Danıştay 13. D 2023/3539 K.

Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2022/2802 E. , 2023/3539 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No:2022/2802

Karar No:2023/3539

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1. ...

  2.  . . .  Kurumsal Hizmetler ve Danışmanlık A. Ş. 

VEKİLİ : Av. ..

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı

VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Trakya Üniversitesi'nce 04/06/2020 tarihinde gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Trakya Üniversitesi 29/06/2020-31/12/2021 Tarihleri Arası 1.000.000 Adet Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı" ihalesi uhdesinde bırakılan ve 28/07/2020 tarihinde sözleşme imzalanan ... Gurme Yemek Üretim Org. Turz. Gıda Dan. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile davacı şirketin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından, mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre süresi içinde taahhüdün yerine getirilmediğinden bahisle, davacı şirket ve tek ortağının 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 26. maddesi uyarınca 1 yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmalarına ilişkin 30/07/2021 tarih ve 31553 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 28/07/2020 tarihinde imzalanan sözleşme devam ederken davacı şirket tarafından noter aracılığıyla çekilen 28/05/2021 tarihli ihtarname ile devam etmekte olan Covid-19 salgını nedeniyle edimini yerine getirmekte zorlandığı ve bu durumun mücbir sebep oluşturduğu ileri sürülerek sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiği, söz konusu fesih ihtarına idarece herhangi bir cevap verilmeden davacının 07/06/2021 tarihi itibarıyla edimini yerine getirmeyi durdurduğu, idare tarafından da, yüklenicinin edimini yerine getirmemesi gerekçesiyle sözleşmenin feshedildiği ve davacılar hakkında bir yıl süreyle ihaleden yasaklanma yönünde dava konusu işlemin tesis edildiği, davacının fesih ihtarnamesinde Covid-19 salgınını mücbir sebep olarak gösterdiği ve bu nedenle sözleşmeyi feshetme iradesini açıkladığı, mevzuat hükümleri gereğince yüklenicinin sözleşmeyi feshetmesi hâlleri sayılırken mücbir sebep hâlinin kapsam dışında bırakıldığı, yani yüklenicinin mücbir sebep nedeniyle tek taraflı fesih hakkının olmadığı, yüklenici tarafından ileri sürülen sebebin mücbir sebep olup olmadığını değerlendirme yetkisinin ise mevzuat hükümleri çerçevesinde idarede olduğu, idarece değerlendirme yapılıp mücbir sebebin varlığı kabul edildikten sonra belirlenen usuller çerçevesinde sözleşme feshinin gerçekleşeceği, davacı şirket her ne kadar sözleşmeyi mücbir sebep ileri sürerek feshetme iradesini gönderdiği ihtarname ile ortaya koymuş olsa da, söz konusu talebinin idarece değerlendirilerek mücbir sebebin varlığı kabul edilip sözleşme feshi gerçekleşene kadar sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirmesi gerektiği, ancak davacı şirket tarafından cevap beklenilmeksizin edimin yerine getirilmesinin durdurulduğu ve bu durumun tutanak altına alındığı, yüklenicinin edimini yerine getirmemesinin idareye haklı fesih hakkı verdiği, mevzuata uygun olarak yapılan sözleşme feshine dayanılarak alınan ihaleden yasaklama kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, işlemin yetkisiz makam tarafından tesis edildiği, 08/06/2021 tarihinde gönderilen ihtar yazısında 4735 sayılı Kanun'un 26. maddesinde öngörülen on günlük sürenin tanınmadığı, pandemi nedeniyle ortaya çıkan ekonomik sorunlar neticesinde işin kendileri açısından devam ettirilemez bir hâl aldığı, bu sebeple mücbir sebebe dayalı olarak sözleşmenin feshinin istendiği, kendilerince idareye yöneltilen tek taraflı fesih beyanları dikkate alınmaksızın haklarında tutanak tutulup işin durdurulduğu hususuna dayanılmasının idarenin sözleşmenin fesih işlemine hukuki zemin oluşturmak adına yapılmış bir yaklaşım olduğu belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1.  Davacıların temyiz isteminin reddine,

2.  Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki . . .   Bölge İdare Mahkemesi . . .  İdari Dava Dairesinin . . .   tarih ve E:. . .  , K:. . .   sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49.  maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA, 

3.  Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.  Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 

5.  2577 sayılı Kanun'un 50.  maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de . . .   Bölge İdare Mahkemesi . . .  İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın . . .  İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 14/09/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.