Danıştay 13. D 2023/4158 K.

Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2021/5049 E. , 2023/4158 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2021/5049

Karar No : 2023/4158

DAVACILAR : 1) ... İnşaat Taahhüt ve Nakliye Sanayi Ticaret A.Ş.

2. ... Akaryakıt Enerji Üretim İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret A.Ş.

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... İdaresi Başkanlığı

VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : Mülkiyeti Maliye Hazinesine ait Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde kayıtlı bulunan taşınmazın satış yöntemiyle özelleştirilmesini teminen gerçekleştirilen ihalede en yüksek ikinci teklifi veren davacılar tarafından, sözleşme imzalanmaması sebebiyle irat kaydedilen geçici teminatlarının iadesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile 400.000,00-TL'nin iadesine karar verilmesi istenilmektedir.

DAVACILARIN İDDİALARI : Tanıtım Dokümanında taşınmaza ilişkin her türlü bilgiye yer verildiği, taşınmazın yapılaşmaya uygun olduğu, çevresindeki yapılaşmalar dikkate alındığında en etkin ve en verimli kullanımının konut alanı olacağının belirtildiği, ihalede en yüksek teklifi veren istekli olduğu, birinci teklif sahibinin sözleşme imzalamaması üzerine kendilerine sözleşmeye davet mektubu gönderildiği, ayıpsız ve sorun teşkil etmeyecek bir taşınmazın ihalesine teklif verdiklerini düşündükleri, ancak taşınmazın Tanıtım Dokümanında belirtilen özelliklere sahip olmadığı, taşınmazın ve yer aldığı bölgedeki alanların korunması gerektiği, nüfus yapılaşmasına müsait olmadığı, doğa ve ekolojik açıdan korunması gerektiği gibi çeşitli sebeplerden ötürü imari açıdan hukukî engellere takıldığı anlaşıldığından sözleşmeyi imzalamadıkları, bunun üzerine geçici teminatlarının irat kaydedildiği, taşınmaz hakkında belirtilen hususların mevcut olmadığının ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararından anlaşıldığı, ihaleden bir beklentilerinin kalmadığı, idarenin şeffaf bir şekilde davranmadığı, kamu gücünü keyfi kullandığı, hukukî güvenlik sağlamadığı, davalı idarece mahkeme kararına rağmen ihaleye devam edilmesinin hukukun temel ilkelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI : Davacılar tarafından ihaleye girmeden önce İhale Şartnamesi hükümlerinin okunup anlaşıldığının bütün sayfalar imzalanarak beyan edildiği, teklif vermeden önce taşınmazın hem tapu sicilinde hem de yerinde görülerek fiziki olarak incelenip teklif verildiği, taşınmaz ile ilgili olarak kendilerince yapılmayıp başka bir kamu kurum ve kuruluşu tarafından yapılan imar planlarının veya uygulamalarının mahkeme kararı ile iptaline karar verilmesi hâlinde ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümlerine dayanarak kendilerinden herhangi bir talepte bulunulamayacağı, ihaleye ilişkin olarak birebir yapılan pazarlık görüşmeleri sırasında da ihale komisyonunca, davacılara, taşınmaz hakkında bilgi sahibi olup olmadıkları, taşınmaz ile ilgili öğrenmek istedikleri herhangi bir husus olup olmadığının sorulduğu, davacılar tarafından, bilgi sahibi oldukları, öğrenmek istedikleri herhangi bir şey olmadığının beyan edildiği, bu beyanın 1. tur pazarlık görüşme tutanağı ile kayıt altına alındığı, Tanıtım Dokümanındaki bilgilerin yetersiz, eksik, kat'i ya da tam olup olmaması nedeniyle sorumlu tutulamayacağı gibi, bilgiler ya da bilgilerin değerlendirilmesi ile elde edilen herhangi bir sonuçtan dolayı katılımcı ya da üçüncü kişilerin doğrudan ya da dolaylı olarak uğrayacakları zararlardan ötürü de sorumlu tutulmalarının mümkün olmadığı, Tanıtım Dokümanının ilgili kurum ve kuruluşlarla ilgili özel sektör temsilcilerinden sağlanan bilgilerle hazırlandığı, söz konusu bilgi ve belgelerin kendileri ve danışman tarafından denetlenmemiş veya bağımsız olarak doğrulanmamış olduğu, geçici teminatın irat kaydedilmesinin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'UN DÜŞÜNCESİ : Davacılar tarafından sözleşme imzalanmaması sebebiyle irat kaydedilen geçici teminatlarının iadesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile 400.000,00-TL'nin davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Dava; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca Maliye Hazinesine ait Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde kayıtlı bulunan 25.023,29 metrekare yüzölçümlü taşınmazın satış yöntemiyle özelleştirilmesini teminen 02/12/2020 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye ilişkin olarak davacıların oluşturduğu iş ortaklığı tarafından yatırılan ve irat kaydedilen geçici teminatın iadesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile 400.000,00-TL teminatın iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinin 1. fıkrasının (A) bendinde, bu Kanun'un amacının, bu maddede sayılan kuruluşların ekonomide verimlilik artışı, kamu giderlerinde azalma sağlamak ve Hazine'ye ait taşınmazları değerlendirmek suretiyle kamuya gelir elde etmek için özelleştirilmesine ilişkin esasları düzenlemek olduğu belirtilmiş; 2. maddesinde, özelleştirme uygulamalarındaki ilkeler sayıldıktan sonra, son fıkrasında, Kanun'da yer verilen amaç ve ilkeler doğrultusunda alınacak kararlarda öncelikler ile bunların tâbi olacağı özelleştirme uygulamalarına ilişkin esas ve usûllerin, kuruluşların nitelikleri ve ülke ekonomisinin gerektirdiği şartlar da dikkate alınarak Özelleştirme Yüksek Kurulu'nca belirleneceği; 3. maddesinde, kuruluşların, satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflar ile devredilmelerine ilişkin özelleştirme yöntemlerinden hangisi ile özelleştirileceğini belirlemenin ve özelleştirme programına alınan kuruluşların "satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni haklarının tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflarla gerçek ve/veya özel hukuk tüzel kişilerine devredilmesi" yöntemleriyle yapılan ihaleler sonucunda ihale komisyonlarınca verilen nihai kararları onaylamanın Kurul'un görevleri arasında olduğu belirtilmiştir.

