ... Yapı Turizm Taahhüt ve Ticaret A.Ş. ve ... İnşaat Turizm Elektrik Taahhüt Ticaret ve Sanayi A.Ş.'nin oluşturduğu iş ortaklığının teklifi ise aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır.

...-... iş ortaklığınca ihale üzerinde bırakılan müdahil ... şirketinin teklifi ile aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı yönünde yapılan şikâyet başvurusunun reddi üzerine Kurul'a itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş, Kurulca 04/01/2023 tarih ve 2023/UY.I-40 sayılı Kurul kararıyla, söz konusu iddialar yerinde bulunmamış, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 18. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca eşit muamele ilkesi bakımında yapılan incelemede dava dışı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.-... İnşaat Turizm ve Ticaret Ltd. Şti. İş ortaklığınca ihale kapsamında sunulan iş deneyim belgesinin uygun olmadığı ancak anılan iş ortaklığının başka bir gerekçeyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, dolayısıyla düzeltici işlem belirlenmesine gerek olmadığından itirazen şikâyet başvurusunun reddi ile söz konusu iş deneyim belgesinin iptal edilerek yeniden düzenlenmesi hususunda belgeyi düzenleyen idareye bildirimde bulunulmasına karar verilmiştir.

İhalede değerlendirme dışı bırakılan davacılar ... - ... iş ortaklığı tarafından, değerlendirme dışı bırakılmalarının yerinde olmadığı (Kurul kararındaki 1, 2, 3, ve 4. iddialar) ve müdahil ... şirketinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğundan teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki iddialarla (5. iddia) yapılan şikâyet başvurusunun reddi üzerine itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş, Kurulca 1. iddianın bir kısmı ile 2, 3 ve 4. iddialar yerinde bulunmuş, 5. iddia yerinde bulunmamış ve sonuç olarak 04/01/2023 tarih ve 2023/UY.I-43 sayılı Kurul kararıyla itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Müdahil ... şirketi tarafından, davacılar ... - ... iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının yerinde olmadığı yönündeki iddialarla yapılan şikâyet başvurusunun reddi üzerine itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş, Kurulca 22/03/2023 tarih ve 2023/UY.I-499 sayılı Kurul kararıyla başvuru sahibinin iddialarının 04/01/2023 tarihli, 2023/UY.I-40 ve 2023/UY.I-43 sayılı Kurul kararlarına itiraz niteliğinde olduğu gerekçesiyle başvurunun görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılarak itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bunun üzerine davacılar ... - ... iş ortaklığı tarafından, başvurunun süre yönünden de reddine karar verilmesi gerektiği iddiasıyla söz konusu 22/03/2023 tarih ve 2023/UY.I-499 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Öte yandan, davacılar ... - ... iş ortaklığı tarafından, söz konusu 04/01/2023 tarih ve 2023/UY.I-43 sayılı Kurul kararındaki aleyhine olan, başka bir anlatımla iddialarının yerinde bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna varılan "Çam kerestesi (II. Sınıf)" malzemesine ilişkin açıklamasına dair kısmının iptali istemiyle açılan davada … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla söz konusu işlemin iptaline yönelik olarak verilen karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Dairemizin 14/09/2023 tarih ve E:2023/1575, K:2023/3525 sayılı kararıyla anılan Mahkeme kararının bozulmasına ve davanın reddine karar verilmiş;

Müdahil ... şirketi tarafından, söz konusu 04/01/2023 tarih ve 2023/UY.I-43 sayılı Kurul kararının, başvuru sahibinin iddialarının kabulüne ilişkin kısmının (1. iddianın bir kısmı ile 2, 3 ve 4. iddialar) iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesi'nin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, söz konusu Kurul kararının 1. iddianın davaya konu kısmı ile 3. iddiaya yönelik kısmının iptaline, diğer kısımlar bakımından davanın reddine karar verilmiş, karara karşı taraflarca yapılan temyiz başvurusu üzerine Dairemizin 14/09/2023 tarih ve E:2023/1505, K:2023/3534 sayılı kararıyla, 2. iddia yönünden davanın reddine dair kısmın onanmasına, 4 iddia yönünden davanın reddine dair kısmın gerekçeli olarak onanmasına, 1. iddianın davaya konu kısmı ile 3. iddia yönünden Kurul kararının iptaline dair kısımlarının bozulmasına ve bu kısımlar yönünden de davanın reddine karar verilmiştir.

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME:

Davacılar ... - ... iş ortaklığınca, müdahil ... şirketi tarafından, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığından bahisle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki iddialarla yapılan itirazen şikâyet başvurusunun önceki Kurul kararlarına itiraz niteliğinde olduğu gerekçesiyle görev yönünden reddine ilişkin Kurul kararının eksik inceleme sonucu tesis edildiği ileri sürülerek bakılan dava açılmış ise de, davacılar ... - ... iş ortaklığının tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine tesis edilen 04/01/2023 tarih ve 2023/UY.I-43 sayılı Kurul kararına karşı açılan davalarda, Dairemizin aktarılan 14/09/2023 tarih ve E:2023/1505 - 2023/1575 sayılı kararları sonucunda iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olduğu sonucuna varıldığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, davacıların oluşturduğu iş ortaklığının teklifinin kesin olarak değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiş olması karşısında, gelinen aşama itibarıyla iş ortaklığının ihaleyle bağı kalmadığından ve verilecek olan kararın sonuca etki etmeyeceği anlaşıldığından, bakılan davada karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.

Öte yandan, konusu kalmadığından bahisle davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan bakılan davada, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumu tespiti yapılamadığından, yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına ve vekâlet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1.  Davacıların temyiz isteminin kabulüne;

2.  2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49.  maddesi uyarınca . . .  İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

4.  Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz aşamalarında davacılar tarafından yapılan toplam …-TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,

5. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz aşamalarında müdahil tarafından yapılan toplam …-TL yargılama giderinin müdahil üzerinde bırakılmasına,

6. Vekâlet ücretine hükmedilmemesine,

7. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara ve müdahile iadesine,

8. İlk derece aşamasında kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacılara iadesine,

9. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,

10. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 19/09/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerin hiçbirisine uymadığından, istemin reddi ile temyize konu Mahkeme kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.