Danıştay 12. D 2023/6091 K.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2020/2064 E. , 2023/6091 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONİKİNCİ DAİRE

Esas No : 2020/2064

Karar No : 2023/6091

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …'u temsilen … Sendikası

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Cidde Başkonsolosluğunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel satüsünde kavas olarak görev yapan davacının, hizmet sözleşmesinin feshine ilişkin 17/12/2017 tarihli işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davacı hakkında daha önce "Kurum mensuplarına ve iş sahiplerine karşı görev adabı veya disipliniyle bağdaşmayan davranışlarda bulunulması" fiili nedeniyle başlatılan soruşturma sonucu 04/06/2013 tarihinde uyarı cezası, 2016 yılında başlatılan başka bir disiplin soruşturmasında vize müracatçılarına ait pasaportları çöpe attığının tespit edildiğinden bahisle kınama cezası ve 2017 yılında başlatılan başka bir disiplin soruşturması sonucunda işyeri disiplinine aykırı kusurlu davranışları nedeniyle uyarı cezası verildiği ve bu cezaların kesinleştiği, hakkında tesis edilen uyarı cezasına rağmen görev alanına girmediği halde yabancı bir şahsın istizan numarasını temin ederek yabancı şahıslarla paylaştığının tespiti üzerine, sözleşme hükümlerini ihlalde ısrarcı olduğu kabul edilmek suretiyle sözleşmesinin feshedilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Kendisine istizan numarasını veren memurun hiç bir uyarı yapmadan bu bilgiyi vererek tutanak düzenlemesinin hukuka aykırı olduğu gibi, anılan memur hakkında işlem yapılmamış olmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu, öte yandan, istizanlı vize numarasının gizli bilgi niteliğinde olmaması nedeniyle, Tip Sözleşmesi'nde yer alan yükümlülüklerini ihlal etmiş olduğunun kabul edilemeyeceği, kendisine daha önce verilen disiplin cezalarının davanın reddine gerekçe yapılamayacağı, dava konusu işlemin isnat edilen fiille ölçülü şekilde tesis edilmediği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı hakkında daha önce yürütülen soruşturmalar sonucunda, hakkında, iki kez "uyarı" ve bir kez de “kınama" disiplin cezalarının verildiği, görev alanına girmemesine rağmen yabancı bir şahsın istizan numarasını temin ettikten sonra bu bilgiyi üçüncü şahıslar ile paylaşarak Tip Hizmet Sözleşmesi'nin 13. maddesinde belirtilen "Görev sırasında edinilen gizli bilgilerin kurumun izni olmadan açıklanması” hükmünü ihlal eden davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve usule aykırılık bulunmadığı belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :

Cidde Başkonsolosluğunda 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesine kapsamında sözleşmeli personel statüsünde kavas olarak görev yapan davacının, görev alanına girmemesine rağmen yabancı bir şahsın istizan numarasını temin ederek üçüncü şahıslar ile paylaştığının tespiti üzerine hakkında başlatılan inceleme sonucunda, "Görevi sırasında edindiği gizli bilgileri kurumun izni olmadan açıklama" fiilini işlediğinden bahisle Tip Hizmet Sözleşmesi'nin 13. maddesinin (a) bendinin (9.) alt bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 17/12/2017 tarihli işlemin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." hükmünü içermektedir.

06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 28/06/1978 tarih ve 16330 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli olarak çalıştırılanların, "hizmetlerine gerek kalmadığı için sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi" sözleşmenin sona ermesi hali olarak düzenlenmiştir.

Anılan Esaslar'ın "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde ise, sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedilmesini gerektirecek nedenler, maddeler halinde belirlenmiştir. Buna göre, "Personelin;

a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,

b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,

c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi,

ç) (Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)

d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması,

e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması,

f) (Ek: 20/02/2017-2017/9949) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması,

hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Davacının Tip Hizmet Sözleşmesi'nin 13. maddesinin (a) bendinde, maddeler halinde tek taraflı fesih nedenlerine yer verilmiş olup, (9.) alt bendinde; "Görevi sırasında edindiği gizli bilgileri kurumun izni olmadan açıklaması", sözleşme feshi nedeni olarak düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Yukarıda metinlerine yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; Cidde Başkonsolosluğunda sözleşmeli statüde kavas olarak görev yapan davacıyla imzalanan Tip Hizmet Sözleşmesinin 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi ve 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın değişik 14. maddesi uyarınca akdedildiği, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personelin, kamu görevini yürütmekte iken, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ve 657 sayılı Kanun'da belirtilen temel yükümlülüklere uyması gerektiğinden, sözü edilen temel düzenlemelerde yer almayan hususların "Tip Sözleşme" niteliğindeki sözleşme hükümleriyle düzenlenerek, yükümlülüklerin genişletilmesi ya da hakların daraltılmasının hukuken mümkün olmadığı; diğer bir ifadeyle, anılan Sözleşme'nin, yasal dayanağı ve üst normu olan mevzuata aykırılık taşımaması gerektiği, öte yandan, anılan Esaslar'da fesih sebepleri arasında sayılmayan, buna karşın üst norm olan Kanun'la getirilen bir yükümlülüğün tip sözleşmede düzenlenebileceği ve bu yükümlülüğün ihlali niteliğindeki eylemler nedeniyle, hizmet sözleşmesinin feshedilebileceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu sözleşme feshi işleminin dayanağı olan Tip Hizmet Sözleşmesi'nin 13. maddesinin (a) bendinin (9.) alt bendinde yer alan sözleşme fesih nedeninin, Tip Hizmet Sözleşmesi'nin üst normları olan olan 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesinde ve 06/06/1978 tarihli Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinde düzenlenmediği görüldüğünden; üst hukuk normlarında sayma yoluyla belirlenen fesih halleri dışında yeni fesih sebepleri getiren Tip Hizmet Sözleşmesi'ne dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,

2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 27/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.