09/07/2018 tarih ve 30473 (3. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 85. maddesi ile "24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış, f) Geçici 28. maddesinden sonra gelmek üzere Geçici 29. madde eklenmiştir. Geçici 29. maddede, "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Özelleştirme Yüksek Kurulu'nca görülmekte olan işler Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makam tarafından sonuçlandırılır." hükmüne yer verilmiştir. 703 sayılı KHK'nin "Kurulların görevleri" başlıklı Geçici 8. maddesinde, "Bu Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılan kanun ve kanun hükmünde kararnamelerle bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde danışma kurulu, koordinasyon kurulu, değerlendirme komitesi ve benzer adlar altında yapısı ve görevleri düzenlenmiş olan kurul, komisyon, komite, çalışma grubu ve benzeri birimlerden; ilgili bakanlık ve kamu kurum ve kuruluşuna dair bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesine aktarılmayanlara ait politika belirlemeye ilişkin görev ve yetkiler Cumhurbaşkanlığı politika kurullarına, bunların dışındaki görev ve yetkiler Cumhurbaşkanlığı'na veya yetkilendirilecek kurum ya da makama devredilmiş sayılır." düzenlemesi yer almıştır.

4046 sayılı Kanun'un ''Özelleştirme Yöntemleri, Değer Tespiti, İhale Yöntemleri'' başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasının (A) bendinde, özelleştirme yöntemleri belirlenmiş; (C) bendinde, (A) bendinde yer alan özelleştirme yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin ihale işlemlerinin bu Kanun'a göre oluşturulan ihale komisyonları tarafından yürütüleceği; 37. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, özelleştirme uygulamaları ile ilgili olarak, bu Kanun kuralları gereğince yapılacak uygulamalar ile ihale usullerine ilişkin esasların İdarece çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği kurala bağlanmıştır.

Özelleştirme Uygulamalarında Değer Tespiti ve İhale Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (g) bendinde, ihale şartnamesinin, ihale konusu işin genel ve özel şartlarına ilişkin belge olduğu; "İhale Şartnamesi" başlıklı 10. maddesinin (h) bendinde, ihale şartnamesinin, ihale üzerinde kalan tarafından sözleşme imzalanmaması veya idarece belirlenecek miktarda kesin teminat verilmemesi veya diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde geçici teminatın irat kaydedileceği hususunu da kapsayacağı; ''Sözleşmeye Davet'' başlıklı 19. maddesinde ise, ihale sonuçlarının onaylanmasından sonra, İdare tarafından süre belirtilmek suretiyle sözleşme imzalanması hususunda ihale üzerinde kalan teklif sahibine yazılı bildirimde bulunulacağı, idarece uygun görülmesi hâlinde bir defaya mahsus olmak üzere ek süre verilebileceği, İdareden kaynaklanan sebeplerle, verilen süre içerisinde sözleşmenin imzalanamaması durumunda, birden fazla ek süre verilebileceği, İdarece verilen süre içerisinde ihale üzerinde kalan tarafından istenilen teminatın verilmemesi, diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ve sözleşme imzalanmaması hâlinde alınan teminatların İdare lehine irat kaydedileceği ve kararda yer alması hâlinde diğer teklif sahiplerine sırası ile aynı usulün uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

"Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... nolu parselde bulunan taşınmazın özelleştirilmesine ilişkin İhale Şartnamesi"nin "Geçici teminat ve ek geçici teminat" başlıklı 8. maddesinde, ihaleye katılabilmek ve teklif verebilmek için teklif sahipleri tarafından verilmesi gereken geçici teminat tutarının 400.000,00-TL (Dörtyüzbin) olduğu, taşınmaz için belirlenen geçici teminatın verilmemesi durumunda teklif sahibinin teklifinin dikkate alınmayarak, ihale dışı bırakılacağı belirtilirken; (b) bendinde, komisyonun ihale sonucuna ilişkin nihai kararının onaylanmasını müteakip ihale üzerinde kalan teklif sahibine süre belirtilmek suretiyle sözleşme imzalanması hususunda yazılı bildirimde bulunulacağı, verilen süre tamamlanmadan önce teklif sahibinin ek süre talep edilmesi ve ihalede verilen geçici teminat tutarı kadar ek geçici teminat getirilmesi kaydıyla bir defaya mahsus olmak üzere sözleşme imzalanması için ek süre verilebileceği, ek geçici teminatın şartnamede belirtilen hususlara uygun olacağı, bu aşamada talep edilen ek geçici teminatı getirmeyen teklif sahibinin geçici teminatının idare lehine irat kaydedileceği ve teklifinin dikkate alınmayacağı; komisyonun nihai kararının onayına ilişkin kararda yer alması hâlinde, diğer teklif sahiplerine de sırasıyla çağrıda bulunularak aynı usul ve şartların uygulanacağı; (d) bendinde, şartnamede geçici teminatların irat kaydedilmesine ilişkin özel olarak belirtilen durumlar saklı kalmak kaydıyla, ihale görüşmeleri esnasında herhangi bir şekilde ihale dışı bırakılan veya Komisyonca verilen ve onaya sunulan kararda yer almayan teklif sahiplerinin geçici teminatlarının idare tarafından iade edileceği, şartnamede geçici ve varsa ek geçici teminatların irat kaydedilmesine ilişkin özel olarak belirtilen durumlar saklı kalmak kaydıyla ihalenin iptal edilmesi durumunda teklif sahiplerinin geçici ve varsa ek geçici teminatlarının idare tarafından iade edileceği; (e) bendinde ise, şartnamede geçici ve var ise ek geçici teminatların irat kaydedilmesine ilişkin özel olarak belirtilen durumlar saklı kalmak ve bunlara ilave olmak üzere, komisyonun nihai kararının onayına ilişkin kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasını müteakip onay kararında satışın kendisine yapılmasına karar verilen teklif sahibinin idare tarafından verilecek süre içerisinde; 1- Ek geçici teminatı getirmemesi, 2- Satış bedeli ve peşinat ve kesin teminatlarla ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi, 3- Şartnamede belirtilen diğer yükümlülüklerini yerine getirmemesi, 4- Sözleşme imzalamaktan imtina etmesi, hâllerinden herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda geçici ve var ise ek geçici teminatlarının idare lehine irat kaydedileceği, bu durumda onay kararında yer alması hâlinde diğer teklif sahiplerine sırasıyla sözleşme imzalamak için çağrıda bulunularak aynı usul ve şartların uygulanacağı; "Teklif Sahibi ve/veya Alıcının Yükümlülükleri" başlıklı 15. maddesinin (a) bendinde, taşınmazın yüzölçümünün tapu kaydında belirtilen miktardan eksik olduğu veya taşınmazın tecavüzlü bulunduğu veya başka bir gerekçeyle İdareden ve/veya Hazine'den herhangi bir hak talebinde bulunmayacağı; (c) bendinde, ihaleye teklif verdiği, sözleşme imzaladığı ve tapu devrinin yapıldığı tarihler itibarıyla taşınmazın, mevcut fiziki durumunu önceden görüp, ilgili mercilerden (ilgili belediyeler, tapu-kadastro müdürlükleri, kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurulları, vb.) her türlü bilgi ve belgeyi alarak, tapu kayıtları, imar durumları, muhdesatlar, vb. inceleyerek, her türlü bilgi ve belgeyi bilerek teklif vermiş olduğunu ve sözleşmeyi imzalayacağını ve taşınmazı devir alacağını, bunlarla ilgili olarak daha sonra açık veya gizli ayıp iddiasıyla ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümlerine dayanarak İdare ve/veya Hazine'den herhangi bir maddi talepte bulunmayacağını ve bedel indirimi talep etmeyeceğini; (d) bendinde ise, taşınmaz ile ilgili olarak İdare dışındaki kamu kurum veya kuruluşları tarafından gerçekleştirilen imar planları ve uygulamaları olması durumunda bu plan ve uygulamalar ile ilgili yargı yerlerinde dava açıldığı, görülmekte olan dava bulunduğu iddiaları ve/veya yargı organlarına verilen/verilebilecek yürütmenin durdurulması ve iptal kararları üzerine ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümlerine dayanarak İdare ve/veya Hazine'den herhangi bir maddi talepte bulunmayacağını ve bedel indirimi talep etmeyeceğini kabul, beyan ve taahhüt edeceği

kurala bağlanmıştır.

Özelleştirme uygulamalarında, ihale şartnameleri, ihalenin genel ve özel şartlarını belirleyen belgeler olup, ihaleler bu şartname kurallarına göre yürütülmekte ve sonuçlandırılmaktadır. Buna göre, şartnameyi hazırlayan ve kuralları belirleyen idare ile şartnameleri imzalayarak ihalelere katılanlar açısından şartname kurallarının bağlayıcı olduğu ve uyuşmazlıkların çözümünde esas alınacağı açıktır. Keza, 4046 sayılı Kanun, Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuata aykırı olmayan hususlara ilişkin olarak şartname kurallarının esas alınması gerektiği kuşkusuzdur.

Dosyanın incelenmesinden, Maliye Hazinesi adına kayıtlı, Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde kayıtlı bulunan 25.023,29 metrekare yüzölçümlü taşınmazın, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde "satış" yöntemiyle özelleştirilmesini teminen yapılan ihale sonucunda alınan ihale komisyonu kararının onaylanmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı'nın 09/03/2021 tarih ve 3633 sayılı kararı ile; "... taşınmazın; 35.800.000,00-TL (otuzbeşmilyonsekizyüzbin) bedelle en yüksek teklifi veren ... Gayrimenkul Yatırım Ticaret Anonim Şirketi'ne ihale şartnamesi çerçevesinde satılmasına, ... sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi veya diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi hâlinde teminatın İdare lehine irat kaydedilmesine, 35.700.000,00-TL (otuzbeşmilyonyediyüzbin) bedelle ikinci teklifi veren ... İnşaat Taahhüt ve Nakliyat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi & ... Akaryakıt enerji Üretim İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı Ortak Girişim Grubu'na İhale Şartnamesi çerçevesinde satılmasına, ... Ortak Girişim Grubu'nun sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi veya diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi hâlinde teminatının İdare lehine irat kaydedilmesine ve ihalenin iptaline" ilişkin kararın onaylanmasına karar verildiği, anılan ihalede en yüksek teklif sahibinin sözleşmeyi imzalamaması üzerine, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı sözleşmeye davet yazısı ile, idarece verilen süre içerisinde, anılan taşınmazın satış bedelinin ödeme planı çerçevesinde ödenmemesi, sözleşme imzalamaktan imtina edilmesi veya ihale şartları çerçevesinde diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde, geçici teminatın herhangi bir bildirimde bulunulmaksızın idare lehine irat kaydedileceği belirtilerek, bu kapsamda sözleşmenin imzalanması için en geç 17/06/2021 Perşembe günü, saat 15.00'a kadar süre verildiğinin davacıya bildirildiği, ancak, davacının verilen süre içerisinde sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi üzerine, davalı idarenin 22/06/2021 tarih ve 10473 sayılı Olur'u ile, teklif sahibi tarafından gerekli yükümlülüklerin yerine getirilmediği belirtilerek, talebi doğrultusunda, İdarenin teminat hesabına yatırıldığı bildirilen 400.000,00-TL tutarındaki geçici teminatın İdare lehine irat kaydedilmesine, geçici teminat mektubunun ise iade edilmesine ve ihalenin iptaline karar verildiği, bilahare davacı vekilinin 01/09/2021 tarihinde idare kayıtlarına giren dilekçesi ile, taşınmazın gerek ihale şartnamesinde, gerekse tanıtım dokumanında belirtilen özellikleri taşımadığı, çeşitli sebeplerden ötürü hukukî engellere takıldığı ve ... İdare Mahkemesi'nce imar planı hakkında iptal kararı verildiğinden bahisle müvekkiline ait teminat bedelinin irat kaydedilmesinde hukukîlik bulunmadığı belirtilerek teminatın iade edilmesi talebinde bulunulduğu, davacı vekilinin bu talebinin cevap verilmeyerek reddi üzerine, zımni ret işleminin iptali ve teminatın davacıya iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Aktarılan mevzuat ile Şartname kuralları bir arada değerlendirildiğinde, dava konusu özelleştirme ihalesi sonucunda belirlenen en yüksek teklifi veren isteklilere sırasıyla sözleşme imzalanması talebiyle çağrı yapıldığı, ihaleye katılan tüm isteklilerin Şartname'deki tüm hususları bilerek ve isteyerek ihaleye katıldıkları, Şartname alarak ihaleye katılan davacının da ihale dokümanında yer alan şartları bilerek ve isteyerek teklif verdiği, anılan Yönetmelik ve Şartname uyarınca, sözleşme imzalamaktan imtina edilmesi veya diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde geçici teminatının gelir kaydedileceği anlaşılmaktadır.

