Danıştay 12. D 2023/4220 K.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2023/4756 E. , 2023/4220 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ON İKİNCİ DAİRE

Esas No : 2023/4756

Karar No : 2023/4220

DAVACI : …

DAVALI : … Başkanlığı

DAVANIN KONUSU : İstanbul Sosyal Güvenlik Müdürlüğü Fatih Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğünde sosyal güvenlik denetmeni olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (b) alt bendi uyarınca "uyarma" cezası ile cezalandırılması gerekmekteyken, tekerrür hükümleri uyarınca "kınama" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işleme yaptığı 24/04/2023 tarihli itirazın reddine ilişkin … tarih ve … karar numaralı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Merkez Disiplin Kurulu Kararı ile bu işlemin dayanağı olan Sosyal Güvenlik Denetmenliği Yönetmeliği'nin "Çalışma yerleri" başlıklı 32. maddesinin iptali ve Sosyal Güvenlik Kurumu Disiplin Amirleri Yönetmeliğine ekli Disiplin Amirleri Çizelgesinin, Sosyal Güvenlik Denetmenlerine karşılık gelen kısmının iptali istenilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakimi …'un açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

İLGİLİ MEVZUAT :

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idarî davaların Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idarî işlemin yazılı bildirim tarihinin, tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın gösterileceği, dava dilekçelerinin ve bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; 5. maddesinin birinci fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği; 7. maddesinin dördüncü fıkrasında, düzenleyici işlemin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri; 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde, dava dilekçelerinin, bu Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadığı yönünden inceleneceği; 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, 3 ve 5. maddelere uygun olmayan dava dilekçelerinin, otuz gün içinde anılan maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere reddedileceği belirtildikten sonra, anılan maddenin beşinci fıkrasında, dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

2577 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca, iptaline karar verilmesi istenilen bireysel işlemler ile genel düzenleyici işlemlerin ve iptali istenilen madde ya da maddelerinin (madde içerisindeki fıkra, bent, alt bent, cümle veya ibarelerin) hangileri olduğunun, hiç bir tereddüte yer vermeyecek şekilde menfaat bağı kurulmak suretiyle açıkça ortaya konularak, hukuka aykırılık sebepleri de belirtilmek suretiyle dava dilekçesinin düzenlenmesi gerekmektedir.

Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden, dilekçenin "Konu" kısmında "uyarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmekte iken, "Sonuç ve İstek" kısmında ise, "kınama" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı kararın iptali istemine yer verildiği görülmektedir.

Buna göre, dava konusu edilen ve iptali istenilen bireysel işlem yönünden tereddüt oluştuğundan ve taleple bağlılık ilkesi uyarınca dava dilekçesinde dava konusunun hiç bir tereddüte yer vermeyecek şekilde ortaya konulması gerektiğinden, dava dilekçesinin bu haliyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, yukarıda açık metnine yer verilen 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrası uyarınca; birden fazla işleme tek dilekçe ile dava açılabilmesinin, ancak, bu işlemler arasında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunması şartına bağlandığı tartışmasızdır.

2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca da, düzenleyici işlemlerin bireysel işlemlerle birlikte dava konusu edilebilmesi için, bireysel işlemin doğrudan düzenleyici işlemin uygulama işlemi niteliği taşıması gerekmektedir.

Dava konusu edilen ve iptali istenilen, davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin bireysel işlemin, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği hükümlerine göre tesis edildiği anlaşılmakla birlikte, Sosyal Güvenlik Denetmenliği Yönetmeliği'nin iptali istenilen "Çalışma yerleri" başlıklı 32. maddesinde, denetmen ve denetmen yardımcılarının taşra teşkilatındaki çalışma usul ve esaslarına dair düzenlemenin yer aldığı, disiplin ve disiplin cezalarına ilişkin bir düzenlemenin öngörülmediği, bu haliyle anılan 32. madde, bireysel işlem olan uyarma/kınama cezalarının üst normu ve dengi düzenleyici işlem niteliğini haiz olmadığından, anılan Yönetmelik ile davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlem arasında, 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrası kapsamında birlikte dava konusu edilmelerini gerektiren koşulların oluşmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; davacının, disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin bireysel işlem ile Sosyal Güvenlik Kurumu Disiplin Amirleri Yönetmeliğine ekli Disiplin Amirleri Çizelgesinin, Sosyal Güvenlik Denetmenlerine karşılık gelen kısmına karşı aynı dilekçe ile dava açması mümkün olmakla birlikte, Sosyal Güvenlik Denetmenliği Yönetmeliği'nin iptali istenilen ve düzenleyici işlem olan "Çalışma yerleri" başlıklı 32. maddesi yönünden ayrı dilekçe ile dava açması gerektiğinden, tek dilekçeyle açılan davada 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrası ve 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içinde, yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak 3. ve 5. maddelere uygun şekilde ayrı ayrı düzenlenecek dilekçelerle, gerekli harç ve masrafları yatırılmak suretiyle dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE,

2. 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca dilekçenin reddi üzerine yeniden verilen dilekçede de aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hususunun davacıya bildirilmesine,

3. Aşağıda dökümü yapılan …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, davanın yenilenmesi halinde harç alınmasına, artan posta ücretinin davacıya iadesine, 20/09/2023 tarihinde, 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesi yönünden oybirliğiyle, 5. maddesi yönünden oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 5. maddesinin birinci fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı; ancak, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği; 7. maddesinin dördüncü fıkrasında, düzenleyici işlemin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri; 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde, dava dilekçelerinin, bu Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadığı yönünden inceleneceği; 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, 3 ve 5. maddelere uygun olmayan dava dilekçelerinin, otuz gün içinde anılan maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Dava dilekçesinin incelenmesinden; İstanbul Sosyal Güvenlik Müdürlüğünde sosyal güvenlik denetmeni olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (b) alt bendi ve aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca kınama cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve .. sayılı işleme yaptığı … tarihli itirazın reddine ilişkin … tarih ve … karar numaralı Merkez Disiplin Kurulu kararıyla Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin Disiplin Amirleri Çizelgesinin Sosyal Güvenlik Denetmenleri kısmının ve Sosyal Güvenlik Denetmenleri Yönetmeliği'nin 32. maddesinin; sosyal güvenlik denetmenlerinin kurum teşkilatlanması içerisinde taşra teşkilatında yer almasının mevzuata aykırı olduğu, merkez teşkilatı içerisinde yer alması gerektiği ve mevzuatta düzenleme yapılmasının hukuki bir zorunluluk olduğu, buna göre de, hakkında verilen disiplin cezasının yetki unsuru yönünden sakat olduğu, kendisine taşra teşkilatında görevli disiplin amirlerince işlem tesis edilemeyeceği ileri sürülerek iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Buna göre, iptali istenilen düzenleyici işlemlerin (Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin Disiplin Amirleri Çizelgesinin Sosyal Güvenlik Denetmenleri kısmının ve Sosyal Güvenlik Denetmenleri Yönetmeliği'nin 32. maddesi), davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin bireysel işlemin yetki unsuru yönünden dayanağı niteliğinde olduğu, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan düzenleyici işlemlerle ilgili olarak verilecek kararın, bireysel işlem yönünden de doğrudan sonuç doğuracağı açık olduğundan, anılan Yönetmelik hükümleri ile davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlem arasında, 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrası kapsamında birlikte dava konusu edilmelerini gerektiren koşulların oluştuğu sonucuna varılmış olup, dava dilekçesinin anılan Kanunun 3. ve 5. maddeleri yönünden reddine ilişkin kararın, 5. madde yönünden reddine ilişkin kısmına katılmıyorum.