Danıştay 10. D 2023/5711 K.

Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2023/5635 E. , 2023/5711 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONUNCU DAİRE

Esas No : 2023/5635

Karar No : 2023/5711

DAVACI: …

VEKİLİ: Av. …

DAVALI:

1. … Bakanlığı / ANKARA

2. … Federasyonu / …

İSTEMİN_ÖZETİ: Davacı tarafından, 2. kademe temel antrenörlük belgesi verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Türkiye Cimnastik Federasyonu Başkanlığı'nın 02/08/2023 tarihinde e-posta aracılığıyla gönderilen işlemi ile bu işlemin dayanağı olduğu belirtilen 14/12/2019 tarih ve 30978 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Antrenör Eğitimi Yönetmeliği'nin 7. maddesi, 1. fıkrası, (ç) bendinin iptali istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ: 2577 sayılı Kanunun 3. ve 5. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği belirtilmiş; 5. maddesi, 1. fıkrasında da, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı; ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile dava açılabileceği kurala bağlanmıştır.

Aynı Kanun'un 14. maddesi, 3. fıkrası, (a) bendinde, dava dilekçelerinin görev ve yetki yönünden; (g) bendinde, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönünden ilk incelemeye tabi tutulacağı; 15. maddesi, 1.fıkrası, (a) bendinde, Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince 14. maddenin 3. fıkrasında yazılı hususlarda Kanun'a aykırılık görülürse, 14. maddenin, 3. fıkrası (a) bendine göre, adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; (d) bendinde de, 14. maddenin 3. fıkrası, (g) bendine aykırılık görülmesi halinde, uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçenin reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde ise, Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerin iptali istemiyle açılacak davalarda, ilk derece mahkemesi olarak Danıştayın görevli olduğu kurala bağlanmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Sporun geliştirilmesi ve tahkim" başlıklı 59. maddesi, 3. fıkrasında, "Spor federasyonlarının spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı ancak zorunlu tahkim yoluna başvurulabilir. Tahkim kurulu kararları kesin olup bu kararlara karşı hiçbir yargı merciine başvurulamaz." hükmü yer almaktadır.

3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu'nun 29/03/2011 tarih ve 6215 sayılı Kanunla değişik Ek 9. maddesinde, spor dalı ile ilgili faaliyetleri ulusal ve uluslararası kurallara göre yürütmek, gelişmesini sağlamak, sporcu sağlığı ile ilgili konularda gerekli önlemleri almak, teşkilatlandırmak, federasyonu uluslararası faaliyetlerde temsil etmek ve Tahkim Kurulu kararlarını uygulamakla görevli ve yetkili, özel hukuk hükümlerine tâbi bağımsız spor federasyonları kurulacağı; bu federasyonların, Cumhurbaşkanı kararı ile kurulup, kararın Resmi Gazetede yayımlanması ile tüzel kişilik kazanacağı; federasyonun organlarını oluşturan kurulların oluşumu, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarının ana statüyle düzenleneceği; federasyon genel kurulunun iptalinin asliye hukuk mahkemesinden istenebileceği; spor federasyonları ile ilgili olarak bu Kanunda hüküm bulunmayan konularda 04/11/2004 tarih ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu ile 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmış iken, anılan hükümler 7405 sayılı Kanun ile 26/04/2022 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırılmış; 7405 sayılı Kanun'un 2. maddesi, 1. fıkrası, (n) bendinde, spor federasyonu, spor dalı ile ilgili faaliyetleri yürütmek üzere kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulan, organları seçimle gelen ve idari ve mali özerkliğe sahip federasyonlar şeklinde tanımlanmış; 26. maddesi, 1. fıkrasında, spor federasyonlarının, spor dalı ile ilgili faaliyetleri yürütmek üzere kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kurulacağı ve kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin Resmî Gazete’de yayımlanması ile tüzel kişilik kazanacağı; 46. maddesinde, spor federasyonları ile ilgili olarak bu Kanunda hüküm bulunmayan konularda, spor federasyonlarının kendi kuruluş kanunları, 21/05/1986 tarihli ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu ile 4721 sayılı Kanun ile 5253 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı; Geçici 1. maddesi, 7. fıkrasında, Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; 3289 sayılı Kanun uyarınca kurulan bağlı ve bağımsız spor federasyonlarının, bu Kanuna göre kurulmuş spor federasyonu olarak kabul edileceği ve diğer kanunlarda bağlı ve bağımsız spor federasyonlarına yapılan atıfların spor federasyonlarına yapılmış sayılacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yine 3289 sayılı Kanun'un Ek 9. maddesinde, Spor Genel Müdürlüğü bünyesinde "Tahkim Kurulu" adı altında bir itiraz merci teşekkül ettirilmiş olup; kurulun görev ve yetkileri aynı maddede tahdiden sayılmıştır. Kanun hükmünde, "Tahkim Kurulu, federasyon ile kulüpler, sporcular, hakemler, teknik direktör ve antrenörler; kulüpler ile teknik direktörler, antrenörler ve sporcular; kulüpler ile kulüpler arasında çıkacak ihtilaflarla, federasyonlarca verilecek kararlar ile disiplin veya ceza kurulu kararlarını, ilgililerin itirazı üzerine inceleyerek sonuçlandırır. Tahkim Kurulu; itiraz üzerine Genel Müdürlük ile federasyonlar ve federasyonların birbirleri arasında çıkacak ihtilafları inceleyerek sonuçlandırır." denilmektedir.