İhaleye teklif veren isteklilerin basiretli tacir gibi hareket etmesi gerektiği açık olup, davacı tarafın, taşınmaza ilişkin imar planının ... İdare Mahkemesi kararıyla iptal edildiği yönündeki gerekçesi, okunarak kabul edilen Şartnamenin 15. maddesinin yukarıda yer verilen hükümleri karşısında dayanaksız olduğu gibi, ihalenin iptaline ilişkin bir davanın mevcut olmadığı da dikkate alındığında işlemi kusurlandırıcı mahiyette görülmemiştir.

Kaldı ki ... İdare Mahkemesi'nce verilen iptal kararının, temyiz incelemesi sonucu Danıştay Altıncı Dairesi'nin 11/04/2022 tarih ve E:2021/4460, K:2022/4428 sayılı kararıyla bozulduğu UYAP kayıtları üzerinden yapılan araştırma neticesinde tespit edilmiştir.

Bu itibarla, ihale sonucunun Cumhurbaşkanlığı kararıyla onaylanmasının ardından ihaledeki en yüksek teklif sahibinin sözleşmeyi imzalamaması üzerine, davacının sözleşme imzalamaya davet edildiği, davacının verilen süre içerisinde, yükümlülüklerini yerine getirmeyerek sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi nedeniyle geçici teminatının idare lehine irat kaydedildiği anlaşılmış olup, ilgili mevzuat uyarınca davacı şirketin geçici teminatının irat kaydedilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, 400.000,00-TL tutarındaki geçici teminatın iadesine karar verilmesi isteminin de reddi gerektiği açıktır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKÎ SÜREÇ :

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca mülkiyeti Maliye Hazinesine ait Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde kayıtlı bulunan taşınmaz 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun uyarınca satış yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla ihaleye çıkarılmış, İhale Komisyonunca 02/12/2020 tarihinde gerçekleştirilen ihale sonucunda taşınmazın en yüksek teklifi veren ... Gayrimenkul Yatırım Ticaret A.Ş.'ye İhale Şartnamesi çerçevesinde satılmasına, ... şirketinin sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi veya diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi hâlinde teminatının idare lehine irat kaydedilmesine, en yüksek ikinci teklifi veren davacılar ... İnşaat Taahhüt ve Nakliye Sanayi Ticaret A.Ş. - ... Akaryakıt Enerji Üretim İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret A.Ş. iş ortaklığı ortak girişim grubuna satılmasına, ...-... ortak girişiminin sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi veya diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi hâlinde teminatlarının idare lehine irat kaydedilmesine ve ihalenin iptaline, bu hususların Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulmasına, ... karar verilmiş,

09/03/2021 tarih ve 3633 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla, söz konusu İhale Komisyonu kararı onaylanmış ve bu karar çerçevesinde taşınmaz satış sözleşmesinin imzalanması ile karar gereklerinin yerine getirilmesi hususlarında Özelleştirme İdaresi Başkanlığı yetkili kılınmıştır.

Bunun üzerine en yüksek teklif sahibi ... şirketine gönderilen 23/03/2021 tarihli yazıyla, sözleşme imzalaması için 22/04/2021 tarihinde belirtilen adreste hazır bulunması gerektiği bildirilmiş, şirketin sözleşme imzalamaması üzerine 26/04/2021 tarihinde geçici teminatının irat kaydedilmesine karar verilerek 18/05/2021 tarihli yazıyla, en yüksek ikinci teklif sahibi davacılar ...-FLZ ortak girişimine sözleşme imzalamaları için 17/06/2021 tarihinde belirtilen adreste hazır bulunmaları gerektiği bildirilmiştir.

22/06/2021 tarih ve E.10473 sayılı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı işlemiyle, verilen süre içerisinde davacılar tarafından gerekli yükümlülüklerin yerine getirilmediği gerekçesiyle 400.000,00-TL tutarındaki geçici teminatlarının irat kaydedilmesine ve ihalenin iptaline karar verilmiştir.

