Danıştay 12. D 2023/4313 K.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2019/7377 E. , 2023/4313 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONİKİNCİ DAİRE

Esas No : 2019/7377

Karar No : 2023/4313

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...

VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Belediye Başkanlığı - ...

VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: İzmir ili, ... Belediyesinde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi kapsamında sözleşmeli makine mühendisi olarak görev yapan davacının, 31/12/2017 tarihinde sona eren sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu olayda, davacının 16/03/2015 tarihinden itibaren davalı idarede sözleşmeli makine mühendisi olarak çalışmaya başladığı, takip eden yıllarda hizmet sözleşmenin her yıl yenilendiği, en son 01/01/2017-31/12/2017 dönemi için sözleşme imzalandığı; davacının 21/07/2017 tarihinde mesai arkadaşı M.A. ile kavga ettiği, sıklıkla mesai saatlerinde kahvaltı yaptığı, masaya kapanarak uyuduğu, diğer çalışanlara kötü örnek olduğu, M.A. ile aralarındaki kişisel husumeti işyerine aksettirdiği, verilen görevleri uyarılara rağmen aksattığı, son dönemlerde kamu görevlisine yakışmayan tavırlar sergilediği, tüm bunların sonucunda Kurumun itibarını ve saygınlığını zedelediği ve iş barışının bozulmasına sebep olduğundan bahisle hakkında yürütülen inceleme ve soruşturma sonucunda sözleşmesinin yenilenmediği; bu durumda, süreli olarak yapılan hizmet sözleşmesinin yenilenmesi veya uzatılması yönünde takdir yetkisine sahip olan davalı idarenin, bu yetkisini belli bir yönde kullanması konusunda yargı kararıyla zorlanmasına olanak bulunmadığı ve davacı hakkındaki soruşturma konusu olay davalı idarenin takdir yetkisini olumsuz kullanmasına dayanak alınabileceğinden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin gerekçesinin soyut olduğu, hangi eylemi ile hangi kanun hükmüne aykırı davrandığının açıklanmadığı, daha önceden herhangi bir disiplin soruşturmasına tabi tutulmadığı ve disiplin cezası almadığı, ilk kez 21/08/2017 tarihinde disiplin soruşturmasına maruz kaldığı, bu disiplin soruşturması gerekçe gösterilerek sözleşmesinin yenilenmeyeceğinin kendisine bildirildiği, söz konusu tarihte sözleşmeli personel M.A'nın saldırısına uğradığı, darp raporu aldığı ve şikayetçi olduğu; ayrıca, göreviyle ilgili olarak yetersizliği veya başarısızlığına ilişkin somut hiç bir tespitin bulunmadığı, idarenin takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, işlemin kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırı olarak tesis edildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacının 21/07/2017 tarihinde sözleşmeli personel M.A. ile saat 18:15 sıralarında Belediye binasında kavga etmeleri nedeniyle, hakkında disiplin soruşturması başlatıldığı; öte yandan, söz konusu olaydan önce, davacının işyerinde kimi zamanlar uyuduğu, kimi zamanlarda mesai saatlerinde masasında kahvaltı ederken görüldüğü ve bu hususun tutanak altına alındığı; disiplin soruşturmasıyla davacı hakkındaki iddiaların sübuta erdiğinin anlaşıldığı; bunun üzerine, davacının sözleşmesinin, 657 sayılı Kanun'un 8. maddesindeki, “Devlet Memurları resmi sıfatların gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorundadır” ve 11. maddesindeki, “Devlet Memurları Kanun Tüzük ve Yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymakla ve amirleri tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdürler” hükümlerine aykırı davranış sergilemesi sebebiyle yenilenmediği; ayrıca idarenin süreli olarak yapılan hizmet sözleşmesinin yenilenip yenilenmemesi hususunda takdir yetkisinin bulunduğu; dava konusu işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY :

Davacı; İzmir ili, ... Belediyesinde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi kapsamında 16/03/2015 tarihinde sözleşmeli makine mühendisi olarak çalışmaya başlamıştır.

