Danıştay 12. D 2023/7151 K.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2023/4155 E. , 2023/7151 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONİKİNCİ DAİRE

Esas No : 2023/4155

Karar No : 2023/7151

TEMYİZ İSTEYEN TARAFLAR :

DAVACI : …

VEKİLİ : Av. …

DAVALILAR : 1- … Bakanlığı

2.  … Genel Müdürlüğü

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhe olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Bingöl İl Emniyet Müdürlüğünde 2. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin 19. fıkrası uyarınca kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesine ilişkin Yüksek Değerlendirme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile bu kararın onaylanmasına dair 15/06/2021 tarih ve 32385 sayılı Bakanlık olurunun iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; Kanun'un emredici hükmü gereği mevcut emniyet müdürü/amiri sayısını sınırlı sayıdaki kadro sayısına çekmekle mükellef durumda olan idarenin kadrosuzluk nedeniyle re'sen emekliye ayrılacak personeli belirlemesi gerektiği, davalı idarenin de bu kapsamda yapmış olduğu değerlendirmede kamu yararı amacına aykırı ve hizmet gerekleri dışında subjektif sebeplerle hareket ettiğini gösteren bir durumun söz konusu olmadığı, bulunduğu rütbeye terfi ettiği tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemediği açık olan davacının, Kanun'un amacı dahilinde emekliye sevkine yönelik idarenin takdirinde hukuka aykırılık görülmediği; öte yandan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, bu işleme dayalı olarak talep edilen tazmin isteminin reddi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının 2016 yılı itibariyle 2. sınıf emniyet müdürlüğüne terfisine ilişkin yeniden verilen Mahkeme kararı gerekçesi dikkate alınarak kesinleşen yargı kararları ve tesis edilecek terfi işlemleri sonucunda 2. sınıf emniyet müdürü olarak emekliliğe sevk edilmesi hususunun yeniden değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı; bu durumda, davacının açtığı davalar neticesinde 2016 yılından itibaren 2. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilip ettirilmeyeceği ve re'sen emeklilik için şartları (beş yıllık çalışma süresi) taşıyıp taşımadığı konusunda idarece yeniden değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerektiğinden bu değerlendirme yapılmadan 2021 yılı itibariyle davacının 2. sınıf emniyet müdürü olarak emekliye sevk edilmesine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu işlemin iptalinin doğrudan davacının 2. sınıf emniyet müdürlüğüne terfi ettirilmesi sonucunu doğurmayacağından tazmin istemi hakkında bu aşamada değerlendirme yapılmasına olanak bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, davacının tazmin istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :

Davacı tarafından; dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, Bölge İdare Mahkemesince işlemin iptaline karar verildiği, ancak işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların ödenmesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen kararın hukuka aykırı olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının tazminat istemine ilişkin kısmı yönünden bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idareler tarafından; dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI :

Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

Davalı idareler tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY:

Bingöl İl Emniyet Müdürlüğünde 2. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin 19. fıkrası uyarınca kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesine ilişkin Yüksek Değerlendirme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile bu kararın onaylanmasına dair 15/06/2021 tarih ve 32385 sayılı Bakanlık olurunun iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

3201 sayılı Kanun'un 6638 sayılı Kanun ile değiştirilen 55. maddesinin birinci fıkrasında, polis amirlerinin rütbeleri sayılmış; ikinci fıkrasında, polis amirlerinin rütbelerde ve meslek derecelerinde zorunlu en az bekleme süreleri gösterilmiş; üçüncü fıkrasında, her amir rütbesinde bulunması gereken kadro sayısına esas alınacak oran azami olarak gösterilmiş; dördüncü fıkrasında, bu rütbelere terfilerin yetkili kurullarda kıdem sırasına göre görüşüleceği ve maddede öngörülen sınav ve eğitim şartı saklı kalmak üzere liyakata göre yapılacağı belirtilmiş; beşinci fıkrasında, kıdem sırasının tespitinde, bulunulan rütbeye terfi tarihinin esas alınacağı, aynı tarihte terfi edenlerden sicil notu yüksek, sicil notlarının eşitliği halinde ödül ve takdirnamesi fazla, ödül ve takdirnamelerin sayıca eşitliği halinde ise, sicil numarası daha küçük olanların diğerlerine göre kıdemli sayılacağı öngörülmüş, onbirinci fıkrasında ise; rütbe terfiinin yetkili kurullarda görüşülebilmesi için gerekli koşullar belirtilmiştir.

