Danıştay 13. D 2023/3649 K.

Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2023/2150 E. , 2023/3649 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No:2023/2150

Karar No:2023/3649

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Müdürlüğü

VEKİLİ : Av. …

MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : … İnşaat A.Ş.

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … İnşaat Harfiyat Madencilik Tarım Nakliye

Petrol Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş.

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü'nce 03/10/2022 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü 144 (Bilecik), 145 (Kütahya), 147 (İznik), 148 (Emet) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi" ihalesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davalı idarece ilk olarak "Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü 144(Bilecik), 145(Kütahya), 147(İznik), 148(Emet) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi" için 19/10/2021 tarihinde açık ihale usulü ile ihaleye çıkıldığı ve ihale üzerinde kalan davacı şirket ile sözleşme imzalandığı, ancak işin yapımı devam ederken 13/05/2022 tarih ve 31384 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7394 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 19. maddesi ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na eklenen Geçici 6. madde uyarınca davacı şirketçe 17/05/2022 tarihli dilekçe ile tasfiye başvurusunda bulunulduğu, nihai tasfiye olurunun işbu davaya konu edilen ihale tarihinden sonra 05/10/2022 tarihinde verildiği, davacı şirketçe verilen işin tasfiye edilmesi talepli dilekçeden sonra ise Karayolları Genel Müdürlüğü Tesisler ve Bakım Dairesi Başkanlığı'nın 19/09/2022 tarihli Olur'uyla, ihaleye konu yol kesiminde trafik, can ve mal güvenliğinin ivedilikle sağlanabilmesi amacıyla "Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü 144(Bilecik), 145(Kütahya), 147(İznik), 148(Emet) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi" ihalesinin 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesi uyarınca pazarlık usulü ile yapılmasına karar verildiği ve 03/10/2022 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin müdahil şirket üzerinde kaldığı, anılan işirket ile imzalanan sözleşmede ise işin süresinin sözleşmenin imzalandığı tarihten sonra 1095 gün olarak belirtildiği, buna göre; dava konusu ihalenin pazarlık usulü ile yapılmasına ilişkin 19/09/2022 tarihli kararda, ihaleye konu yol kesiminde trafik, can ve mal güvenliğinin ivedilikle sağlanabilmesinin amaçlandığı şeklinde açıklamalara yer verildiği, idarece dosyaya ibraz edilen savunma dilekçesinde ise, idarelerinin sorumluluğu altında bulunan yollarda trafik, can ve mal güvenliğinin sürekli ve kesintisiz şekilde sağlanması, ulaşımın kesintisiz ve konforlu sürdürülebilmesi için yaklaşan kış şartları da göz önünde bulundurularak ihalenin ivedi şekilde sonuçlandırılabilmesi amacıyla işin pazarlık usulü ile gerçekleştirildiği şeklinde beyanlarda bulunulduğu görülmüş ise de, idarece, işin aciliyeti ve mahiyetine binaen pazarlık usulü ile gerçekleştirildiği beyan edilen 03/10/2022 tarihli ihalede işin bitirilme süresinin 1095 gün (3 yıl) olarak belirlenmesinin işin veya ihale sürecinin ivediliği ile bağdaşmadığı, yaklaşan kış şartları nedeniyle niteliği gereği kısa sürede tamamlanması gerektiği belirtilen yapım, bakım, onarım ve kar ve buzla mücadele işinin yaklaşık 1095 gün gibi uzun bir sürece yayıldığı, 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesindeki şartların gerçekleştiğinin bu anlamda idarece ortaya konulamadığı, bu durumda, davalı idarenin pazarlık usulü ile ihale yapma gerekçelerinin, işin bitirme süresinin 1095 gün (3 yıl ) olarak belirlendiği hususu da göz önüne alındığında, istisnai bir yöntem olan pazarlık usulü ile ihaleye çıkılması için yeterli olmadığı, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanabilmesi için açıklık ve rekabetin sağlanmasının kamu yararı açısından gerekli olduğu, 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesinde belirtilen şartların oluştuğuna dair hukuken geçerli bir neden bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, usul yönünden; davacının önceki ihale üzerinde kaldıktan 4 ay gibi kısa bir süre sonra fesih talebinde bulunduğu, mevzuat gereği fiyat farkı ve süre uzatımı da talep etme hakkı varken fesih talebinde bulunan davacının işi yapma niyet ve gayretinde olmadığı, bu durumun davacıya yazılan 05/04/2022 sayılı yazıyla da sabit olduğu, idarece yapılan uyarılar neticesinde ancak 11/04/2022 tarihinde işe başlanabildiği, davacının önceki ihaledeki eylemleri dikkate alındığında davaya konu ihaleye davet edilmemesinin 4734 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki kriterlere uygun olduğu, güncel ve kabul edilebilir bir menfaati bulunmayan davacının dava açma ehliyetinin olmadığı; esas yönünden ise yedi firmaya davet mektubu gönderildiği, işin ihtiyaca uygun, zamanında ve aksamadan yapılması amacıyla 4734 sayılı Kanun’un 21/b maddesi kapsamında işlemlerin yürütüldüğü, 15 Kasım itibaiyle başlaması gereken kar ve buzla mücadele çalışmalarının yaklaşan olumsuz hava koşulları nedeniyle, geçit noktalarında, yüksek kesimlerde ve şehir geçişlerinde hızla ve etkili şekilde yürütülmesinin aciliyet gerektirdiği, pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde esas olanın maliyet değil hayata geçirilecek olan hizmete duyulan ihtiyaç olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, dava konusu ihalenin daha önce kendileri üzerinde kaldığı, şirketin bütün personel ve ekipmanını bu işe göre hazırladığı, önceki yüklenici olması nedeniyle davacının ihaleye davet edilmesi gerektiği, bu durumun şirketin menfaatini doğrudan etkilediği, ihale bedelinin 67.364.457,00 TL’den 225.726.000,00 TL’ye yükseltilmesinin hem kamu menfaatini hem davacının menfaatini etkilediği, bu kadar kısa sürede aynı kapsamdaki işte bu kadar maliyet artışının idarece izah edilemeyeceği, dava konusu işin gelişen ekonomik ortamda ve önceki açık ihale bedeliyle zarara sebebiyet verecek olması nedeniyle tasfiye edilmesi için idareye 17/05/2022 tarihinde başvurulduğu, bu başvurudan yaklaşık 6 ay sonra işin tasfiye edildiği, bu süreçte basiretli bir tacir gibi 31/10/2022 tarihine kadar işin yerine getirildiği, tasfiyenin haklılığının da davalı idarenin yaklaşık maliyette yaptığı artış ile ortaya çıktığı, davalı idarenin yaz aylarının başında yapılan tasfiye başvurusunu kış aylarının başına kadar bekletmesindeki amacının ihaleyi kışa denk getirmek olduğu, dava konusu işle aynı nitelikteki işlerin açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1.  Davalının temyiz isteminin reddine,

2.  Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49.  maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,

3.  Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,

5.  Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,

6.  2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 20/09/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.