Davacılar tarafından 01/09/2021 tarihli başvuruyla, taşınmazın Tanıtım Dokümanında belirtilen özelliklere sahip olmadığı, taşınmazın ve yer aldığı bölgedeki alanların doğa ve ekolojik açıdan korunması gerektiği, nüfus yapılaşmasına müsait olmadığı gibi çeşitli sebeplerden ötürü imari açıdan hukukî engellere takıldığı anlaşıldığından sözleşmeyi imzalamadıkları, bunun üzerine geçici teminatlarının irat kaydedildiği, taşınmaz hakkında belirtilen hususların mevcut olmadığının ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararından da anlaşıldığı, bu hâliyle ihaleden bir beklentilerinin kalmadığı belirtilerek teminatlarının iade edilmesi talebinde bulunulmuş, başvuruya idarece cevap verilmemiştir.

Bunun üzerine, davacılar tarafından, sözleşme imzalanmadığından bahisle irat kaydedilen geçici teminatlarının iadesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile 400.000,00-TL'nin ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

ESAS YÖNÜNDEN:

İLGİLİ MEVZUAT:

4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinde, bu Kanun'un amacının, bu maddede sayılan kuruluşların ekonomide verimlilik artışı, kamu giderlerinde azalma sağlamak ve Hazine'ye ait taşınmazları değerlendirmek suretiyle kamuya gelir elde etmek için özelleştirilmesine ilişkin esasları düzenlemek olduğu; 2. maddesinde, özelleştirme uygulamalarındaki ilkeler sayıldıktan sonra, son fıkrasında, Kanun'da yer verilen amaç ve ilkeler doğrultusunda alınacak kararlarda öncelikler ile bunların tâbi olacağı özelleştirme uygulamalarına ilişkin esas ve usûllerin, kuruluşların nitelikleri ve ülke ekonomisinin gerektirdiği şartlar da dikkate alınarak Özelleştirme Yüksek Kurulu'nca belirleneceği; 3. maddesinde, kuruluşların, satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflar ile devredilmelerine ilişkin özelleştirme yöntemlerinden hangisi ile özelleştirileceğini belirlemenin ve özelleştirme programına alınan kuruluşların "satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni haklarının tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflarla gerçek ve/veya özel hukuk tüzel kişilerine devredilmesi" yöntemleriyle yapılan ihaleler sonucunda ihale komisyonlarınca verilen nihai kararları onaylamanın Kurul'un görevleri arasında olduğu belirtilmiş; ''Özelleştirme Yöntemleri, Değer Tespiti, İhale Yöntemleri'' başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasının (A) bendinde, özelleştirme yöntemleri belirlenmiş; (C) bendinde, (A) bendinde yer alan özelleştirme yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin ihale işlemlerinin bu Kanun'a göre oluşturulan ihale komisyonları tarafından yürütüleceği; 37. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, özelleştirme uygulamaları ile ilgili olarak, bu Kanun kuralları gereğince yapılacak uygulamalar ile ihale usullerine ilişkin esasların İdarece çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği kurala bağlanmıştır.

09/07/2018 tarih ve 30473 (3. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 85. maddesinde, "24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un; ... e) ... 3. maddesinin birinci fıkrası ... yürürlükten kaldırılmıştır. f) Geçici 28. maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. Geçici Madde 29- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Özelleştirme Yüksek Kurulu'nca görülmekte olan işler Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makam tarafından sonuçlandırılır."; "Kurulların görevleri" başlıklı Geçici 8. maddesinde, "Bu Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılan kanun ve kanun hükmünde kararnamelerle bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde danışma kurulu, koordinasyon kurulu, değerlendirme komitesi ve benzer adlar altında yapısı ve görevleri düzenlenmiş olan kurul, komisyon, komite, çalışma grubu ve benzeri birimlerden; ilgili bakanlık ve kamu kurum ve kuruluşuna dair bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesine aktarılmayanlara ait politika belirlemeye ilişkin görev ve yetkiler Cumhurbaşkanlığı politika kurullarına, bunların dışındaki görev ve yetkiler Cumhurbaşkanlığı'na veya yetkilendirilecek kurum ya da makama devredilmiş sayılır." kuralına yer verilmiştir.

Özelleştirme Uygulamalarında Değer Tespiti ve İhale Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, özelleştirme uygulamalarında değer tespiti ve ihaleye ilişkin işlemleri düzenlemektir.

"; "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Bu yönetmelikte geçen; ... g) İhale Şartnamesi: İhale konusu işin genel ve özel şartlarına ilişkin belgeyi, ... ifade eder."; ''Sözleşmeye Davet'' başlıklı 19. maddesinde, "İhale sonuçlarının onaylanmasından sonra İdare tarafından süre belirtilmek suretiyle sözleşme imzalanması hususunda ihale üzerinde kalan teklif sahibine yazılı bildirimde bulunulur. İdarece uygun görülmesi hâlinde bir defaya mahsus olmak üzere ek süre verilebilir. İdareden kaynaklanan sebeplerle, verilen süre içerisinde sözleşmenin imzalanamaması durumunda, birden fazla ek süre verilebilir. İdarece verilen süre içerisinde ihale üzerinde kalan tarafından istenilen teminatın verilmemesi, diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ve sözleşme imzalanmaması, hâlinde alınan teminatlar İdare lehine irat kaydedilir ve kararda yer alması hâlinde diğer teklif sahiplerine sırası ile aynı usul uygulanır.

" kuralı yer almıştır.

Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... numaralı parselde bulunan taşınmazın özelleştirilmesine ilişkin İhale Şartnamesi'nin "İhale Şartnamesi ve Tanıtım Dokümanı" başlıklı 3. maddesinin üç, dört ve beşinci fıkralarında, şartname ekindeki Tanıtım Dokümanının, taşınmaz ile ilgili bilgi ve açıklamaları içerdiği, İdare ve/veya kuruluş/Hazine'nin Tanıtım Dokümanında yer alan bilgi, belge ve açıklamaların doğruluğundan, tamlığından ve maddi hatalardan sorumlu olmadığı, Tanıtım Dokümanında yer alan bilgi ve açıklamaların idareyi ve/veya kuruluş/Hazineyi ilzam etmediği, teklif sahibince, son teklif verme tarihinden önce taşınmazın yerinde ve tapu sicilinde incelenmesinin esas olduğu, teklif sahibinin ihalenin her aşamasında, sözleşmenin imzalandığı ve tapu devrinin yapıldığı tarih itibarıyla taşınmaz hakkında tam bilgi sahibi olduğunun kabul edileceği; teklif sahibi/alıcının ihale ilanı ve şartnamedeki hükümleri aynen kabul etmiş sayılacağı; "Geçici Teminat ve Ek Geçici Teminat" başlıklı 8. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinde, satışın kendisine yapılmasına karar verilen teklif sahibinin idare tarafından verilen süre içerisinde, ek geçici teminatı getirmemesi, satış bedeli veya peşinat ve teminatlarla ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi, şartnamede belirtilen diğer yükümlülüklerini yerine getirmemesi, sözleşme imzalamaktan imtina etmesi hâllerinden herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda geçici teminatın idare lehine irat kaydedileceği kurala bağlanmış;

“Teklif Sahibi ve/veya Alıcının Yükümlülükleri” başlıklı 15. maddesinde, “Teklif sahibi ve/veya alıcı, şartnamede belirtilen yükümlülüklerinin yanı sıra:

a)Taşınmazın yüzölçümünün tapu kaydında belirtilen miktardan eksik olduğu veya taşınmazın tecavüzlü bulunduğu veya başka bir gerekçeyle idare ve/veya kuruluş/Hazine'den herhangi bir hak talebinde bulunmayacağını,

b)“İdare ve/veya Hazine'nin yükümlülükleri” maddesindeki hükümler saklı kalmak kaydıyla, Şartnamenin “Sözleşmenin imzalanması, devir ve teslim” maddesinde belirtilen hususlara ilave olarak tapu devrinin yapıldığı tarihten önceki döneme ilişkin yapılmış olan her türlü işlem ve işlem sonuçları ile ilgili olarak idare ve/veya Hazine'yi ilzam edecek hiçbir başvuru ve rücu hakkının bulunmadığını,

c) İhaleye teklif verdiği, sözleşme imzaladığı ve tapu devrinin yapıldığı tarihler itibarıyla taşınmazın mevcut fiziki durumunu önceden görüp, ilgili mercilerden (ilgili belediyeler, tapu kadastro müdürlükleri, kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurulları, vb) her türlü bilgi ve belgeyi alarak, tapu kayıtları, imar durumları, muhdesatları vb. inceleyerek, her türlü bilgi ve belgeyi bilerek teklif vermiş olduğunu ve sözleşmeyi imzalayacağını ve taşınmazı devir alacağını, bunlarla ilgili olarak daha sonra açık veya gizli ayıp iddiasıyla ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümlerine dayanarak idare ve/veya Hazine'den herhangi bir maddi talepte bulunmayacağını ve bedel indirimi talep etmeyeceğini,

d) Taşınmaz ile ilgili olarak idare dışındaki kamu kurum ve kuruluşları tarafından gerçekleştirilen imar planları ve uygulamaları olması durumunda bu plan ve uygulamalar ile ilgili yargı yerlerinde dava açıldığı, görülmekte olan dava bulunduğu iddiaları ve/veya yargı organlarınca verilen/verilebilecek yürütmenin durdurulması ve iptal kararları üzerine ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümlerine dayanarak idare ve/veya Hazine'den herhangi bir maddi talepte bulunmayacağını ve bedel indirimi talep etmeyeceğini … kabul, beyan ve taahhüt eder.” kuralına yer verilmiştir.

İhale konusu taşınmaza ilişkin olarak düzenlenen Eylül 2020 tarihli Tanıtım Dokümanı'nın "Taşınmaza İlişkin Genel Bilgiler" bölümünün "Tapu Kayıt Bilgileri" kısmında, "Maliki/hissesi: Maliye Hazinesi - Tam; Tapu Tetkiki: Bodrum Tapu Müdürlüğü'nde yapılan araştırmalar neticesinde tarafımıza ibraz edilen taşınmaza ait tapu kaydına göre incelenen Maliye Hazinesi'ne ait taşınmazlar üzerinde; -4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümlerine tâbidir. (Tarih:26/02/2019, Yev:4115) beyanı bulunmaktadır. İncelenen taşınmazlara ilişkin Bodrum Tapu Müdürlüğü'nden 11/08/2020 tarihinde temin edilen taşınmaza ait tapu kayıt belgesi rapor ekinde sunulmuştur.” düzenlemelerine yer verilmiş; ayrıca taşınmazın yaklaşık 2.500 m2'lik kısmının yol kullanımında, 11.800 m2'lik kısmının park alanında, yaklaşık 9.850 m2'lik kısmının E=0,15 yapılaşma koşullarına sahip konut alanında, 777 m2'lik kısmının E=0,50 yapılaşma koşullarına sahip konut alanında kaldığı; 1/1000 ölçekli Yalıkavak Revizyon Uygulama İmar Planının 20/08/2014 tarih ve 13530 sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Olur'u ile onaylandığı, taşınmazın tapu kayıtlarında yapılan incelemede, herhangi bir nedenle tasarrufunun gündeme gelmesi hâlinde devredilmesi yönünde bir kısıtlama bulunmadığı, taşınmazın imar durumunun "konut alanı" olduğu, mevcut piyasa şartları, bölgenin gelişim potansiyeli, denize olan uzaklığı ve çevresindeki yapılaşmalar dikkate alındığı zaman en etkin ve verimli kullanımının "konut alanı" olacağı yönündeki bilgilere yer verilmiştir.