Aynı maddenin diğer fıkralarında, rütbeler, bu rütbelere terfi esasları, terfi ve atama zamanı gibi hususlarda doğrudan Kanun hükümleriyle belirlen çerçeve dahilinde kalmak koşuluyla, liyakat koşullarını belirlemek, üst rütbedeki boş kadro sayısına göre terfileri önermek ya da ikinci meslek derecesindeki görev unvanlarına ataması yapılacak personeli değerlendirmek ve öneride bulunmak üzere Genel Müdürlük Merkez Değerlendirme ve Yüksek Değerlendirme Kurullarının oluşturulması öngörülmüş, ondokuzuncu fıkrasında ise; "Bulundukları rütbelere terfi ettikleri tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemeyen Emniyet Amirleri ile Dördüncü, Üçüncü ve İkinci Sınıf Emniyet Müdürleri, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla, Yüksek Değerlendirme Kurulunun teklifi ve Bakan onayı ile hizmet ihtiyacı sebebiyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilirler. Ancak bunlardan, hizmet ihtiyacı nedeniyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesi uygun görülmeyenlerin fiili hizmet süreleri aynı usul ile iki yıl uzatılır. Bu şekilde göreve devamı uygun görülenlerin durumu, iki yıl sonra tekrar değerlendirilerek en fazla bir defa daha uzatılabilir, görev süresi uzatılmayanlar ise kadrosuzluktan emekliye sevk edilirler." denildikten sonra yirmibirinci fıkrasında; ondokuzuncu fıkra hükümlerine göre emekliliğe sevk edilen emniyet amirlerine, emekliye sevk edildikleri tarihi takip eden ay başından itibaren, en yüksek devlet memuru aylığının %110'u oranında altmış yaşına kadar Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kadrosuzluk tazminatı ödeneceği kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Dosyanın incelenmesinden, davacının Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğünde 3. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmakta iken 2016 yılında görevden uzaklaştırıldığı, 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kamu görevinden çıkarıldığı, bu işleme karşı yaptığı başvuru üzerine OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı üzerine görevine iade edilerek 23/09/2018 tarihinde tekrar görevine başlatıldığı; 2016, 2017, 2018 ve 2019 yılları itibariyle terfi değerlendirilmesinde davacı hakkında 20/07/2019 tarihli işlem ile terfi etmez kararı verilmesi nedeniyle 3. sınıf emniyet müdürü olarak emekliliğe sevk edildiği, anılan yıllar itibariyle 2. sınıf emniyet müdürlüğüne terfi etmeme kararı ile emekliliğe sevk edilmesi işlemlerine karşı açıltığı davalarda; 2016 yılı için terfi ettirilmemesi işlemin ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, 2017 yılı için terfi ettirilmemesine ilişkin işlem ise … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla terfi durumunun objektif kurallara göre yeniden değerlendirmesi gerektiğinden bahisle iptal edildiği, 2018 yılına ilişkin terfi etmez kararına karşı açtığı davanın ise, Mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedildiği, 2019 yılı için verilen terfi etmez kararının da Mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davacının bir üst rütbeye terfi ettirilmemesine de engel herhangi bir hali bulunmadığı gerekçesiyle iptal edildiği ve bu karara dayalı olarak davacının 3. sınıf emniyet müdürü olarak re'sen emekliye sevk edilmesi de hukuka aykırı bulunarak iptal edildiği, Mahkeme kararına istinaden 2. sınıf emniyet müdürlüğüne terfi ettirilen davacının, terfi ettiği tarihten itibaren beş yıl içerisinde bir üst rütbeye terfi etmediğinden bahisle re'sen emekliye sevk edilmesi üzerine bu işlemin iptali istenildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, 2. sınıf emniyet müdürü olarak emekliye sevk edilen davacının, 2. sınıf emniyet müdürlüğüne terfi ettirilmesine ilişkin yukarıda yer verilen ve yıllar itibarıyla tesis edilen terfi etmez kararlarına karşı açılan davaların sonuçları araştırılarak Bölge İdare Mahkemesince kadrosuzluk nedeniyle 2. sınıftan re'sen emekli edilmesine ilişkin işlem ile bu işlem nedeniyle yoksun kalınan ve davacının istemi olan parasal haklar yönünden verilecek kararın sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken; 2016 yılından itibaren 2. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilip ettirilmeyeceği ve dolayısıyla re'sen emeklilik için şartları taşıyıp taşımadığı konusunda idarece yeniden değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerektiğinden bu değerlendirme yapılmadan 2021 yılı itibariyle davacının 2. sınıf emniyet müdürü olarak emekliye sevk edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali, tazmin istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan tarafların temyiz isteminin kabulüne,

2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, tazmin istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/12/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.