Danıştay 12. Daire 2023/4370 E.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2023/4370 E. , 2025/4855 K.

"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4370
Karar No : 2025/4855 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hatay ili, 39. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında uzman onbaşı olarak görev yapmakta iken arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle, sözleşmesi feshedilen davacının anılan işlemin yargı kararıyla iptal edilmesi üzerine, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu hükümleri uyarınca yeniden yapılan değerlendirmenin olumsuz olarak sonuçlanarak sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının instagram isimli sosyal paylaşım sitesi üzerinden "..." kullanıcı adı ile 16/12/2018 tarihinde "niye olmuyor? Kapalı olanlar kadın değil mi? Hani nerede özgürlük? Hani nerede laiklik? İşlerine gelince Atatürkü övmeyi biliyor TSK. Atatürkçülüğün arkasına sığınıp puştluk yapan kurumlardan biri de TSK'dır. Pardon Danıştay. Sinirle yazdım TSK yazmışım." şeklinde paylaşımda bulunduğu, davacı hakkında "Devletin Yargı Organlarını ve Askeri Teşkilatını Alenen Aşağılama" suçundan İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca ceza soruşturması yürütüldüğü, Mahkemelerinin 25/08/2022 tarihli ara kararı ile İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığından, davacı hakkında Başsavcılık tarafından yürütülen soruşturma dosyasının akıbetinin sorulmasına, UYAP üzerinden yapılan sorgulamada davacı hakkında ceza soruşturması kaydı bulunmadığı görüldüğünden, bu hususta kesin bilgi elde edilememiş olduğundan, halihazırda davacı hakkında yürütülen ceza soruşturması bulunup bulunmadığı sorularak, buna ilişkin bilgi ve belgelerin istenildiği, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca 05/09/2022 tarihinde UYAP ortamından sunulan bilgi ve belgelerden, davacının üzerine atılı "Devletin Yargı Organlarını ve Askeri Teşkilatını Alenen Aşağılama" suçunun soruşturmasının, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 301. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Adalet Bakanının iznine tabi olduğu, bu nedenle dosyanın Adalet Bakanlığına gönderildiği, ancak Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 07/08/2019 tarihli cevabi yazısında; şüphelinin üzerine atılı suçun unsurları itibarıyla oluşmadığı gerekçesiyle soruşturma izni verilmesine yer olmadığına karar verildiği, buna göre soruşturma şartının gerçekleşmediği ve şüpheli hakkında kamu davası açılamayacağı anlaşılmakla kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiğinin anlaşıldığı, bu durumda, her ne kadar, davacı hakkında yapılan ceza soruşturması sonucunda kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilmiş ise de, davacının 16/12/2018 tarihinde sosyal medya üzerinden, sözleşmesinin feshedildiği Kurum'a yönelik yaptığı paylaşım göz önüne alındığında, hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hakkında verilen karar verilmesine yer olmadığına dair karar incelendiğinde, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına dayanak fiilin işlendiğine dair kesin, somut belgeler bulunmadığı, hakında bir yargılama yapılmadığı, aksinin kabulünün masumiyet hakkının ihlali sayılacağı, temyize konu kararda reddi gerekçesinin belirtilmediği, bu şekilde gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği belirterek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Hatay ili, 39. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı Merkez Şube Müdürlüğünde uzman onbaşı olarak görev yapmakta iken arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle 19/11/2019 tarihinde sözleşmesi feshedilmiş olan davacı hakkında, anılan işlemin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu hükümleri uyarınca yeniden yapılan değerlendirmenin olumsuz olarak sonuçlanarak sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. Maddesinde, "Bu Kanun, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeleri, kimler hakkında yapılacağını, araştırma konusu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğunu, bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağını, hangi mercilerin soruşturma ve araştırma yapacağını, Değerlendirme Komisyonunun oluşumu ve çalışma usul, esaslarını, veri güvenliği ile verilerin saklanma ve silinme sürelerini düzenlemektedir. "kuralına; "Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar" başlıklı 3. maddesinde, (1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır. (2) Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri, özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır." kuralına; "Güvenlik soruşturması" başlıklı 5. maddesinde, (1) Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin; a) Görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin, b) Yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin, c) Terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesidir." kuralına; "Değerlendirme Komisyonu" başlıklı 7. maddesinde, "(1) Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulur. Değerlendirme Komisyonu; Cumhurbaşkanlığında İdari İşler Başkanının görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığında genel sekreter yardımcısının, bakanlıklarda bakan yardımcısının, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında en üst yöneticinin görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, üniversitelerde rektör yardımcısının, valiliklerde vali yardımcısının başkanlığında, teftiş/denetim, personel ve hukuk birimleri ile uygun görülecek diğer birimlerden birer üyenin katılımıyla başkan dahil en az beş kişiden ve tek sayıda olacak şekilde oluşturulur. Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis ve hizmetlerde istihdam edilecekler hakkındaki değerlendirme, ilgili bakanlık ya da kamu kurumları bünyesindeki Değerlendirme Komisyonunca yapılır. (2) Memuriyet veya kamu görevlerine uygunluğunun değerlendirilmesini sağlayacak yorum içermeyen olgusal veriler, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimlerce ilgili kurum ve kuruluş bünyesinde kurulan Değerlendirme Komisyonuna iletilir. (3) Değerlendirme Komisyonu kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunar. Mahkemeler tarafından istenildiğinde bu bilgiler sunulur. " düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesine, 7315 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri uyarınca temin edilen "06/12/2018 tarihinde Devletin yargı organlarını ve askeri teşkilatını alenen aşağılama suçundan İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının ... numarasıyla soruşturmanın devam ettiği" şeklindeki bilginin esas alındığı görülmektedir. Dosyanın incelenmesinden; davacının üzerine atılı suçun soruşturmasının 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 301. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Adalet Bakanının iznine tabi olduğu, bu nedenle dosyanın Adalet Bakanlığına gönderildiği, ancak Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 07/08/2019 tarihli yazısında, davacının üzerine atılı suçun unsurları itibarıyla oluşmadığı gerekçesiyle soruşturma izni verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği, buna göre, soruşturma şartlarının gerçekleşmediği ve davacı hakkında kamu davası açılamayacağı gerekçesiyle İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca ... tarih... sayılı kararıyla kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz değerlendirilmesine sebep olarak gösterilen "Devletin yargı organlarını ve askeri teşkilatını alenen aşağılama" suçu kapsamında yapılan soruşturma sonucunda Adalet Bakanlığınca suçun unsurları itibariyle oluşmadığı gerekçesiyle soruşturma izni verilmediği ve buna göre Başsavcılıkça kovuşturma yapılmasına yer olmadığı kararı verildiği anlaşıldığından, bu durumunu, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olarak değerlendirilmesinde dikkate alınamayacağı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir. Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 05/11/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.