Danıştay 12. D 2023/5838 K.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2020/2562 E. , 2023/5838 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONİKİNCİ DAİRE

Esas No : 2020/2562

Karar No : 2023/5838

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … A. Ş.

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Muğla ili, … Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (a) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılması gerekmekteyse de aynı fiilden dolayı ikinci kez ceza alması nedeniyle tekerrür hükmü uygulanmak suretiyle devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin … A.Ş. Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dosyadaki bilgi, belge, kamera görüntüleri, soruşturma raporu ve taraf beyanlarının birlikte değerlendirilmesinden; davacı hakkında 01/09/2018 tarihinde gişe nöbetini icra ettiği sırada aşırı alkol alması nedeniyle fenalaşmasından dolayı soruşturma açıldığı, soruşturma kapsamında davacının aynı fiil nedeniyle … tarih ve … sayılı Teşkilat Disiplin Kurulu kararıyla kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, sözleşmeli personel olması nedeniyle cezanın 1/8 oranında aylıktan kesme cezası şeklinde uygulandığı, davacının alkol tedavisi görmeye başladığı, davacının alkol almadığı dönemlerde sicil notlarının yüksek olduğu ve yüksek performans gösterdiği, sonrasında ise davacının tekrar alkol kullanmaya ve alkollü olarak iş yerine gitmeye başladığı, 20/06/2018 ve 23/06/2018 tarihlerinde iş yerinde çalışamaz duruma geldiği, 20/06/2018 tarihinde merkeze çağrılan ambulans görevlilerinin tedavi çabasını reddettiği, bu hususa ilişkin tutanak tutulduğu, 01/09/2018 tarihinde ise davacının masasında uyuya kaldığı ve sandalyeden düşmesine rağmen kalkamadığı görülmekte olup davacıya isnat edilen fiilin sübuta erdiği, öte yandan; dava dosyası kapsamında davacı tarafından … tarih ve … sayılı işlemle verilen kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı dava açıldığına veya itiraz edildiğine ilişkin bir bilginin bulunmadığı, davacının disiplin cezasının özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde aynı fiili tekrar etmek suretiyle tekerrürde bulunduğu, diğer taraftan; her ne kadar davacı tarafından alkol tedavisinde kullanılan ilaçların kendisinde halsizlik yaptığı ve bitkin görünmesine sebep olduğu, bu sebeple iş yerinde alkol kullandığının zannedildiği iddia edilmekteyse de; 20/06/2018 tarihinde merkeze gelen ambulans görevlilerinin tedavi çabasını reddetmesinden dolayı davacının bu iddiasında samimi olmadığı anlaşıldığından itibar edilmediği, bu durumda; ilgili mevzuat ve yapılan açıklamalar uyarınca davacıya isnat edilen fiilin sübuta ermesi ve tekerrür halinin gerçekleşmiş olması karşısında davacının devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu Muğla 2. İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin haksız ve hukuka aykırı olduğu, zira geçmiş sicillerinin iyi olduğu, kendisine isnat edilen iddiaların yersiz olduğu, uzun süredir alkol tedavisi gördüğü, tedavi sürecinde kullandığı ilaçların kendisinde halsizlik yaptığı, bu nedenle kendisinin sarhoş zannedildiği, kanında alkol olduğunun herhangi bir raporla belgelendirilmemiş olduğu belirtilerek, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırı bir yön bulunmadığı, zira davacının daha önce de aynı fiil nedeniyle uyarıldığı ve disiplin cezası aldığı, 20/06/2018, 23/06/2018 ve 01/09/2018 tarihlerinde iş yerinde alkol aldığının tespit edildiği, merkeze çağrılan ambulans görevlilerinin tedavi isteğini kabul etmediği, davacının bu alışkanlığı nedeniyle görevini yapamaz hale geldiği, soruşturma kapsamında alınan ifadelerden davacıya isnat edilen fiilin sübuta erdiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :

Muğla ili, Dalyan Ptt Merkez Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacının ''göreve sarhoş gelmek, görev yerinde alkollü içki içmek'' suçunu işlediğinden bahisle hakkında yürütülen soruşturma neticesinde 657 sayılı Devlet memurları Kanununun 125. Maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (a) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılması gerekmekteyse de aynı fiilden dolayı ikinci kez ceza alması nedeniyle tekerrür hükmü uygulanmak suretiyle devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Posta ve Telefon Teşkilatı Anaim Şirketi Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesininin birinci fıkrasının (D) bendinin (a) alt bendinde; ''Göreve sarhoş gelmek, görev yerinde alkollü içki içmek,'' fiili kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

Anılan maddenin ikinci fıkrasında; ''Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verilir.'' hükmü öngörülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

657 sayılı Kanun'da düzenlenen tekerrür müessesesi, bu Kanun'a göre cezalandırılan bir fiil veya halin belli aralıklarla işlendiği durumlarda, cezanın arttırılarak bir derece ağır ceza olarak uygulanması anlamına gelmektedir.

Tekerrür kelime olarak tekrarlama, yineleme anlamına gelmekte olup, belli bir suçun veya kabahatin belli aralıklarla işlenmesi halinde cezanın arttırılarak verilmesine neden olan hukuki bir müessesedir. Bir cezanın tekerrür nedeni ile arttırılarak verilebilmesi için önce bir Kanun maddesinin ihlali nedeni ile bir ceza verilmesi, bu cezanın ilgiliye bildirilmesini müteakip aynı veya benzer fiilin bir daha işlenmesi gerekmektedir.

657 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen ve tekerrür müessesesini düzenleyen maddesinin birinci cümlesinde özel tekerrür hali düzenlenmiştir. Buna göre özel tekerrür halinin oluşabilmesi için önceki fiil ile sonraki fiilin aynı nitelikte olması gerekmektedir. Burada her iki fiillin de aynı tür cezayı gerektirmesi önemlidir.

Diğer yandan, tekerrür müessesesi ile amaçlanan, uyması gereken düzenleme ve yasaklara uymamakta ısrar eden kamu görevlisinin ağırlaştırılmış ceza ile cezalandırılmasıdır. Bu nedenle, özel tekerrür hükmünün uygulanabilmesi için, sonraki fiilin, önceki fiille aynı olması ve aynı madde hükmüne göre cezalandırılması, bununla birlikte sonraki fiili işlediğinde, kamu görevlisinin ilk disiplin cezasını tebliğ almış olması, tekerrüre esas disiplin cezasının kesinleşmiş olması gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta, davalı idare tarafından, davacının, göreve alkollü gelmek fiili nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (a) bendi uyarınca, 1 yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla cezalandırılmasına, sözleşmeli personel olarak çalışması nedeniyle 1/8 oranında sözleşme ücretinden kesme cezası olarak uygulanmasına ilişkin Teşkilat Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı disiplin cezasının dosyaya ibraz edildiği görülmekle birlikte, İdare Mahkemesi tarafından, anılan cezanın davacıya tebliğ edilip edilmediği, tebliğ edildi ise anılan ceza hakkında açılan bir iptal davası bulunup bulunmadığı, diğer bir ifadeyle tekerrüre esas cezanın kesinleşip kesinleşmediği tespit edilmeksizin, davanın esası hakkında karar verildiği görülmektedir

Bu durumda, eksik inceleme ile verilen, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,

2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/11/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.