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME:

Özelleştirme uygulamalarında, ihale şartnameleri, ihalenin genel ve özel şartlarını belirleyen belgeler olup, ihaleler bu şartname hükümlerine göre yürütülmekte ve sonuçlandırılmaktadır. Buna göre, şartnameyi hazırlayan ve kuralları belirleyen idare ile şartnameleri imzalayarak ihalelere katılanlar açısından şartname hükümlerinin bağlayıcı olduğu ve uyuşmazlıkların çözümünde esas alınacağı açıktır. Keza, 4046 sayılı Kanun, Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuata aykırı olmayan hususlara ilişkin olarak Şartname hükümlerinin esas alınması gerektiği kuşkusuzdur.

Davacılar tarafından uyuşmazlığa konu taşınmaza ilişkin imar planına karşı açılan bir dava bulunduğu iddia edildiğinden, Dairemizin 22/03/2023 tarihli ara kararı ile davalı idareden, diğer hususların yanı sıra, söz konusu taşınmazın Tanıtım Dokümanının hazırlandığı ve ihale tarihi itibarıyla (1/1000 uygulama imar planı ile 1/5000 nazım imar planına göre ayrı ayrı) imar durumunun sorularak bunlara ilişkin tüm bilgi ve belgeler ile ihale gerçekleştirildikten sonra taşınmazın imar durumunda değişiklik olup olmadığının sorularak bunlara ilişkin bilgi ve belgelerin istenilmesine ve taşınmazın imar planlarına karşı açılmış bir dava bulunup bulunmadığı sorularak, bulunması hâlinde bu davalara ilişkin bilgi ve belgelerin (davanın açıldığı Mahkeme, dosya esas numarası gibi) istenilmesine karar verilmiş;

Davalı idarece verilen cevapta, ihale hazırlık aşamasında 13/08/2020 tarihli yazı ile Bodrum Belediye Başkanlığı'ndan, söz konusu taşınmaza ait tüm planlar, plan açıklama notları, imar durum belgeleri ve yapılaşma koşullarına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin örneklerinin talep edildiği, Belediyece verilen cevapta, taşınmazın "konut" yerleşim alanında kaldığının belirtildiği, davalara yönelik bilgi verilmediği; 01/12/2020 tarihinde gerçekleştirilen ihale sonucunda en yüksek teklifi sunan ... şirketine sözleşmeye davet yazısı gönderilerek 22/04/2021 tarihine kadar süre verildiği, ... şirketi tarafından 05/04/2021 tarihli dilekçeyle, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla bahse konu taşınmazın olduğu bölgeyi kapsayan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli revizyon ve ilave imar planlarının iptaline karar verildiği belirtilerek, yükümlülüklerinin yerine getirilmeyeceğinin bildirilmesi üzerine teminatının irat kaydedildiği, söz konusu Mahkeme kararından, davalının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olduğu ve ... şirketinin davaya müdahil olduğunun anlaşıldığı, kendilerinin davadan ... şirketinin 05/04/2021 tarihli dilekçesi ile muttali olduğu, ihale sürecinde taşınmazın olduğu bölgeyi kapsayan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli revizyon ve ilave imar planlarının iptaline karar verildiği, ancak davada davacının Şehir Plancıları Odası, davalının ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olduğu, kendilerinin ihale öncesi ve ihale sürecinde herhangi bir bilgileri bulunmadığı, Tanıtım Dokümanında, hazırlandığı tarih itibarıyla Bodrum Belediye Başkanlığı'ndan alınan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı bilgilerine yer verildiği; 28/11/2022 tarihli yazıları ile Bodrum Belediye Başkanlığı'ndan taşınmazın mevcut imar durumu, imar planları, plan açıklama notları ile taşınmazı da kapsayan ve devam etmekte olan yargı süreci olup olmadığına (varsa hangi aşamada olduğuna) dair bilgi ve belgelerin gönderilmesinin yeniden talep edildiği, Belediyece verilen cevapta, imar planlarının söz konusu mahkeme kararı ile iptal edildiğinden taşınmaza ilişkin imar durum belgesi verilemediğinin belirtildiği, taşınmazın imar planları kendilerince yapılmadığından başkaca açılmış dava bulunup bulunmadığının bilinmediği ifade edilmiştir.