28/01/2012 tarih ve 28187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Spor Genel Müdürlüğü Tahkim Kurulu Yönetmeliği'nin 5. maddesinde de, Tahkim Kurulu'nun, federasyon ile kulüpler, sporcular, hakemler, teknik direktör ve antrenörler arasındaki ihtilafları ilgililerin itirazı üzerine inceleyerek kesin sonuca bağlayacağı düzenlenmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, bakılmakta olan davanın, davacı tarafından 2. kademe temel antrenörlük belgesi verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Türkiye Cimnastik Federasyonu Başkanlığı'nın 02/08/2023 tarihinde e-posta aracılığıyla gönderilen işlemi ile bu işlemin dayanağı olduğu belirtilen 14/12/2019 tarih ve 30978 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Antrenör Eğitimi Yönetmeliği'nin 7. maddesi, 1. fıkrası, (ç) bendinin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; özel hukuk hükümlerine tâbi ve tüzel kişiliği haiz bağımsız spor federasyonlarının, 3289 sayılı Kanun'un Ek 9. maddesinde ve Spor Genel Müdürlüğü Tahkim Kurulu Yönetmeliği'nin 5. maddesinde sayılan hukuki uyuşmazlıklarının Tahkim Kurulunca çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, uyuşmazlığın, Türkiye Cimnastik Federasyonu Başkanlığı'nın 02/08/2023 tarihinde e-posta aracılığıyla gönderilen işleminin iptali istemine ilişkin kısmının görüm ve çözümünün Tahkim Kurulu'na ait olduğu; 14/12/2019 tarih ve 30978 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Antrenör Eğitimi Yönetmeliği”nin 7. maddesi, 1. fıkrası, (ç) bendinin iptaline ilişkin kısmının ise, yukarıda yer verilen 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesi gereği Danıştayda çözümlenmesi gerektiği anlaşıldığından, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uygun düzenlenmediği görülmektedir.

Dolayısıyla, uygulama işlemine ilişkin kısmı Tahkim Kurulu'nda, düzenleyici işleme ilişkin kısmı idari yargıda ayrı ayrı görülmesi gereken, bu nedenle yargı düzenleri yönünden aralarında hukuki birlik bulunmayan dava konusu işlemlerin iptali için tek bir dilekçeyle açılan bu davanın, tamamının Danıştay'da görülmesine olanak bulunmamaktadır.

Öte yandan, her ne kadar davacı tarafından dava konusu işlemin Gençlik ve Spor Bakanlığı'nca çıkarılan Antrenör Eğitimi Yönetmeliği'nin 7. maddesi, 1. fıkrası, (ç) bendine dayanılarak reddedildiği belirtilmiş ise de; işlemin incelenmesinden, başvurunun Türkiye Cimnastik Federasyon'unca çıkarılan Türkiye Cimnastik Federasyonu Antrenör Eğitimi Talimatının 7. maddesi, 1. fıkrası, (ç) bendine istinaden reddedildiği, bununla birlikte, anılan Talimatın da Antrenör Eğitimi Yönetmeliği'ne dayanılarak çıkarıldığı ve uygulama işleminin dayanağı olan 7. maddesi, 1. fıkrası, (ç) bendinin, Yönetmeliğin dava konusu 7. maddesi, 1. fıkrası (ç) bendinin tekrarı mahiyetinde olduğu görülmektedir.

Bu durumda, davacı tarafından, uygulama işleminin dayanağı olarak hem Antrenör Eğitimi Yönetmeliğinin 7. maddesi, 1. fıkrası, (ç) bendine, hem de Antrenör Eğitimi Talimatının 7. maddesi, 1. fıkrası, (ç) bendine karşı iptal isteminde bulunulabileceği açık ise de, davanın konusunun her durumda açık ve tereddüde yol açmayacak şekilde ortaya konulması zorunlu olup, mevcut haliyle dava konusu edilmek istenilen düzenleyici işlemin veya işlemlerin hangisi olduğu hususunda tereddüt hasıl olduğundan, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine de uygun düzenlenmediği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, davacı tarafından, yenilenecek dilekçede bu hususun da dikkate alınarak iptali istenilecek düzenleyici işlem/işlemlerin hukuka aykırılık sebepleri ve davacının menfaatini ne şekilde ihlal ettiği hususlarının açık, hiçbir tereddüde mahal bırakmaksızın ifade edilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesi, 1. fıkrası, (d) bendi uyarınca bu kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenecek dilekçelerle, adli yardım istemi kabul edildiğinden harç yatırılmaksızın dilekçe ret kararını veren yargı yeri sıfatıyla Dairemiz nezdinde yeniden dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE,

2. Aynı Kanun'un 15. maddesi, 5. fıkrasına göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede de aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddedileceğinin davacıya duyurulmasına,

3. Davacının adli yardım isteminin kabul edilmesi nedeniyle dava açıldığı esnada tahsil edilmeyen yargılama giderinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesi, 1. fıkrası uyarınca davacıdan tahsili için ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına, 18/10/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.