Danıştay 12. D 2023/5577 K.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2020/4883 E. , 2023/5577 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONİKİNCİ DAİRE

Esas No : 2020/4883

Karar No : 2023/5577

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Torbalı Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tam zamanlı sözleşmeli avukat olarak çalışan davacı tarafından, hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle sözleşmesinin fesh edilmesine ilişkin … tarih ve E… sayılı işlemin iptali ile ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda sözleşmeli personelin kamu hizmeti görevlileri olarak kabul edilmesi ile davalı idarenin davacı ile akdettiği hizmet sözleşmesinin 13. maddesinde sözleşmenin hangi hallerde feshedileceğinin düzenlendiğinden, sözleşmenin feshinin objektif kriterlere bağlanması gerektiği hususları dikkate alındığında, davalı idarede boş bulunan avukat kadrosunda davacının hizmetine ihtiyaç duyulması üzerine 01/01/2019 tarihinden 31/12/2019 tarihine kadar geçerli olmak üzere imzalanan sözleşme ile davacının avukat olarak görevine başladığı; ancak, kısa bir süre sonra 14/06/2019 tarihli işlem ile davacının hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle sözleşmenin feshedildiği, sözleşmenin feshine gerekçe oluşturacak şekilde davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığı ya da kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda görevinde başarısız veya yetersiz olduğuna dair somut bilgi ve belgenin idarece ortaya konulamadığı, davacı ile imzalanan sözleşmenin 14/06/2019 tarihinde feshine ilişkin işlemin haklı bir nedene dayanmadığı anlaşıldığından, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının parasal haklarının tazminine ilişkin isteminin kabulüne, davacının yoksun kaldığı parasal haklarının (fesihten sonra çalışması var ise, kazancın mahsup edilerek) dava tarihinden (11/07/2019) itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte idarece davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Müfettişlerce yapılan incelemede, iki yıllık süre içinde dosya masrafı olarak 90,052,86-TL harcama yapıldığı, harcama makbuzlarında seri numarası ve davacının ıslak imzasının olmadığı, toplam 1828 vekaletname pulu alınmasına karşın dava dosyası sayının 200'ü geçmediği, bu hususların davacıya olan güvenin sarsılmasına neden olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:

Torbalı Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında, 01/01/2019 tarihinden itibaren tam zamanlı sözleşmeli avukat olarak çalışan davacı tarafından, hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle sözleşmesinin … tarih ve E…. sayılı işlemle feshedilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinde; "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir...", "...Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasında, "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir" hükmü yer almaktadır.

06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde, bu Esaslar'ın 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Hizmetlerine gerek kalmadığı için sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi,.... hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." hükmüne "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, "Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Sözleşme süresi sonunda, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusunda idarenin takdir yetkisi bulunduğu gibi, haklı nedenlerin bulunması durumunda sözleşmeli personelin sözleşme süresi dolmadan sözleşmelerinin feshedilebilmesi mümkün ise de; asli ve sürekli nitelikte kamu hizmeti ifa eden sözleşmeli personelin içinde bulunduğu kamu hukuku bağlantılı, esasları idare tarafından önceden düzenlenmiş, güvenceli durum sebebiyle yenilememenin veya feshin haklı sebeplere dayanması gerekmekte olup, bu sebeplerin davalı idare tarafından yargı denetimine imkan verecek şekilde somut olarak ortaya konulması gerekmektedir.

İdarelerin sözleşmeli personel istihdamı konusunda takdir yetkileri bulunmakta ise de, bu yetkinin sınırsız, soyut ve mutlak nitelikte olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılabileceği tabiidir.

Bakılan uyuşmazlıkta, davalı idare tarafından, davacının hizmet sözleşmesinin feshiyle ilgili olarak, belediyede davacının hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığına ilişkin somut bilgi ve belge sunulmamış olduğu ve Mahkemece bu gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmakta ise de, İdare Mahkemesince; dava konusu işlem tesis edildikten sonra davacının yerine bir başka personelin istihdam edilip edilmediği, iş performansının yeterli olup olmadığı, çalıştığı birimdeki kadro durumu ve davalı idarenin davacının istihdam edildiği pozisyonla ilgili değişiklik yapıp yapmadığı hususları araştırılmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucunda karar verildiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, davalı idare tarafından savunma dilekçesinde, işlemin dayanağı olarak, müfettişlerce yapılan incelemede, iki yıllık süre içinde, dosya masrafı olarak 90,052,86-TL harcama yapıldığı, harcama makbuzlarında seri numarası ve davacının ıslak imzasının olmadığı, toplam 1828 vekaletname pulu alınmasına karşın dava dosyası sayının 200'ü geçmediği, bu hususların davacıya gösterilen güvenin sarsılmasına neden olduğunun belirtildiği, idare mahkemesince davalı idarenin ileri sürdüğü bu hususlar yönünden de gerekli araştırmanın yapılmadığı görülmüştür.

Bu duruma göre, İdare Mahkemesince, yukarıda belirtilen hususlarla ilgili olarak gerekli inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemin iptali ile davacının yoksun kaldığı parasal hakların ödenmesine, özlük haklarının iadesine dair İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,

2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali ile davacının yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine ilişkin idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 06/11/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.