Söz konusu taşınmazı da kapsayan, Muğla-Bodrum-Yalıkavak Beldesine ait sit alanları hariç 3038 hektar büyüklüğündeki alanı kapsayan revizyon+ ilave 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının askı sürecindeki itirazları neticesinde yapılan değişiklikler sonucunda 20/08/2014 tarih ve 13530 sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Olur'u ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle TMMOB Şehir Plancıları Odası tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla söz konusu işlemlerin iptaline karar verildiği, karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesi'nin 30/01/2017 tarih ve E:2016/2999, K:2017/474 sayılı kararıyla anılan kararın bozulduğu, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla söz konusu işlemlerin yine iptaline karar verildiği, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesi'nin 11/04/2022 tarih ve E:2021/4460, K:202/4428 sayılı kararıyla anılan kararın bir kez daha bozulduğu, bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla, "... uyuşmazlık konusu planların plan hiyerarşisi kapsamında bir üst planı olan ve imar mevzuatı açısından ilke, esas ve kararlarına uygun olması zorunlu olan ... tarih ve ... sayıyla onaylı Muğla-Bodrum-Yalıkavak Beldesi 1/25000 ölçekli Çevre Düzeni Planının, Mahkemelerinin E:2022/666 sayılı dosyasında dava konusu yapıldığı ve Mahkemenin anılan dosyasında verdiği ... tarih ve K:... sayılı karar ile Muğla-Bodrum-Yalıkavak Beldesi 1/25000 ölçekli Çevre Düzeni Planının, uyuşmazlık konusu 1/25000 ölçekli planın, Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik dikkate alınmadan hazırlandığı, topografya, doğal bitki örtüsü, flora ve fauna özelliklerinin korunabilmesi için düşük yoğunlukta da olsa yapılaşma faaliyetlerinden korunması gereken alanların ekolojik tarım alanı olarak yapılaşmaya açıldığı, üst ölçekli planda büyük kentsel yeşil alan olarak planlanan Tilkicik Burnu ve Azmak Tepesi'nin güneyindeki alanların, dava konusu çevre düzeni planında turizm alanı ve kentsel yerleşme alanı olarak planlandığı, üst ölçekli plana aykırı olarak mera alanı, makilik, fundalık alan ve tarım alanı olarak planlanmış bazı alanların, dava konusu çevre düzeni planında kentsel gelişme alanı olarak planladığı, işlevsel bütünlük gösteren Turizm Merkezi Sınırının bütününü kapsamadığı ve plan hükümlerinin birbiri ile çeliştiği dikkate alındığında, dava konusu 1/25000 ölçekli planın üst ölçekli plana, imar mevzuatına, planlama tekniklerine, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygun olmadığı" gerekçesiyle iptaline karar verildiği, bu durumda, dava konusu planların Mahkemelerinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı uyarınca iptal edilen 1/25000 ölçekli çevre düzeni planı, ilke ve kararlarına paralel kullanım ve düzenlemeler getirdiği, bu itibarla, çevre düzeni planında belirlenen hukuka aykırılıkların dava konusu planı da etkiler nitelikte olduğu anlaşıldığından, dava konusu 25/10/2013 tarihinde Bakanlık Makamı'nın 16516 sayılı Olurları ile onaylanan Muğla-Bodrum-Yalıkavak Beldesine ait sit alanları hariç 3038 hektar büyüklüğündeki alanı kapsayan revizyon+ilave 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının imar mevzuatına, planlama tekniklerine, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygun olmadığı" gerekçesiyle söz konusu işlemlerin iptaline karar verildiği, anılan karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesi'nin 12/10/2023 tarih ve E:2022/9183, K:2023/7402 sayılı kararıyla, "... Dava konusu planlama alanının 28/05/2009 tarih ve 27241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bakanlar Kurulu Kararı ile “Muğla, Bodrum Yalıkavak-Gündoğan-Göltürkbükü Turizm Merkezi" ilan edilen Muğla ili, Bodrum ilçesi, Yalıkavak Beldesine ait sit alanları hariç 3038 hektar büyüklüğündeki alanı kapsadığı, davalı idare tarafından uyuşmazlık konusu imar planının işlem tarihinde yürürlükte olan 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Görevler" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendine istinaden yapıldığı ileri sürülmüş ise de, anılan maddede yer alan şartların uyuşmazlık konusu plan için gerçekleşmediği, bu durumda mevzuat hükümleri ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu planlama alanının Muğla, Bodrum, Yalıkavak-Gündoğan-Göltürkbükü Turizm Merkezi ilan edilen alan sınırları dahilinde olan Yalıkavak Beldesi'ni kapsadığı, bu alanda plan yapma yetkisi Kültür ve Turizm Bakanlığı'na ait olduğundan davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca kabul edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, bu itibarla dava konusu işlemin iptali yolundaki idare mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmediği" gerekçesi eklenerek anılan kararın onandığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, her ne kadar davalı idare tarafından, ihaleye teklif verildiği, sözleşme imzalandığı ve tapu devrinin yapıldığı tarihler itibarıyla taşınmazın mevcut fiziki durumunun önceden görülüp, ilgili mercilerden (ilgili belediyeler, tapu kadastro müdürlükleri, kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurulları, vb) her türlü bilgi ve belgenin alınarak, tapu kayıtları, imar durumları, muhdesatları vb. incelenerek teklif verildiği, bunlarla ilgili olarak daha sonra açık veya gizli ayıp iddiasıyla ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümlerine dayanarak idare ve/veya kuruluş/Hazine'den herhangi bir maddi talepte bulunulmayacağı, taşınmaz ile ilgili olarak idare dışındaki kamu kurum ve kuruluşları tarafından gerçekleştirilen imar planları ve uygulamaları olması durumunda bu plan ve uygulamalar ile ilgili yargı yerlerinde dava açıldığı, görülmekte olan dava bulunduğu iddiaları ve/veya yargı organlarınca verilen/verilebilecek yürütmenin durdurulması ve iptal kararları üzerine ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümlerine dayanarak idare ve/veya Hazine'den herhangi bir maddi talepte bulunulmayacağı ve bedel indirimi talep edilmeyeceği belirtilmiş ve davacılar da bu şartlar dahilinde ihaleye katılmış ise de, davacılar tarafından, Tanıtım Dokümanında taşınmazın konut alanında kaldığının belirtildiği, 1/1000 ölçekli Yalıkavak Revizyon Uygulama İmar Planının 20/08/2014 tarih ve 13530 sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Olur'u ile onaylandığı, mevcut piyasa şartları, bölgenin gelişim potansiyeli, denize olan uzaklığı ve çevresindeki yapılaşmalar dikkate alındığı zaman en etkin ve verimli kullanımının "konut alanı" olacağı bilgilerine yer verilen Tanıtım Dokümanına güvenilerek ihaleye teklif verildiği, Mahkemece imar planlarının iptaline karar verildiği ve iptal kararına ilişkin gerekçeler de birlikte dikkate alındığında, davacılar tarafından taşınmazın satın alınmasının beklenemeyeceği anlaşıldığından, irat kaydedilen geçici teminatlarının iadesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, bu itibarla, irat kaydedilen 400.000,00-TL tutarındaki geçici teminatın iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1.  Davacılar tarafından, irat kaydedilen geçici teminatlarının iadesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin İPTALİNE, 

2.  . . .  TL tutarındaki geçici teminatın davacılara ÖDENMESİNE,    

3.  Geçici teminatın iadesi iptal kararının bir sonucu olduğundan nisbi harç ve nisbi vekâlet ücretine hükmedilmemesine,             

4.  Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam . . .  -TL yargılama gideri ile . . .  -TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, 

5.  Fazladan yatırılan . . .  -TL harcın istemleri hâlinde davacılara  iadesine, 

6.  Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacılara  iadesine,    

7.  Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 17/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.