Danıştay 13. D 2023/3654 K.

Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2023/1079 E. , 2023/3654 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No:2023/1079

Karar No:2023/3654

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- … Koruma Derneği

  2.  … Çevre Koruma Derneği 

  3.  … Çevre Koruma Derneği 

  4.  …Doğa ve Çevre Derneği 

  5.  … Doğa ve Çevre Derneği 

  6.  … Derneği 

  7.  … Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği 

  8.  … Çevre Derneği

  9.  … Derneği 

10- … Çevre Derneği

11- …Tabiat Derneği

12- … Köyü Doğa ve Çevre Koruma Derneği

13- … Çevre ve Kültür Derneği

14- … Köyü Muhtarlığı

15- …Köyü Doğa ve Çevre Koruma Derneği

16- … Tabib Odası

17- … Tabip Odası

18- …

19- …

20- …

21- …

22- …

23- …

24- …

25- …

26- …

27- …

28- …

29- …

30- …

31- …

32- …

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü

VEKİLİ : Hukuk Müşaviri Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nce 344 adet maden sahasının 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 30. maddesi kapsamında ihale edilmek üzere, ilanın Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren en az on beş gün süre ile http://www.mapeg.gov.tr adresinde ilan edileceğine ilişkin 26/03/2022 tarih ve 31790 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ihale ilanının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ilgili mevzuatın değerlendirilmesinden devletin, hüküm ve tasarrufu altında bulunan madenlerin en verimli şekilde kullanılması ve kamu yararına uygun şekilde ekonomiye kazandırılmasında yetki ve sorumluluğunun bulunduğu, bu kapsamda maden sahalarının ihale yolu ile ruhsatlandırılacağı, ihale ilanının Resmî Gazete'de yayımlanacağı, açıklayıcı ihale bilgilerinin de davalı idarenin internet sayfasında yayımlanacağının anlaşıldığı;

Maden sahalarının ihale yolu ile ruhsatlandırılmasına ilişkin dava konusu ihale ilanında bulunması gereken hususlara dava konusu işlemde yer verildiği, ihalenin usûl ve esaslarına ilişkin diğer düzenlemelere ise, ihale şartnamelerinde yer verileceği, bu çerçevede maden sahalarının ilan sonrasındaki ihale süreçlerinde hukuka aykırı tasarruflarda bulunulması hâlinde ise bu aşamalarda itiraz ve dava yolları kullanılabileceğinden dava konusu ihale ilanında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Davacılar … Çevre Koruma Derneği ve … Çevre Koruma Derneği yönünden ise, dava dosyasına söz konusu davacıların Av. …'ı vekil tayin ettiğine ilişkin vekâletnamenin aslı veya onaylanmış bir örneğinin eklenmediği anlaşıldığından, Mahkemelerinin 13/05/2022 tarihli ara kararıyla davacılar vekilinden, anılan davacılar adına dava açma yetkisini içeren vekâletnamenin/vekâletnamelerin 10 gün içerisinde sunulmasının istenildiği, ara kararının davacı vekiline 22/05/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davacılar vekili tarafından verilen süre içerisinde davacılar … Çevre Koruma Derneği ve … Çevre Koruma Derneği'ne ait vekâletname sunulmadığı görüldüğünden, anılan davacılara, dava ile ilgili işlemleri kabul edip etmediklerinin 17/06/2022 tarihli ara kararıyla sorulduğu, … Çevre Koruma Derneği ve …Çevre Koruma Derneği tarafından söz konusu ara kararında verilen süre içerisinde dava ile ilgili işlemlerin kabul edildiğine yönelik beyanda bulunulmadığı anlaşıldığından, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 77. maddesi uyarınca davacılar …Çevre Koruma Derneği ve … Çevre Koruma Derneği bakımından davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davacılar … Çevre Koruma Derneği ve … Çevre Koruma Derneği bakımından davanın açılmamış sayılmasına, diğer davacılar bakımından dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, temyize konu İdare Mahkemesi kararının yeterli gerekçe içermediği, toplu ihaleyle gerçekleştirilemeyecek maden grupları olan II. Grup (b) ve IV. Grup maden türlerinin de ihale konusu edildiği, toplu maden ihalelerinin Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere aykırı olduğu, maden sahalarının kümülatif etkilerinin dikkate alınmadığı, hâlihazırda yaşanan koronavirüs (COVID-19) salgının etkileri de dikkate alındığında kümülatif etkileri olacak maden faaliyetlerinin bilimsel etki ve sonuçları dikkate alınmadan ilana çıkılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, maden sahalarının tek tek Resmî Gazete'de ilanı ve ihale işlemleri ekonomik olmayacağı ve uygulamada zaman kaybına neden olacağından gruplar hâlinde ilan ve ihale edildiği, dava konusu ihale ilanında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacıların duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1.  Davacıların temyiz isteminin reddine,

2.  Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle davacılar … Çevre Koruma Derneği ve …Çevre Koruma Derneği bakımından davanın açılmamış sayılması, diğer davacılar bakımından davanın reddi yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49.  maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,

3.  Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine,

5.  Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacılara iadesine,

6.  Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,

7.  2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 20/09/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.