Danıştay 12. D 2023/4113 K.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2022/1763 E. , 2023/4113 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONİKİNCİ DAİRE

Esas No : 2022/1763

Karar No : 2023/4113

DAVACI : ... Sendikası

VEKİLİ : Av. …

DAVALI : … Bakanlığı

VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri …,

Hukuk Müşaviri Av. …

DAVANIN KONUSU : 03/02/2022 tarih ve 31739 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Birinci Basamak Sağlık Kuruluşları Ek Ödeme Yönetmeliği'nin 25. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin ikinci cümlesinde yer alan "Bu Yönetmelik kapsamındaki sözleşmeli personele yapılacak ek ödemenin tutarı, aynı birimde aynı unvanlı kadroda çalışan ve hizmet yılı aynı olan emsali personel esas alınarak belirlenir" ibaresinin, (b) bendinin birinci ve üçüncü cümlelerinin, (c) bendinin ikinci cümlesinde yer alan "tabip dışı personele" ibaresi ile üçüncü cümlesinin, Yönetmeliğe ekli Ek-2, Ek-3, Ek-4 sayılı Cetvellerdeki "Hizmet Alanı-Kadro Unvan Katsayıları" ibareleri ile anılan Cetvellerde yer alan katsayıların iptaline karar verilmesi ve 209 sayılı Kanun'un Ek 3. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle, somut norm denetimi için Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un 5. maddesiyle, performansa dayalı olarak sağlık kuruluşlarında görev yapan personele, döner sermaye ek ödemesi yapılmasının öngörüldüğü, bu ek ödemenin oranı ile esas ve usullerinin ise Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenmesinin kurala bağlandığı; dava konusu Yönetmelik bütünüyle değerlendirildiğinde, hizmete katkı esaslı ve performans ölçümüne dayanan bir ek ödeme sistemi getirildiği, bununla birlikte Yönetmeliğin 25. maddesiyle, hizmete katkı şartı aranmaksızın bazı personele ek ödeme yapılmasına imkan sağlandığı; personelin eşit değerlendirilmesine imkan tanımayan ve yasal dayanağı olmayan bu düzenlemelerin hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğu; bu düzenlemeye dayanak teşkil eden 209 sayılı Kanun'un Ek 3. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu ve somut norm denetimi için Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiği; ayrıca, Yönetmelikle personele katkı esaslı ve katkı esasına dayanmayan iki farklı ödeme yapılması öngörülmekle birlikte, bu iki ödemenin mahsuplaşma suretiyle ödenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan Yönetmeliğin ekinde yer alan tabloların, sınıflandırmaların ve katsayıların yasal dayanaktan yoksun olduğu ve bilimsel temele dayanmaksızın keyfi olarak belirlendiği; bu durumun hukuka aykırılık teşkil ettiği sürülmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI : 209 sayılı Kanun'un 5. maddesinde; döner sermayeli sağlık kuruluşlarında görev yapan personele ek ödeme yapılmasının öngörüldüğü; sağlık kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usûllerinin; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı gibi unsurlar esas alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceğinin hüküm altına alındığı; 03/02/2022 tarih ve 31739 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan dava konusu Sağlık Bakanlığı Birinci Basamak Sağlık Kuruluşları Ek Ödeme Yönetmeliğiyle de, anılan Kanun'un 5. maddesinde yer verilen kriterler dikkate alınarak, sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi, kaliteli ve verimli hizmet sunumunun teşvik edilmesi amacıyla, performansa dayalı ek ödeme sisteminin getirildiği; bazı personele hizmete katkı şartı aranmaksızın ek ödeme yapılmasını ve ek ödemelerin mahsuplaşma yoluyla ödenmesini öngören dava konusu Yönetmelik hükümlerinin, 209 sayılı Kanun'da yer alan düzenlemelere uygun olduğu; ayrıca Yönetmeliğin ekinde yer alan tabloların, sınıflandırmaların ve katsayıların, 209 sayılı Kanun'la getirilen kriterlere uygun olarak ve idarenin takdir ve düzenleme yapma yetkileri çerçevesinde belirlendiği; Yönetmeliğin dava konusu edilen kısımlarının üst hukuk normlarına ve Anayasa'ya aykırı olmadığı belirtilerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakimi Muhammed Yasir Yürük'ün açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmış; 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dava açıldıktan sonra dilekçelerin ilk incelemeye tabi tutulacağı; dördüncü fıkrasında, dilekçeler ilk inceleme konuları yönünden kanuna aykırı görülürse, 15. madde hükümlerinin uygulanacağı; altıncı fıkrasında, bu hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de, davanın her safhasında 15. maddesindeki kuralın uygulanacağı; 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, dava dilekçesinde ehliyet yönünden kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 3. maddesinde "sendika", kamu görevlilerinin ortak ekonomik, sosyal ve mesleki hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanmış; 19. maddesinde de, üyelerin idare ile ilgili doğacak ihtilaflarında, ortak hak ve menfaatlerinin izlenmesinde veya hukuki yardım gerekliliğinin ortaya çıkması durumunda üyelerini veya mirasçılarını her düzeyde ve derecedeki yönetim ve yargı organları önünde temsil etmek veya ettirmek, dava açmak ve bu nedenle açılan davalarda taraf olmak sendikanın görevleri arasında sayılmıştır.

4688 sayılı Kanun'un 36. maddesinde ise; sendikaların, genel kurul kararıyla başka bir sendikaya katılması halinde katılan sendikanın bütün hak, borç, yetki ve menfaatlerinin kendiliğinden katıldığı sendikaya, birleşen sendikaların bütün hak, borç, yetki ve menfaatlerinin de kendiliğinden birleşme sonucu meydana getirdikleri yeni tüzel kişiliğe geçeceği düzenlemesine yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; ... Sendikasının, 03/02/2022 tarih ve 31739 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Birinci Basamak Sağlık Kuruluşları Ek Ödeme Yönetmeliği'nin birtakım hükümlerinin iptali istemiyle, 04/04/2022 tarihinde kayda giren dilekçesiyle işbu davayı açtığı, ancak 23/10/2021 tarihli Genel Kurul kararı ile "Hemşireler ve Tüm Sağlık Profesyonelleri Sendikası"'na katılma kararı aldığı, bu kararın da katılınan sendika tarafından yapılan 20/02/2022 tarihli Genel Kurul kararı ile kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; dava açma tarihi olan 04/04/2022 tarihinden önceki bir tarihte genel kurul kararı ile Hemşireler ve Tüm Sağlık Profesyonelleri Sendikasına katılma kararı alan ve bu kararı katılınan sendika genel kurulunca kabul edilen, dolayısıyla işbu davanın açıldığı 04/04/2022 tarihinde "tüzel kişiliği" sona ermiş durumda bulunan ... Sendikasının dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca davanın EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE,

2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,

4. Posta gideri avansından artan tutarın, kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,

5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 19/09/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.