Davacının 21/07/2017 tarihinde mesai bitiminden sonra, saat 18.15 civarında mesai arkadaşı M.A. ile işyerinde kavga etmesi nedeniyle, Başkanlık Makamının 08/08/2017 tarihli oluru ile açılan soruşturma sonucunda düzenlenen raporda; davacı ile diğer sözleşmeli personel M.A.'nın kamu görevlisine yakışır şekilde davranmadıkları, kurumun itibarını zedeledikleri, iş barışının bozulmasına sebep oldukları ve aralarındaki husumetin devam etmesi nedeniyle her iki personelin bir arada çalışmalarının ve belediyeye fayda sağlamalarının mümkün olmadığı belirtilerek sözleşmelerinin yenilenmemesi yönünde öneri getirilmesi üzerine, ...tarih ve ...sayılı yazıyla 2018 yılı için sözleşmesinin yenilenmeyeceği davacıya 27/11/2017 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Bunun üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrasında; "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir..." kuralına; beşinci fıkrasında da, "...Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." kuralına yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 4. maddesinin (B) fıkrasında, "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir. Ancak, ... bu Kanuna tâbi kamu idarelerinde ... belirli bazı hizmetlerde çalıştırılacak personelin de zorunlu hallerde sözleşme ile istihdamları caizdir. (Ek paragraf: 4/4/2007-5620/4 md.) Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığının görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir...." kuralına yer verilmiştir.

Diğer taraftan,19/01/2023 tarih ve 7433 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (B) fıkrasına; "Sözleşmeli personelin görevden uzaklaştırılması ile disipline aykırı fiil ve hâllerin gerçekleşmesi durumunda bu personele verilmesi gereken disiplin cezaları, disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları ile disipline dair diğer hususlar hakkında Devlet memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır. Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması ve üstü ceza verilmesini gerektiren fiil ve hâllerde disiplin kurulunun kararı alınarak sözleşmeli personelin görevine atamaya yetkili amirin onayı ile son verilir." düzenlemesi eklenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca sözleşmeli personel çalıştırma ve personelin sözleşmesini yenileyip yenilememe konusunda belediyelerin takdir yetkisi bulunmakta ise de, bu takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, takdire dayanan işlemlerin de sebep ve maksat yönünden yargı denetimine tabi bulunduğu hususları idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.

Uyuşmazlıkta, davacının sözleşmesinin yenilenmemesinde, 21/07/2017 tarihinde mesai bitiminden sonra, saat 18.15 civarında mesai arkadaşı M.A. ile işyerinde kavga etmesi eyleminin esas alındığı; söz konusu eylem dışında, davalı idare tarafından, davacının sıklıkla mesai saatlerinde kahvaltı yaptığı, masaya kapanarak uyuduğu, diğer çalışanlara kötü örnek olduğu, M.A. ile aralarındaki kişisel husumeti işyerine aksettirdiği, verilen görevleri uyarılara rağmen aksattığı da ileri sürülmüş ise de; söz konusu hususlarla ilgili olarak davacıya yapılmış yazılı bir ihtar olmadığı gibi, davacının görevinde başarısız/yetersiz olduğuna veya hizmetine ihtiyaç kalmadığına yönelik hukuken geçerli ve itibar edilebilir somut bir tespitin de bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; 21/07/2017 tarihinde mesai bitiminden sonra meydana gelen ve davacının sözleşmesinin yenilenmemesine dayanak alınan eylemin mahiyeti, içeriği, şekli ve zamanı (mesai sonrası) itibarıyla sözleşme yenilenmemesini gerektirecek nitelik ve ağırlıkta olmadığı; anılan eylem nedeniyle davacının sözleşmesinin yenilenmemesinin ölçülülük ve orantılılık ilkelerine aykırılık teşkil ettiği; davacının hizmet sözleşmesinin yenilenmemesinin haklı ve geçerli bir nedene dayanmadığı, idareye tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılmadığı sonucuna ulaşıldığından, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,

2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu . . . Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesinin . . . tarih ve E:. . . , K:. . . sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın . . . Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/09/2023 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :

Temyize konu karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep de bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşüncesiyle, aksi yönde verilen karara katılmıyoruz.